NGỌN LỬA DƯỚI NHỮNG LÔ CAO SU BẾN CỦI
Giữa những hàng cao su bạt ngàn của vùng đất Bến Củi, nơi mà hôm nay yên bình với màu xanh trù phú, đã từng có một thời kỳ mà mỗi tấc đất đều thấm đẫm mồ hôi, nước mắt và cả máu của những người công nhân lam lũ.
Ngày ấy, Bến Củi không chỉ là một vùng đất sản xuất cao su, mà còn là nơi được ví như “địa ngục trần gian”. Người công nhân từ miền Bắc, miền Trung bị dụ dỗ vào đây với giấc mộng đổi đời, nhưng thực tế lại là những chuỗi ngày lao động kiệt quệ từ 10 đến 14 giờ mỗi ngày, ăn không đủ no, mặc không đủ ấm, bệnh tật không thuốc men.
Những câu ca dao của công nhân khi ấy như tiếng lòng xé ruột:
“Kiếp phu đổ lắm máu đào
Máu loang mặt đất, máu trào mủ cây…”
Nhưng chính từ trong cảnh sống khốn cùng ấy, ngọn lửa đấu tranh đã âm thầm được nhen lên.
Khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời năm 1930, ánh sáng cách mạng bắt đầu soi rọi đến Bến Củi. Những người công nhân vốn chỉ biết cúi đầu chịu đựng, nay đã biết đoàn kết, đứng lên đấu tranh đòi quyền sống. Họ đình công, biểu tình, đòi giảm giờ làm, chống đánh đập, đòi tăng lương.
Có những cuộc đấu tranh kéo dài nhiều ngày, dù bị đàn áp, bắt bớ, nhưng không khuất phục. Máu có thể đổ, nhưng ý chí thì không thể dập tắt.
Đặc biệt, sau năm 1945 – khi cao trào cách mạng dâng lên, công nhân Bến Củi không còn chỉ đấu tranh bằng lời nói, mà đã cầm vũ khí đứng lên. Khi Nhật đảo chính Pháp, rồi Cách mạng Tháng Tám bùng nổ, công nhân cao su Bến Củi cùng nhân dân cả nước nổi dậy giành chính quyền. Họ tay dao, tay gậy kéo đến đồn điền, buộc chủ Tây phải bỏ chạy, giành lại quyền làm chủ trên chính mảnh đất của mình.
Từ những người phu cao su bị áp bức, họ trở thành người làm chủ vận mệnh của mình.
Bước vào kháng chiến chống Pháp, Bến Củi trở thành địa bàn chiến lược quan trọng. Công nhân ban ngày vẫn làm việc trong đồn điền, nhưng ban đêm lại trở thành chiến sĩ. Họ bí mật phá hoại kinh tế địch: chặt cây cao su, đổ mủ, đốt kho, phá dụng cụ… góp phần làm suy yếu nguồn lợi của thực dân.
Không chỉ vậy, họ còn làm giao liên, dẫn đường, tiếp tế lương thực, thậm chí trực tiếp chiến đấu. Có những trận đánh táo bạo, như việc phối hợp với lực lượng vũ trang tấn công đồn địch, thu vũ khí, giải phóng đồn điền.
Dù bị đàn áp dã man, hàng trăm công nhân bị bắt, bị tra tấn, thậm chí bị giết hại, nhưng phong trào không hề bị dập tắt. Ngược lại, càng bị đàn áp, ý chí đấu tranh càng thêm mãnh liệt.
Chính từ những con người bình dị ấy, một thế trận chiến tranh nhân dân đã được hình thành ngay trong lòng địch. Bến Củi trở thành hành lang quan trọng, là nơi cung cấp sức người, sức của cho cách mạng, góp phần bảo vệ căn cứ Dương Minh Châu và Trung ương Cục miền Nam.
Trải qua hai cuộc kháng chiến, từ những người công nhân nghèo khổ, nhân dân Bến Củi đã trở thành những chiến sĩ kiên cường. Họ chiến đấu trên từng lô cao su, từng con suối, từng cánh rừng – bằng tất cả lòng yêu nước và khát vọng tự do.
Ngọn lửa ấy – ngọn lửa của ý chí, của lòng yêu nước – đã không bao giờ tắt.
Và hôm nay, khi nhắc lại những câu chuyện ấy, không chỉ để nhớ về quá khứ, mà còn để nhắc nhở thế hệ trẻ:
Có một thời cha anh đã sống, chiến đấu và hy sinh để chúng ta có được hòa bình hôm nay.



