Ngọn Đèn Trong Hầm Đất
Một câu chuyện nhỏ giữa những năm tháng chiến tranh khốc liệt, nơi tiếng bom đạn không thể dập tắt tình người. Trong một căn hầm đất giữa vùng quê miền Trung, một ngọn đèn dầu đã trở thành biểu tượng của hy vọng và lòng can đảm.
Năm 1972, làng Phú An nằm ven dòng sông nhỏ ở miền Trung ngày nào cũng chìm trong khói lửa. Ban ngày máy bay gầm rú trên bầu trời, ban đêm pháo sáng rực cả cánh đồng. Người dân đào hầm trú ẩn khắp nơi, sống trong lo âu từng giờ.
Ông Nguyễn Văn Hòa khi ấy mới mười chín tuổi. Ông nhớ nhất căn hầm đất sau nhà bà Tư Lành — nơi cả xóm thường chạy tới mỗi khi còi báo động vang lên.
Trong hầm tối, chỉ có một ngọn đèn dầu leo lét.
“Còn đèn là còn người,” bà Tư thường nói như vậy.
Một đêm mưa lớn, tiếng bom nổ gần đến mức đất đá rung chuyển. Trẻ con khóc thét, người lớn ôm nhau im lặng. Giữa lúc ấy, cậu bé tên Thành bị sốt cao, mê man bất tỉnh. Ngoài kia pháo vẫn dội liên hồi, không ai dám ra ngoài tìm thuốc.
Ông Hòa lúc đó liều mình chui khỏi hầm, đội mưa chạy sang trạm xá cách hơn cây số. Con đường làng đầy hố bom và cây cháy đổ ngổn ngang. Mỗi lần pháo sáng quét qua, ông lại nằm rạp xuống bùn đất.
Khi đến nơi, trạm xá chỉ còn một nữ y tá trẻ tên Lan đang trực. Nghe chuyện, cô gom vội ít thuốc cảm, băng gạc rồi cùng ông quay về làng.
Hai người vừa chạy vừa né những tiếng nổ vọng từ xa. Đến được căn hầm, bà con mừng đến bật khóc. Sau một đêm chăm sóc, cậu bé Thành hạ sốt và tỉnh lại.
Sáng hôm sau, làng Phú An vẫn còn nguyên mùi khói súng. Nhưng trong căn hầm đất ấy, ngọn đèn dầu vẫn cháy.
Nhiều năm sau chiến tranh kết thúc, ông Hòa trở lại nơi xưa. Căn hầm không còn nữa, chỉ còn nền đất phủ cỏ xanh. Ông đứng lặng rất lâu rồi nói với con cháu:
“Chiến tranh lấy đi nhiều thứ, nhưng cũng cho con người ta biết quý một ngọn đèn nhỏ, một bàn tay nắm lấy nhau giữa lúc hiểm nguy.”
Và đến tận bây giờ, mỗi khi kể lại câu chuyện ấy, ông vẫn nhớ rõ ánh đèn vàng lay động trong căn hầm tối năm nào — ánh sáng của tình người giữa thời hoa lửa.
