Ngọn lửa bất khuất trong kháng chiến chống Pháp

Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi: Ngọn lửa bất tử giữa Sài Gòn

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, hình ảnh người thanh niên công nhân Nguyễn Văn Trỗi hiên ngang trước mặt kẻ thù, hiên ngang ngẩng cao đầu hô vang tên Tổ quốc trước giờ phút hy sinh đã trở thành một biểu tượng sáng ngời về lòng yêu nước và ý chí bất khuất của tuổi trẻ Việt Nam.

Tuổi trẻ sớm giác ngộ cách mạng

Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1 tháng 2 năm 1940 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thọ, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Lớn lên trong một gia đình nghèo khó, từ nhỏ anh đã phải rời quê hương vào Sài Gòn mưu sinh. Trải qua nhiều nghề nghiệp khác nhau như thợ may, thợ điện, anh tận mắt chứng kiến cảnh áp bức, bóc lột và những tội ác của đế quốc Mỹ cùng tay sai gây ra cho đồng bào miền Nam.

Sớm giác ngộ cách mạng, anh tham gia tổ chức Biệt động thành Sài Gòn, trực tiếp làm nhiệm vụ giao liên và tham gia các hoạt động tuyên truyền, xây dựng cơ sở cách mạng trong lòng địch.

Nhiệm vụ lịch sử và sự hy sinh oanh liệt

Mùa hè năm 1964, trước âm mưu mở rộng chiến tranh của địch, một kế hoạch táo bạo đã được vạch ra nhằm tiêu hủy sinh lực cao cấp của đối phương. Nguyễn Văn Trỗi được giao nhiệm vụ trực tiếp đặt mìn tại cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi, TP. Hồ Chí Minh) để tiêu diệt phái đoàn quân sự cấp cao của chính phủ Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu sang thăm Sài Gòn.

Tuy nhiên, vào phút chót, công việc chưa kịp hoàn thành thì kế hoạch bị lộ. Nguyễn Văn Trỗi bị địch bắt trong một cuộc vây ráp khốc liệt.

Dù phải chịu đựng những đòn tra tấn dã man, tàn khốc nhất của kẻ thù trong nhà lao Chí Hòa, người chiến sĩ kiên trung ấy vẫn giữ vững khí tiết, không khai báo nửa lời để bảo vệ tổ chức và đồng đội. Trước tòa án quân sự của địch, Nguyễn Văn Trỗi đã biến phiên tòa thành nơi lên án tội ác xâm lược của đế quốc Mỹ. Anh dõng dạc tuyên bố một câu nói nổi tiếng đi vào lịch sử: "Còn đế quốc Mỹ thì không có hòa bình... Hãy bắn đi! Hãy bắn vào những người yêu nước!".

Sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964, tại sân nhà lao Chí Hòa, bất chấp sự kiên cố của pháp trường và sự run sợ của kẻ thù trước lòng dũng cảm của anh, Nguyễn Văn Trỗi từ chối bị bị mắt. Phút cuối cùng trước loạt đạn của kẻ thù, anh đã hô vang ba lần tên Tổ quốc: "Việt Nam muôn năm! Hồ Chủ tịch muôn năm!". Anh hy sinh khi tuổi đời vừa tròn 24.

Biểu tượng lan tỏa toàn cầu

Sự hy sinh oanh liệt của anh đã làm chấn động dư luận không chỉ trong nước mà cả trên trường quốc tế. Tại Venezuela, lực lượng du kích thuộc Mặt trận Giải phóng Quốc gia Venezuela (FALN) đã bắt giữ một trung tá không quân Mỹ để đổi lấy mạng sống của anh; dù không thành công, hành động đó chứng minh sức hút mãnh liệt từ tinh thần của người anh hùng Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng ca ngợi: "Hành động anh hùng của anh Trỗi là tấm gương sáng cho mọi người yêu nước, nhất là thanh niên noi theo".

Tài liệu tham khảo

1. Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Tiểu sử Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Văn Trỗi.