Ngọn Đèn Trong Hầm Đất (4)

Mùa hè đỏ lửa năm 1972, vùng đất Quảng Trị rung chuyển bởi bom đạn ngày đêm. Bà Phạm Thị Hường khi ấy mới mười chín tuổi, làm nhiệm vụ tải đạn và chăm sóc thương binh tại một trạm cứu thương dã chiến nằm sâu dưới lòng đất. Căn hầm chật hẹp chỉ đủ kê vài chiếc cáng tre. Không khí lúc nào cũng mùi đất ẩm, thuốc đỏ và khói bom. Điện không có, mọi sinh hoạt đều dựa vào một chiếc đèn dầu nhỏ treo ở góc hầm. Có những đêm thương binh được đưa về liên tục. Tiếng rên đau xen lẫn tiếng đất đá rơi lộp bộp trên mái hầm vì bom nổ phía trên. Bà Hường cùng mấy cô gái trẻ thay nhau băng bó, nấu cháo và động viên từng người lính. Một lần, trận bom kéo dài suốt gần hai giờ khiến cửa hầm bị đất đá vùi lấp một phần. Gió tạt mạnh làm ngọn đèn dầu chao đảo rồi tắt phụt. Cả căn hầm chìm vào bóng tối đặc quánh. Trong bóng tối ấy, một thương binh trẻ hoảng loạn gọi:
— “Chị ơi… đừng để tối… em sợ không sống nổi…” Bà Hường lần mò giữa đống đồ đạc, tay run run che gió bật lại chiếc bật lửa cũ. Sau nhiều lần, ngọn đèn dầu nhỏ cuối cùng cũng sáng lên. Ánh sáng yếu ớt nhưng đủ để mọi người nhìn thấy nhau. Người thương binh kia nhìn ngọn đèn rồi cười rất khẽ:
— “Còn đèn là còn người…” Câu nói ấy khiến bà Hường nhớ mãi suốt cuộc đời. Sau chiến tranh, nhiều lần dọn nhà, bà vẫn giữ chiếc đèn dầu móp méo năm xưa. Với bà, đó là biểu tượng của sự sống giữa thời hoa lửa — nơi con người bấu víu vào một tia sáng nhỏ để vượt qua những tháng ngày khốc liệt nhất.