Ngọn Đèn Trong Hầm Đất

Bà Trần Thị Lan kể rằng, những năm tháng chiến tranh, cả làng bà gần như sống dưới lòng đất. Hầm trú ẩn được đào sâu, nối liền nhau như những con đường bí mật, đủ để tránh những trận bom dội xuống bất cứ lúc nào. Trong một căn hầm nhỏ ở cuối làng, có một ngọn đèn dầu luôn được thắp sáng. Người giữ đèn là cụ Bảy – một cụ già đã ngoài bảy mươi, mắt kém nhưng chưa bao giờ để ngọn lửa ấy tắt. “Còn đèn là còn người,” cụ thường nói vậy. Một đêm mưa lớn, bom rơi dày đặc hơn thường lệ. Đất rung lên từng hồi, không khí trong hầm trở nên ngột ngạt. Trẻ con khóc, người lớn im lặng, chỉ còn tiếng tim đập dồn dập trong lồng ngực. Bỗng một tiếng nổ lớn ngay gần đó làm sập một đoạn hầm. Đất đá tràn xuống, chia cắt mọi người thành hai phía. Trong bóng tối đặc quánh, tiếng gọi nhau vang lên hoảng loạn. “Có ai còn sống không?” Bà Lan khi ấy mới hai mươi tuổi, bị kẹt cùng vài người khác. Không có ánh sáng, không biết đường ra. Không khí dần cạn kiệt. Đúng lúc tuyệt vọng nhất, một ánh sáng le lói xuất hiện từ khe đất. Đó là ngọn đèn dầu của cụ Bảy. Không ai biết bằng cách nào, cụ đã bò qua đoạn hầm sụp, mang theo ánh sáng duy nhất còn lại. “Đi theo ánh đèn, đừng sợ,” cụ nói, giọng run nhưng dứt khoát. Ánh đèn nhỏ bé ấy dẫn họ từng chút một qua lối hẹp, qua đất đá và khói bụi, cho đến khi tìm được đường ra. Khi tất cả đã thoát, người ta mới nhận ra cụ Bảy không còn đi cùng nữa. Sau đó, họ tìm thấy cụ nằm lại gần đoạn hầm sập, tay vẫn giữ chặt chiếc đèn dầu đã tắt. Nhiều năm sau, bà Lan vẫn nhớ rõ ánh sáng yếu ớt ấy. Bà nói, trong thời hoa lửa, không phải ai cũng cầm súng, nhưng có những người đã thắp lên hy vọng bằng chính sinh mạng của mình. Ngôi làng bây giờ đã yên bình. Nhưng mỗi tối, bà vẫn thắp một ngọn đèn nhỏ trước hiên nhà. Không phải để soi sáng, mà để nhớ về một người đã từng giữ ánh sáng cho cả một làng giữa những ngày đen tối nhất.