NGỌN ĐÈN TRONG HẦM

NGỌN ĐÈN TRONG HẦM

Chiến tranh ập đến, ngôi trường làng nhỏ bé không còn nguyên vẹn. Những bức tường đổ nát, mái ngói vỡ vụn. Sân trường – nơi từng đầy ắp tiếng cười – giờ chỉ còn lại hố bom và đất đá.

Nhưng cô giáo Lan không chấp nhận việc lũ trẻ phải dừng học.

Cô cùng bà con trong làng đào một căn hầm sâu dưới lòng đất. Không có bảng đúng nghĩa, chỉ là một tấm gỗ ghép lại. Không có bàn ghế đầy đủ, học sinh ngồi trên những tấm ván thô sơ. Nhưng với cô Lan, như thế là đủ để bắt đầu một lớp học.

Mỗi buổi sáng, lũ trẻ lại lặng lẽ đến. Chúng ôm theo những cuốn vở cũ, những chiếc bút chì ngắn. Đứa nào cũng gầy gò, nhưng ánh mắt thì sáng lên khi được đi học.

Cô Lan thắp một ngọn đèn dầu nhỏ. Ánh sáng yếu ớt nhưng ấm áp. Cô bắt đầu bài giảng:

“Các em đọc theo cô: a… bờ… cờ…”

Tiếng đánh vần vang lên đều đều. Bên trên, tiếng máy bay gầm rú. Đất rung lên từng hồi. Bụi rơi lả tả xuống vai áo.

Một em nhỏ giật mình, òa khóc:
“Cô ơi, con sợ…”

Cô Lan nhẹ nhàng ôm em vào lòng, vỗ về:
“Đừng sợ. Có cô ở đây. Chúng ta vẫn học, nhé?”

Giọng cô nhẹ nhưng chắc chắn. Dần dần, em nhỏ nín khóc. Những đứa trẻ khác cũng lấy lại bình tĩnh.

Lớp học lại tiếp tục.

Có những hôm, bom nổ rất gần. Cả căn hầm rung chuyển. Nhưng chưa bao giờ cô Lan cho phép lớp học dừng lại quá lâu.

Cô nói với học trò:
“Chiến tranh rồi sẽ qua. Nhưng chữ nghĩa sẽ ở lại với các em suốt đời. Các em phải học, để sau này xây dựng lại đất nước.”

Câu nói ấy in sâu vào tâm trí từng đứa trẻ.

Ngày qua ngày, ngọn đèn dầu nhỏ vẫn cháy. Dù gió lùa, dù khói cay mắt, nó vẫn kiên trì tỏa sáng.

Nhiều năm sau, chiến tranh kết thúc.

Những đứa trẻ năm xưa giờ đã trưởng thành. Người trở thành bác sĩ cứu người. Người là kỹ sư xây cầu, làm đường. Người lại quay về đứng trên bục giảng, tiếp nối công việc của cô Lan.

Trong một buổi gặp mặt, họ nhắc lại những ngày học trong hầm.

Một người xúc động nói:
“Nếu không có cô, không có ngọn đèn năm ấy, có lẽ chúng em đã không có ngày hôm nay.”

Cô Lan lúc này đã già. Mái tóc bạc trắng, đôi mắt vẫn hiền hậu như xưa. Nghe học trò nói, cô chỉ mỉm cười.

Ngọn đèn dầu ngày ấy đã tắt từ lâu.

Nhưng ánh sáng của tri thức, của niềm tin mà cô thắp lên thì vẫn còn cháy mãi trong cuộc đời của biết bao thế hệ học trò.