Ngọn lửa không bao giờ tắt

Giữa tiếng vỗ tay của các bạn đoàn viên trong buổi lễ ra quân Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè, tôi bước đến bắt tay bác cựu chiến binh. Đôi bàn tay của bác gầy, chai sần, những nếp nhăn hằn sâu theo năm tháng. Nhưng ánh mắt ấy vẫn sáng, vẫn đầy nghị lực như chưa từng bị thời gian bào mòn.

Bác mỉm cười hiền hậu rồi chậm rãi nói:

"Các cháu gọi thời của bác là thời hoa lửa. Bác thấy cái tên ấy đẹp lắm. Vì đúng là tuổi trẻ của bác được viết nên giữa lửa đạn chiến tranh, nhưng cũng nở rực như những bông hoa của lòng yêu nước."

Bác kể rằng, năm ấy bác vừa tròn mười tám tuổi.

Đó là cái tuổi mà hôm nay nhiều bạn trẻ đang cắp sách đến trường, đang mơ về tương lai, về công việc, về tình yêu. Nhưng thế hệ của bác thì khác.

Đất nước đang chìm trong khói lửa.

Tiếng bom nổ thay cho tiếng trống trường.

Tiếng máy bay gầm rú thay cho tiếng ve mùa hạ.

Ngày nhập ngũ, mẹ bác chỉ kịp gói cho con trai vài nắm cơm và một chiếc khăn tay đã sờn mép. Người mẹ không khóc, chỉ nắm chặt tay con mà dặn:

"Đi đi con! Bao giờ đất nước hòa bình thì trở về."

Một lời dặn ngắn ngủi ấy đã theo bác suốt những năm tháng chiến trường.

Bác kể về những đêm hành quân xuyên rừng Trường Sơn.

Có những đoạn đường phải đi trong mưa bom bão đạn.

Có những ngày cả đơn vị chỉ có một nắm gạo chia nhau.

Có những đồng đội vừa còn cười nói buổi sáng, chiều đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.

Đến đây, giọng bác nghẹn lại.

Bác nhìn xa xăm rồi nói:

"Điều đau nhất của người lính không phải là đói, không phải là rét, cũng không phải là những vết thương trên cơ thể... mà là phải tiễn đồng đội của mình ở lại khi tuổi đời còn quá trẻ."

Có lần, đơn vị bác bị bom đánh trúng.

Một người đồng đội dùng chính thân mình che cho bác.

Khi tỉnh dậy sau trận bom, người ấy đã không còn nữa.

Trong túi áo chỉ còn bức thư chưa kịp gửi về quê.

Đến hôm nay, hơn nửa thế kỷ trôi qua, bác vẫn nhớ rõ tên anh, nhớ cả nụ cười hiền lành của người đồng đội năm nào.

Bác bảo:

"Hòa bình hôm nay không phải tự nhiên mà có. Nó được đánh đổi bằng tuổi xuân, bằng máu và cả cuộc đời của biết bao người."

Không khí quanh chúng tôi lặng đi.

Những đoàn viên mặc áo xanh đứng thành hàng đều chăm chú lắng nghe.

Có lẽ lần đầu tiên, chiến tranh không còn là những dòng chữ trong sách giáo khoa mà hiện lên sống động qua lời kể của một người đã đi qua những năm tháng ấy.

Bác nhìn màu áo xanh thanh niên rồi cười:

"Ngày xưa bác mặc màu áo lính để giữ nước.

Hôm nay các cháu mặc màu áo xanh tình nguyện để dựng xây đất nước.

Khác màu áo nhưng chung một lý tưởng."

Bác bảo, thế hệ hôm nay không còn phải cầm súng.

Nhưng vẫn còn nhiều "mặt trận" cần người trẻ xung kích.

Đó là xây dựng nông thôn mới.

Là chuyển đổi số.

Là bảo vệ môi trường.

Là giúp đỡ người nghèo.

Là gìn giữ bản sắc văn hóa.

Là đưa tri thức đến với những vùng còn khó khăn.

Bác nắm chặt tay người Bí thư Đoàn xã rồi nói:

"Các cháu hãy sống sao cho xứng đáng với những người đã nằm xuống. Đừng để ngọn lửa yêu nước chỉ cháy trong những ngày kỷ niệm. Hãy để nó cháy trong từng việc làm tốt, từng công trình thanh niên, từng việc tử tế mỗi ngày."

Khoảnh khắc ấy, cái bắt tay giữa người lính năm xưa và người đoàn viên hôm nay không chỉ là lời chào.

Đó là sự tiếp nối.

Tiếp nối lý tưởng.

Tiếp nối trách nhiệm.

Tiếp nối khát vọng cống hiến của các thế hệ thanh niên Việt Nam.

Tôi chợt hiểu rằng, "thời hoa lửa" không chỉ thuộc về quá khứ.

Hoa lửa ngày ấy được thắp lên bằng lòng yêu nước, bằng tinh thần hy sinh vì độc lập dân tộc.

Còn hôm nay, hoa lửa ấy vẫn đang rực cháy trong màu áo xanh tình nguyện, trong những công trình thanh niên, trong những bàn tay chung sức vì cộng đồng và trong khát vọng xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Cuộc trò chuyện kết thúc.

Bác cựu chiến binh lặng lẽ bước đi.

Nhưng những lời bác nói vẫn còn vang mãi trong lòng mỗi đoàn viên:

"Chiến tranh đã lùi xa, nhưng trách nhiệm với Tổ quốc thì chưa bao giờ kết thúc.