NGỌN LỬA KHÔNG TẮT

Có những câu chuyện lịch sử không nằm yên trong sách giáo khoa. Chúng sống trong

ký ức của những con người đã đi qua chiến tranh, mang trên mình vết thương của bom

đạn và cả những mất mát không thể gọi thành tên. Với tôi, câu chuyện về ông ngoại –

một cựu chiến binh từng tham gia kháng chiến chống Mỹ – chính là “ngọn lửa” như thế.

Ông tôi năm nay đã ngoài tám mươi tuổi. Mái tóc bạc trắng, bước đi chậm chạp, đôi tay

run run mỗi khi cầm chén trà. Nếu chỉ nhìn vẻ ngoài ấy, ít ai nghĩ rằng ngày xưa ông

từng là người lính hành quân xuyên rừng Trường Sơn, từng sống giữa mưa bom bão

đạn để bảo vệ Tổ quốc.

Tuổi thơ của tôi gắn liền với những đêm mất điện mùa hè. Cả nhà trải chiếu ngoài sân,

còn tôi thì nằm cạnh ông, nghe ông kể chuyện chiến tranh. Giọng ông chậm rãi, trầm

đục nhưng luôn khiến tôi chăm chú lắng nghe.

Ông kể rằng năm mười chín tuổi, ông viết đơn tình nguyện nhập ngũ. Ngày lên đường,

bà cố chỉ kịp dúi vào tay ông một nắm cơm và chiếc khăn tay cũ. Khi ấy ai cũng hiểu: ra

đi chưa chắc đã có ngày trở về.

“Lúc đó chỉ nghĩ đơn giản là đất nước cần thì mình đi thôi cháu ạ” – ông từng nói như

vậy.

Đơn vị của ông hành quân dọc tuyến đường Trường Sơn để vận chuyển lương thực và

vũ khí vào miền Nam. Những cánh rừng rậm, những con dốc dựng đứng và những trận

bom liên tiếp là ký ức ông không bao giờ quên. Có lần, cả tiểu đội đang nghỉ chân thì

máy bay địch xuất hiện. Bom nổ ngay gần vị trí trú ẩn. Đất đá văng khắp nơi. Sau trận

ấy, người đồng đội thân nhất của ông đã mãi mãi nằm lại tuổi đôi mươi.

Khi kể đến đây, ông thường im lặng rất lâu.

Tôi từng hỏi:

“Ông có sợ không?”

Ông nhìn xa xăm rồi trả lời:

“Có chứ. Ai mà không sợ chết. Nhưng nếu ai cũng sợ thì lấy ai giữ nước?”

Câu nói ấy khiến tôi suy nghĩ rất nhiều.

Ngày nay, chúng tôi lớn lên trong hòa bình. Không còn tiếng bom rơi, không phải ăn bo

bo thay cơm hay ngủ giữa rừng sâu thiếu thốn. Chúng tôi có điện thoại thông minh,

internet, trường học đầy đủ tiện nghi và được tự do theo đuổi ước mơ của mình.

Nhưng chính vì sống trong hòa bình quá lâu, đôi khi người trẻ lại quên mất rằng để có

được cuộc sống hôm nay, đã từng có biết bao người đánh đổi bằng máu và tuổi trẻ.

Ông tôi không bao giờ nhận mình là anh hùng. Ông chỉ nói mình là một người lính bình

thường. Sau chiến tranh, ông trở về quê hương với một mảnh đạn còn nằm trong chân

trái. Những ngày trái gió trở trời, chân ông đau nhức đến mức mất ngủ. Thế nhưng

chưa bao giờ tôi nghe ông than phiền về quá khứ.

Điều tôi nhớ nhất ở ông không chỉ là những câu chuyện chiến tranh, mà còn là tinh thần

lạc quan và tình yêu dành cho đất nước. Mỗi sáng, ông vẫn dậy sớm tập thể dục, chăm

sóc vườn cây và nghe đài thời sự. Ngày lễ lớn, ông cẩn thận lấy bộ quân phục cũ đã

sờn màu ra mặc. Trên ngực áo là những tấm huân chương đã bạc theo thời gian

nhưng luôn được ông lau chùi cẩn thận.

Có lần tôi hỏi:

“Ông tiếc điều gì nhất thời chiến?”

Ông cười hiền:

“Tiếc những người không được thấy hòa bình hôm nay.”

Tôi chợt nhận ra, chiến tranh không chỉ cướp đi sinh mạng mà còn lấy đi tuổi trẻ, ước

mơ và cả tương lai của biết bao con người. Nhưng cũng chính trong hoàn cảnh khốc

liệt ấy, lòng yêu nước và tinh thần dân tộc lại cháy sáng hơn bao giờ hết.

Là thế hệ trẻ sinh ra trong hòa bình, tôi nghĩ trách nhiệm của mình không chỉ là biết ơn

mà còn phải sống xứng đáng với sự hy sinh ấy. Yêu nước hôm nay không nhất thiết

phải cầm súng ra chiến trường. Đó có thể là học tập nghiêm túc, sống có trách nhiệm,

giữ gìn văn hóa dân tộc và góp phần xây dựng đất nước bằng chính khả năng của

mình.

Cuộc sống hiện đại khiến nhiều người trẻ chạy theo xu hướng nhanh chóng, đôi khi thờ

ơ với lịch sử. Nhưng lịch sử chưa bao giờ là điều xa vời. Nó hiện diện trong những vết

sẹo trên cơ thể người lính cũ, trong những bức ảnh đã ố màu, trong ánh mắt trầm lặng

mỗi khi họ nhắc về đồng đội năm xưa.

Với tôi, ông ngoại chính là một “nhân chứng lịch sử” sống động nhất. Những câu

chuyện của ông giúp tôi hiểu rằng hòa bình đẹp đến nhường nào và độc lập dân tộc

quý giá ra sao.

Ngọn lửa của một thời chiến tranh có thể đã lùi xa, nhưng tinh thần yêu nước và sự hy

sinh của thế hệ đi trước sẽ mãi không bao giờ tắt. Và tôi tin rằng, nhiệm vụ của thế hệ

trẻ hôm nay là giữ cho ngọn lửa ấy tiếp tục cháy trong trái tim mình — bằng lòng biết

ơn, bằng trách nhiệm và bằng khát vọng xây dựng một Việt Nam ngày càng tốt đẹp

hơn.