Ngọn Lửa Được Truyền Lại (1)

Ông Nguyễn Văn Lâm, 78 tuổi, sống trong căn nhà nhỏ ở ngoại thành Hà Nội. Trên tường phòng khách là tấm bằng “Cựu chiến binh”, bên cạnh là vài tấm ảnh đã ngả màu theo năm tháng. Ông là thương binh hạng 3/4, từng tham gia chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị năm 1972.

Chiều hôm ấy, tôi – một học sinh lớp 12 – tìm đến nhà ông để thực hiện bài phỏng vấn về “nhân chứng lịch sử”. Ban đầu, tôi chỉ nghĩ đây là một nhiệm vụ học tập. Nhưng khi ông bắt đầu kể chuyện, tôi mới hiểu mình đang được nghe điều gì đó lớn hơn một bài làm.

Giọng ông chậm rãi, nhưng ánh mắt sáng lên khi nhắc về đồng đội.

“Ngày đó, chúng tôi mới mười tám, đôi mươi. Sợ chứ. Ai mà không sợ. Nhưng phía sau là gia đình, là Tổ quốc. Không thể lùi.”

Ông kể về những đêm hành quân trong mưa bom, về đồng đội đã nằm lại nơi chiến trường, về lần ông bị thương vì mảnh pháo. Có lúc ông dừng lại rất lâu. Tôi thấy bàn tay ông run nhẹ.

“Điều khiến chúng tôi vượt qua tất cả,” ông nói, “là niềm tin. Tin rằng đất nước sẽ hòa bình.”

Tôi nhìn xuống đôi chân ông – một bên vẫn còn vết thương cũ khiến ông đi lại khó khăn. Bỗng nhiên, những áp lực thi cử, những nỗi lo nhỏ bé của tôi trở nên thật khác.

Cuối buổi trò chuyện, ông hỏi tôi:

“Cháu học lớp 12 rồi nhỉ? Sau này định làm gì?”

Tôi ngập ngừng. “Cháu muốn thi vào ngành sư phạm.”

Ông mỉm cười. “Tốt lắm. Mỗi thời có một nhiệm vụ. Thời của chúng tôi cầm súng. Thời của các cháu cầm bút. Nhưng dù là gì, cũng phải giữ cho ngọn lửa trong tim mình không tắt.”

Ra về, tôi mang theo cuốn sổ ghi chép đầy ắp câu chuyện. Nhưng điều quý giá hơn là cảm giác như có một ngọn lửa vừa được truyền sang.

Tôi hiểu rằng, những “nhân chứng lịch sử” như ông không chỉ kể lại quá khứ. Họ đang thổi lửa – thổi vào thế hệ trẻ lòng biết ơn, trách nhiệm và khát vọng sống xứng đáng.

Ngọn lửa ấy không còn là lửa chiến tranh.

Mà là lửa của lý tưởng, của niềm tin, của tình yêu đất nước.

Và tôi tin, chỉ cần còn người lắng nghe, ngọn lửa ấy sẽ còn được thổi mãi