Ngọn Đèn Trong Hầm Đất

Năm 1972, bà Trần Thị Lan mới mười chín tuổi, là dân quân trực chiến tại một xã ven Hà Nội. Ban ngày bà cùng mọi người đào hầm trú ẩn, tải đạn, cứu thương. Ban đêm, cả làng chìm trong tiếng còi báo động và ánh lửa bom rực đỏ chân trời.

Ngay giữa sân đình làng có một căn hầm lớn để bà con trú ẩn mỗi khi máy bay địch đến. Trong hầm tối om, chật chội, có trẻ nhỏ khóc, người già run rẩy vì sợ hãi. Bà Lan luôn mang theo một chiếc đèn dầu nhỏ, thắp lên mỗi lần còi hú vang.

Có người hỏi:

“Bom đạn thế này, giữ cái đèn làm gì cho tốn dầu?”

Bà chỉ cười:

“Còn ánh sáng là còn niềm tin.”

Một đêm tháng Chạp, bom rơi liên tiếp xuống đầu làng. Mặt đất rung chuyển, bụi đất từ nóc hầm rơi xuống mù mịt. Trẻ con òa khóc, nhiều người hoảng loạn. Bà Lan vội châm lại ngọn đèn vừa tắt vì chấn động, treo cao giữa hầm. Ánh sáng vàng yếu ớt nhưng đủ để mọi người nhìn thấy nhau.

Bà cất tiếng hát khe khẽ bài Người Hà Nội. Rồi vài người hát theo. Tiếng hát nhỏ dần lớn hơn, át cả tiếng nổ bên ngoài. Những đứa trẻ thôi khóc, người già ngồi thẳng lưng hơn.

Khi trận bom qua đi, mọi người bước ra khỏi hầm. Nhiều mái nhà bị tốc mái, cây cối gãy đổ, nhưng làng vẫn đứng vững. Ông cụ trong làng nắm tay bà Lan xúc động nói:

“Đêm nay không chỉ có ngọn đèn dầu, mà còn có ngọn đèn trong lòng người.”

Nhiều năm sau, bà Lan vẫn giữ chiếc đèn cũ đã sẫm màu khói. Bà thường kể cho con cháu nghe rằng:

“Trong chiến tranh, ánh sáng quý lắm. Nhưng quý hơn là khi con người biết thắp sáng niềm tin cho nhau.”