Ngọn đèn trong đêm Trường Sơn

UỶ BAN NHÂN DÂN PHƯỜNG MỸ LỘC

ĐOÀN PHƯỜNG MỸ LỘC

BÀI VIẾT

“NHỮNG CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA”

I. Thông tin người viết bài

· Họ và tên: Trần Thị Ngát

· Số điện thoại: 0965086787

· Email: hongngatnd92@gmail.com

· Địa chỉ: Thôn 6-Vũ Bản, xã Bình Giang, tỉnh Ninh Bình

· Nghề nghiệp: Giáo viên

· Công tác: Trường Tiểu học Mỹ Tiến, phường Mỹ Lộc, tỉnh Ninh Bình

II. Thông tin nhân chứng lịch sử

· Họ và tên: Trần Mạnh Tuyến

· Sinh năm: 1932

· Địa chỉ: TDP Vị Việt, phường Mỹ Lộc, tỉnh Ninh Bình

· Ông là dân công hoả tuyến

“NGỌN ĐÈN TRONG ĐÊM TRƯỜNG SƠN”

Một câu chuyện thời hoa lửa

Những ngày tháng Tư lịch sử luôn khiến lòng tôi bồi hồi khó tả. Mỗi lần đứng trên bục giảng kể cho học sinh nghe về chiến tranh, về những năm tháng “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, tôi lại nhớ đến câu chuyện mà ông ngoại đã kể cho tôi nghe từ thuở nhỏ. Đó là câu chuyện về một ngọn đèn dầu nhỏ giữa đêm Trường Sơn năm ấy - một ngọn đèn đã soi sáng không chỉ con đường hành quân mà còn soi sáng cả lòng yêu nước của một thế hệ thanh niên Việt Nam thời hoa lửa.

Ông tôi từng là dân công hoả tuyến. Ông kể rằng, Trường Sơn những năm ấy không chỉ có bom đạn mà còn có mưa rừng, sốt rét, đói khát và cả cái chết luôn cận kề.

Ban ngày, máy bay địch quần thảo trên bầu trời như những con chim dữ. Những đoàn xe phải ẩn mình dưới tán rừng già. Đêm xuống, từng đoàn xe mới lặng lẽ nối đuôi nhau vượt dốc, băng rừng đưa vũ khí, lương thực vào miền Nam.

Có một đêm mưa rừng tầm tã, đoàn xe của ông bị mắc lại giữa một khúc cua hiểm trở. Một quả bom vừa nổ cách đó không xa làm đất đá sạt xuống lấp kín con đường. Nếu không kịp thông đường trước sáng, cả đoàn xe có thể bị máy bay phát hiện.

Giữa màn đêm đặc quánh, tiếng cuốc xẻng vang lên dồn dập. Những cô gái thanh niên xung phong nhỏ bé đang cật lực san đường.

Ông kể, trong số đó có một cô gái tên Hòa. Cô nhỏ người, nước da ngăm vì nắng gió nhưng đôi mắt sáng và nụ cười lúc nào cũng ấm áp.

Khi thấy đoàn xe dừng lại quá lâu, Hòa chạy đến hỏi:

- Các anh có ai bị thương không?

Ông tôi lắc đầu:

- Không sao đâu em, chỉ sợ trời sắp sáng rồi.

Hòa cười:

- Còn chúng em ở đây thì đường chưa thể tắc được!

Nói rồi cô lại lao vào xúc đất cùng đồng đội. Mưa rừng xối xuống như trút nước. Đất đỏ bám đầy quần áo. Mái tóc các cô ướt sũng dính vào gương mặt lấm lem bùn đất. Nhưng không ai dừng tay.

Đến gần nửa đêm, một tiếng máy bay gầm rú vang lên từ phía xa. Mọi người lập tức tắt hết đèn, lao xuống hầm trú ẩn.

Bom nổ.

Mặt đất rung chuyển dữ dội.

Cây rừng đổ rầm rầm.

Sau loạt bom, khói bụi mù mịt bao trùm cả cánh rừng.

Ông tôi hoảng hốt chạy đi tìm những cô gái mở đường.

Trong ánh sáng nhập nhoạng của bầu trời đêm, ông nhìn thấy Hòa đang ngồi tựa bên taluy đất, cánh tay bị thương, máu thấm đỏ vai áo.

Ông vội chạy đến:

- Em bị thương rồi!

Hòa chỉ khẽ cười:

- Em không sao… đường thông chưa anh?

Điều đầu tiên cô nghĩ tới không phải vết thương của mình mà là con đường tiếp viện cho miền Nam.

Ông tôi kể đến đây thì lặng đi rất lâu.

Có lẽ suốt cuộc đời, ông không bao giờ quên được ánh mắt của cô gái ấy trong đêm Trường Sơn năm nào.

Sau trận bom, mọi người tiếp tục san đường. Nhưng trời quá tối, không ai nhìn rõ lối đi giữa vực sâu và hố bom chằng chịt.

Bất ngờ, Hòa lấy trong ba lô ra một ngọn đèn dầu nhỏ.

Cô châm lửa.

Ngọn lửa leo lét giữa màn đêm.

Một đồng đội lo lắng:

- Máy bay sẽ phát hiện mất!

Hòa ôm chiếc đèn vào lòng rồi nói:

- Nếu không có ánh sáng, xe sẽ không qua được.

Rồi cô đứng bên mép đường, giơ cao ngọn đèn nhỏ giữa mưa rừng và bom đạn.

Ánh đèn ấy chập chờn trong gió nhưng đủ để từng chiếc xe nối nhau vượt qua khúc cua nguy hiểm.

Cả đoàn xe an toàn vượt dốc trước khi trời sáng.

Nhưng sáng hôm sau, khi đoàn xe chuẩn bị lên đường, ông tôi mới biết Hòa đã được chuyển về tuyến sau vì vết thương quá nặng.

Ông chưa kịp nói lời cảm ơn.

Và rồi chiến tranh cuốn mọi người đi.

Nhiều năm sau ngày đất nước thống nhất, ông trở lại Trường Sơn. Con đường năm xưa giờ đã xanh màu cây lá. Những hố bom đã phủ đầy cỏ non.

Ông tìm đến nghĩa trang liệt sĩ.

Trong hàng ngàn tấm bia trắng, ông lặng người khi nhìn thấy dòng chữ:

“Liệt sĩ Nguyễn Thị Hòa
Hi sinh năm 1972
Tuổi đời: 19”

Cô gái năm ấy mãi mãi dừng lại ở tuổi mười chín.

Tuổi đẹp nhất của đời người.

Ông tôi kể rằng hôm ấy, ông đứng rất lâu trước mộ Hòa. Trong gió chiều Trường Sơn, ông lại nhớ đến ngọn đèn dầu nhỏ năm xưa.

Một ngọn đèn nhỏ bé giữa chiến tranh khốc liệt.

Nhưng chính ngọn đèn ấy đã soi sáng cả một thời tuổi trẻ Việt Nam.

Sau này lớn lên, trở thành giáo viên, tôi càng thấm thía ý nghĩa của câu chuyện ấy. Chiến tranh đã lùi xa nhưng lòng yêu nước, sự hi sinh và tinh thần trách nhiệm của thế hệ cha anh vẫn luôn là bài học lớn cho hôm nay.

Có những người đã ngã xuống khi chưa kịp sống trọn tuổi thanh xuân.

Có những cô gái mãi mãi tuổi mười chín, đôi mươi.

Nhưng chính họ đã góp phần làm nên dáng hình Tổ quốc.

Ngày nay, chúng ta được sống trong hòa bình, được học tập dưới mái trường yên bình, càng phải biết trân trọng những hi sinh ấy.

Mỗi lần kể lại câu chuyện này cho học sinh, tôi luôn nói:

“Các em may mắn được sinh ra trong hòa bình. Vì vậy hãy sống thật tốt, học tập chăm chỉ, yêu thương quê hương đất nước và biết ơn những người đã ngã xuống cho màu cờ đỏ hôm nay.”

Bởi lịch sử không chỉ nằm trong sách vở.

Lịch sử sống trong những câu chuyện.

Và những câu chuyện thời hoa lửa sẽ mãi là ngọn đèn không bao giờ tắt trong trái tim dân tộc Việt Nam./.