NGỌN LỬA KHÔNG TẮT

NGỌN LỬA KHÔNG TẮT

Sài Gòn những năm 1950 không còn là thành phố của ánh đèn và tiếng nhạc. Đó là một thành phố đang bị bóp nghẹt bởi nỗi sợ, bởi những ánh mắt dò xét, bởi những bước chân vội vã không dám dừng lại quá lâu trên vỉa hè. Người ta nói chuyện với nhau nhỏ hơn, nhìn nhau lâu hơn, và im lặng nhiều hơn.Trong khuôn viên Trường Pétrus Ký (nay là Trường THPT Lê Hồng Phong ), một buổi sáng vẫn bắt đầu như bao buổi sáng khác. Tiếng chuông vang lên, học sinh xếp hàng, thầy giáo giảng bài. Nhưng có một điều không ai nói ra, không khí đã đổi khác.Trần Văn Ơn ngồi ở dãy bàn gần cửa sổ. Cậu không phải là người nổi bật nhất lớp, cũng không phải người hay phát biểu nhất. Nhưng nếu ai đó nhìn vào đôi mắt cậu, sẽ thấy một thứ ánh sáng lạ - bình tĩnh, sâu lắng và kiên định.

-“Ơn, mày có nghe tin không?”

Người bạn bên cạnh thì thầm.

-“Tin gì?”

-“Họ bắt thêm mấy sinh viên hôm qua. Biểu tình ở trường bên kia…”

Ơn im lặng. Tay cậu khẽ siết lại trên mặt bàn. Những câu chuyện như vậy không còn hiếm. Nhưng mỗi lần nghe, trong lòng cậu lại có thứ gì đó nhói lên.

-“Rồi tụi mình tính sao?”- người bạn hỏi tiếp.

Ơn nhìn ra ngoài cửa sổ. Hàng cây vẫn đứng yên. Nhưng gió thì không còn nhẹ nữa.

-“Không thể cứ ngồi đây mãi,”- cậu nói khẽ.

Buổi chiều hôm đó, một nhóm học sinh tụ tập ở góc sân trường. Không có khẩu hiệu, không có biểu ngữ, chỉ có những gương mặt trẻ nhưng ánh mắt thì không còn trẻ nữa.

-“Chúng ta phải làm gì đó,”- một người lên tiếng. -“Không thể để họ muốn bắt ai thì bắt.”

-“Nhưng nếu bị bắt thì sao?”

-“Thì sao nữa? Chẳng lẽ cứ sống như vậy hoài?”

Không khí trở nên căng thẳng. Những câu hỏi không có câu trả lời rõ ràng .Những nỗi sợ không thể gọi tên.Ơn đứng im lặng một lúc lâu, rồi bước lên.

-“Chúng ta không phải là những người cầm súng,”- cậu nói: -“Nhưng chúng ta có tiếng nói.”

-“Tiếng nói có thay đổi được gì không?”

-“Có,” -Ơn trả lời, ánh mắt không dao động.- “Nếu đủ nhiều người cùng lên tiếng.”

Câu nói ấy không lớn. Nhưng nó lan ra, như một tia lửa nhỏ rơi vào đống củi khô.

Sáng hôm đó, bầu trời Sài Gòn không có gì khác lạ. Nhưng dưới mặt đất, mọi thứ đã thay đổi.Từng nhóm học sinh rời trường. Từng dòng người nhập lại với nhau. Từ vài chục, rồi vài trăm, rồi hàng nghìn người.Hơn 6.000 học sinh, sinh viên đã có mặt.Họ không mang vũ khí, họ chỉ mang theo tiếng nói.“Đòi quyền học tập!”-“Phản đối áp bức!”

Những khẩu hiệu vang lên, ban đầu còn rời rạc, rồi dần dần trở nên đồng thanh, mạnh mẽ. Tiếng người dội vào những bức tường, lan ra khắp các con phố.Ơn đi ở hàng đầu, không ai bảo cậu phải đi, nhưng cậu cứ bước,mỗi bước chân là một sự lựa chọn.

Không quay lại.

Ở phía trước, lực lượng cảnh sát đã chặn đường.Họ đứng thành hàng, súng trên tay, ánh mắt lạnh lùng. Không có lời cảnh báo dài dòng, không có thương lượng, chỉ có một ranh giới vô hình.Đám đông chậm lại. Tiếng hô nhỏ dần. Một vài người bắt đầu lo lắng:

-“Hay là… mình dừng lại?”- ai đó nói:

-“Nhưng phía sau vẫn còn hàng nghìn người.Không thể lùi!”.

Ơn nhìn những học sinh nhỏ tuổi phía sau mình. Có những gương mặt còn chưa hết vẻ trẻ con, có những ánh mắt bắt đầu run rẩy. Cậu hít một hơi thật sâu, rồi bước lên.

Tiếng súng nổ vang, một tiếng, rồi thêm một tiếng nữa.Đám đông hoảng loạn. Một vài người ngã xuống. Tiếng hét vang lên.

Trong khoảnh khắc ấy, thời gian như chậm lại.

Ơn nhìn thấy một nhóm học sinh phía sau đang bị đẩy lên phía trước. Họ không biết phải làm gì. Không biết phải chạy hay đứng. Cậu không suy nghĩ, cậu quay lại, dang tay.

-“Lùi lại!”- cậu hét.

Nhưng tiếng cậu bị nuốt chửng bởi tiếng súng, một viên đạn xé qua không khí, rồi mọi thứ im lặng...

VI. Ngã xuống

Thân người Ơn khựng lại. Cậu cảm thấy một cơn nóng rát lan ra từ ngực. Chân cậu không còn đứng vững. Thế giới trước mắt bắt đầu mờ đi. Nhưng trong khoảnh khắc cuối cùng, cậu không nhìn thấy nỗi sợ. Cậu chỉ thấy…những người phía sau mình vẫn còn đứng. Cậu ngã xuống giữa con đường, giữa dòng người.

VII. Cơn bão

Không ai ra lệnh nhưng đám đông không chạy. Ngược lại, họ tiến lên.Tiếng khóc, tiếng hét, tiếng gọi tên hòa vào nhau. Nhưng trên tất cả, là một thứ âm thanh khác - mạnh hơn, sâu hơn. Sự phẫn nộ.-“Không được bắn!, dừng lại!”-.Nhưng đã quá muộn...Tin về cái chết của Trần Văn Ơn lan đi khắp Sài Gòn chỉ trong vài giờ. Từ trường này sang trường khác. Từ con phố này sang con phố khác. Một ngọn lửa đã được châm lên.

VIII. Đám tang

Ngày đưa tang, bầu trời xám. Không nắng. Không gió. Nhưng dưới mặt đất, dòng người không ngừng kéo đến. Họ đến từ khắp nơi: học sinh, sinh viên, công nhân, tiểu thương. Có người không biết rõ Ơn là ai. Nhưng họ vẫn đến, bởi vì họ hiểu , hơn 300.000 người. Không khẩu hiệu. Không tiếng hô, chỉ có bước chân, chậm, đều, và nặng. Linh cữu đi qua từng con phố. Mỗi nơi nó đi qua, dòng người lại đông thêm. Không ai nói ra, nhưng tất cả đều cảm nhận được:

Đây không còn là một đám tang. Đây là một lời tuyên bố.

IX. Ngọn lửa

Sau ngày hôm đó, mọi thứ không còn như cũ. Những cuộc biểu tình tiếp tục. Những tiếng nói ngày càng lớn hơn. Những người trẻ không còn im lặng. Tên của Trần Văn Ơn được nhắc đến không phải bằng sự thương hại. Mà bằng sự kính trọng, không phải vì cậu đã chết, mà vì cách cậu sống.

X. Dư âm

Có những người sống rất lâu, nhưng không để lại dấu vết. Có những người chỉ sống 19 năm, nhưng để lại cả một ngọn lửa. Ngọn lửa ấy không nằm trên bia mộ, không nằm trong sách vở, nó nằm trong những con người tiếp tục bước đi. Trong những thế hệ không chấp nhận cúi đầu, trong những thời khắc mà người ta phải lựa chọn giữa im lặng… và lên tiếng.

Và mỗi khi lịch sử nhắc lại những ngày tháng ấy, người ta không chỉ nhớ đến một cái tên, người ta nhớ đến một khoảnh khắc. Khi một người học sinh đứng lên, dang tay và biến mình thành một bức tường. Để phía sau…những người khác có thể tiếp tục đứng.

Kết

Ngọn lửa có thể bắt đầu từ một tia nhỏ, nhưng nếu đủ mạnh, nó sẽ không bao giờ tắt. Và trên những con đường Sài Gòn năm 1950, ngọn lửa mang tên Trần Văn Ơn, vẫn đang cháy - trong ký ức, trong lịch sử, trong trái tim của một dân tộc.

Nguồn thông tin : Wikipedia tiếng Việt