Ngọn đèn trong hầm đá
Câu chuyện kể về những ngày khốc liệt trong thời chiến, nơi một người lính trẻ cùng đồng đội bám trụ trong hầm đá giữa bom đạn. Giữa bóng tối và hiểm nguy, một ngọn đèn nhỏ đã trở thành biểu tượng của niềm tin, sự sống và tình đồng đội.
Tôi là Nguyễn Văn Lâm, khi ấy mới tròn hai mươi tuổi, nhập ngũ chưa đầy một năm thì được điều lên tuyến lửa. Đơn vị tôi đóng quân trong một vùng núi đá hiểm trở, nơi mà ban ngày máy bay quần thảo, ban đêm pháo sáng rực trời.
Chúng tôi sống trong một hầm đá nhỏ, sâu và ẩm. Hầm chỉ vừa đủ cho bảy người ngồi co ro bên nhau. Mỗi khi bom nổ, cả hầm rung lên bần bật, đất đá rơi lả tả. Có lúc tôi tưởng như mình sẽ bị chôn sống ngay tại đó.
Trong hầm, có một thứ mà chúng tôi quý hơn cả lương khô – đó là một chiếc đèn dầu nhỏ. Chiếc đèn do anh tổ trưởng Trần Quang giữ. Mỗi tối, khi mọi thứ lắng xuống, anh mới dám thắp lên. Ánh sáng yếu ớt, vàng vọt, nhưng đủ để chúng tôi nhìn thấy mặt nhau, đủ để viết vội vài dòng thư gửi về nhà, dù biết có khi chẳng bao giờ đến được tay người nhận.
Có một đêm, bom rơi gần hầm hơn mọi khi. Tiếng nổ dồn dập như xé toạc cả núi rừng. Một mảng đá lớn sập xuống, chắn lối ra. Cả hầm chìm trong bụi và bóng tối. Chúng tôi ho sặc sụa, không ai nói nên lời.
Trong khoảnh khắc ấy, anh Quang lần mò, bật chiếc đèn lên. Ánh sáng bừng lên, yếu ớt nhưng ấm áp đến lạ. Nhìn thấy nhau còn sống, chúng tôi như được tiếp thêm sức mạnh. Anh Quang cười, giọng khàn đặc:
“Còn người là còn tất cả. Đừng sợ.”
Chúng tôi bắt đầu đào. Tay trần, xẻng nhỏ, bất cứ thứ gì có thể dùng được. Đào suốt nhiều giờ trong không gian chật hẹp, thiếu không khí. Có người ngất đi, có người chảy máu tay, nhưng không ai bỏ cuộc.
Chiếc đèn vẫn cháy. Dầu gần cạn, bấc đen lại, nhưng anh Quang không cho tắt. Anh bảo: “Đèn tắt là lòng người tắt.”
Gần sáng, chúng tôi phá được một khe hở. Ánh sáng bên ngoài len vào, chói lòa. Khi chui ra được khỏi hầm, ai cũng kiệt sức, nhưng sống.
Anh Quang ngồi bệt xuống đất, tay vẫn cầm chiếc đèn đã tắt từ lúc nào. Anh nhìn nó, cười nhẹ. Đó là lần đầu tiên tôi thấy anh rơi nước mắt.
Sau này, chiến tranh qua đi, mỗi lần nhớ lại, tôi vẫn không quên ánh sáng nhỏ bé ấy. Nó không chỉ là một chiếc đèn, mà là niềm tin, là sự sống, là tình đồng đội đã giúp chúng tôi vượt qua những ngày tháng đen tối nhất.
Và đến tận bây giờ, trong những đêm mất ngủ, tôi vẫn thấy ánh đèn ấy le lói trong ký ức – một ngọn đèn không bao giờ tắt.
