NGỌN LỬA KIÊN TRUNG TRÊN ĐẤT PHÚ YÊN

Từ chàng thanh niên yêu nước đến chiến sĩ thi đua Liên khu 5

Đồng chí Tô Nào sinh năm 1930 tại thôn Phước Hậu, xã Hòa Kiến, TP.Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên. Lớn lên trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước, người thanh niên ấy đã sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng. Năm 1947, khi mới 17 tuổi, đồng chí đã hăng hái tham gia tích cực vào phong trào thanh niên ở địa phương.

Đến năm 1949, theo tiếng gọi thiêng liêng của non sông, đồng chí Tô Nào xung phong tòng quân giết giặc, vinh dự được biên chế vào Đại đội 377 huyện Tuy Hòa. Trong chiến dịch Át-lăng lịch sử, với sự nhiệt tình, năng nổ và lòng dũng cảm vô song, đồng chí đã lập nhiều chiến công xuất sắc, vinh dự được bầu là Chiến sĩ thi đua của Liên khu 5 năm 1953 và trở thành một đảng viên kiên trung của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Sau Hiệp định Geneve năm 1954, đồng chí tập kết ra miền Bắc và được Đảng, Nhà nước, quân đội cử đi học Trường Sĩ quan lục quân ở Trung Quốc. Học xong, đồng chí được phân công về Sư đoàn 324 công tác, mang những kiến thức, kinh nghiệm quý báu học tập ở nước ngoài về góp phần xây dựng quân đội chính quy ở miền Bắc, đồng thời ươm mầm cho việc xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng ở Phú Yên sau này.

Dấu chân người chỉ huy tài ba trên quê hương

Tháng 10/1959, tiếng gọi miền Nam ruột thịt thôi thúc, đồng chí Tô Nào trở thành một trong 32 cán bộ quân đội và cán bộ Đảng đầu tiên đi tập kết ra Bắc vượt Trường Sơn trở về quê hương Phú Yên chiến đấu. Vừa đặt chân lên đất mẹ, đồng chí đã cùng đồng đội khẩn trương tổ chức huấn luyện quân sự cho số thanh niên mới thoát ly, làm nòng cốt chuẩn bị thành lập đơn vị vũ trang đầu tiên của tỉnh.

Từ một chiến sĩ Đại đội 377 trong kháng chiến chống Pháp đến cương vị Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 85 trong kháng chiến chống Mỹ, ở bất kỳ nhiệm vụ nào, đồng chí cũng hoàn thành xuất sắc. Đồng chí Tô Nào nổi bật là một cán bộ quân đội có bản lĩnh, thông minh, vận dụng vô cùng sáng tạo nghệ thuật quân sự của ông cha ta: "Lấy yếu thắng mạnh, lấy ít địch nhiều", với phương châm táo bạo "lấy vũ khí của địch đánh địch, trang bị cho ta".

Giai đoạn 1962-1964, trên cương vị Thường vụ Huyện ủy, Huyện đội trưởng, đồng chí đã chỉ đạo các ngành, đoàn thể động viên nhân tài, vật lực phục vụ lực lượng vũ trang mở rộng vùng giải phóng. Dưới sự chỉ huy của đồng chí, phong trào quần chúng nổi dậy phá “ấp chiến lược”, phá thế kìm kẹp ở nông thôn dâng cao như vũ bão. Lực lượng vũ trang tích cực tiến công địch bằng cả 2 chân, 3 mũi giáp công ở 3 vùng chiến lược, ép địch phải co cụm về sát quốc lộ 1.

Đỉnh điểm là tháng 11/1963, quân dân ta đã phá sạch 44/68 ấp chiến lược và 22/22 khu dồn. Sự kết hợp tài tình giữa đấu tranh vũ trang với đấu tranh chính trị và binh vận đã khiến ngụy quyền cơ sở địch nhiều nơi hoang mang, rệu rã. Chỉ trong 3 tháng cuối năm 1963, đã có 379 lính ngụy đào ngũ, rã ngũ và 545 tên ngụy quyền thôn, xã ra đầu thú.

Trận chiến cuối cùng và bản hùng ca bất tử

Trải qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ, đồng chí Tô Nào đã trực tiếp chiến đấu và chỉ huy chiến đấu 56 trận. Thành tích của đồng chí khiến quân thù khiếp sợ: tiêu diệt và góp phần tiêu diệt hàng trăm tên địch; bắn rơi 2 máy bay phản lực F100D, 1 máy bay trinh sát LI9, 4 máy bay trực thăng; bắn cháy 2 xe MI13; thu và phá hủy vô số vũ khí trang bị của địch.

Nhưng rồi, trong trận chiến đấu ngày 27/12/1967 đánh chốt Hoàn Bứa – một trận đánh tập kích gặp muôn vàn khó khăn, thử thách, người chỉ huy mưu trí ấy đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Để kiên quyết tiêu diệt đồn địch, đồng chí Tô Nào đã linh hoạt chỉ huy đơn vị chiến đấu dũng cảm, kiên cường và anh dũng hy sinh, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho đồng chí, đồng bào.

Ngọn lửa không bao giờ tắt

Sự hy sinh của đồng chí Tô Nào đã tô thắm thêm màu cờ Tổ quốc. Ghi nhận những công lao, đóng góp to lớn cho sự nghiệp cách mạng, đồng chí đã được Đảng và Nhà nước tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Độc lập hạng ba; Huân chương Kháng chiến hạng nhất; Huân chương Chiến công giải phóng hạng nhì; Huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng nhất, nhì, ba; Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng nhì, ba; Danh hiệu Chiến sĩ thi đua Liên khu 5 cùng nhiều phần thưởng khác.

Đặc biệt, ngày 22/1/2010, đồng chí Tô Nào vinh dự được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng tên tuổi, chiến công và tinh thần xả thân vì nước của Anh hùng Tô Nào vẫn mãi là ngọn lửa sáng soi đường, truyền tiếp sức mạnh, niềm tin và lòng tự hào cho các thế hệ trẻ hôm nay trên bước đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.