NGỌN ĐÈN TRONG HANG ĐÁ
Dãy Trường Sơn mùa mưa không chỉ có kẻ thù là bom đạn, mà còn có một kẻ thù giấu mặt khác: Những cơn sốt rét rừng ác tính.
Ông già Thắng và thằng lính trẻ tên Bình nằm chung một chiếc võng dù trong hang đá tối om. Thắng là lính già, đã kinh qua thời chống Pháp, còn Bình mới nhập ngũ được ba tháng, da dẻ còn trắng trẻo nhưng nay đã ngả sang màu vàng bủng của bệnh tật. Bình đang lên cơn sốt. Cậu run bần bật dưới ba lớp chăn đơn, hàm răng va vào nhau cầm cập.
· "Chú Thắng ơi... con lạnh quá... hình như con sắp không chịu nổi rồi..." – Bình thều thào, đôi mắt lờ đờ nhìn lên trần hang.
Thắng ngồi dậy, đôi tay run rẩy vì chính ông cũng đang mang mầm bệnh trong người, nhưng ông cố giữ bình tĩnh. Ông thắp một ngọn đèn dầu nhỏ, đặt vào hốc đá để hơi ấm lan tỏa đôi chút. Ông lấy bát cháo loãng cuối cùng, thổi phù phù rồi đút từng thìa cho Bình.
· "Đừng nói gở, thằng nhỏ. Hồi ở Điện Biên, tao còn thấy anh em mình nằm giữa bùn lầy cả tuần mà vẫn sống. Chút sốt này thấm tháp gì. Ráng nuốt đi, mai hành quân ra phía trước, còn phải thấy ngày thống nhất chứ."
Trong ánh đèn dầu vàng vọt, Thắng bắt đầu kể chuyện. Ông kể về cánh đồng quê hương vào mùa gặt, kể về vị ngọt của bát nước chè xanh mẹ nấu, và kể cả về người vợ đang đợi ông dưới lũy tre làng. Những câu chuyện của ông như một liều thuốc tinh thần, kéo Bình ra khỏi bóng tối của cơn mê sảng.
Đêm đó, bom tọa độ nổ rung chuyển cả dãy núi. Đất đá trên trần hang rơi lả tả. Thắng không chạy đi tìm chỗ trú an toàn hơn, ông lấy thân mình che chắn cho chiếc võng của Bình. Ông dùng đôi bàn tay thô ráp của mình nắm chặt lấy tay cậu lính trẻ, truyền hơi ấm và ý chí sống.
Sáng hôm sau, cơn sốt hạ. Bình mở mắt thấy Thắng vẫn ngồi đó, lưng tựa vào vách đá, tay vẫn nắm chặt tay cậu. Nhưng khuôn mặt Thắng đã tái nhợt, hơi thở yếu ớt. Ông đã dành cả đêm để canh chừng cho "mầm non" của quân đội.
Chiến tranh đã lấy đi của họ sức khỏe, lấy đi tuổi trẻ, nhưng dưới những hang đá lạnh lẽo ấy, tình đồng chí đã rực cháy như ngọn đèn dầu không bao giờ tắt. Họ sống dựa vào nhau, không phải chỉ bằng cơm gạo, mà bằng niềm tin rằng người này ngã xuống thì người kia phải sống để kể lại câu chuyện về một thời hoa lửa gian khổ mà hào hùng.
