NGỌN LỬA NÚI THÀNH – TRẬN ĐẦU QUYẾT THẮNG

NGỌN LỬA NÚI THÀNH – TRẬN ĐẦU QUYẾT THẮNG

Đầu năm 1965, khi chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ bị phá sản, chiến trường miền Nam Việt Nam bước vào một giai đoạn mới đầy cam go, thử thách. Trước nguy cơ sụp đổ của chính quyền Sài Gòn, ngày 8-3-1965, Mỹ mạo hiểm đưa quân viễn chinh trực tiếp tham chiến nhằm xoay chuyển tình hình. Sự xuất hiện của quân đội Mỹ với hỏa lực mạnh và trình độ tác chiến cao đã đặt ra những câu hỏi lớn, không chỉ cho quân và dân miền Nam mà còn cho cả bạn bè quốc tế: Ta có dám đánh Mỹ không? Đánh có thắng được Mỹ không? Và nếu đánh, thì phải đánh như thế nào? Trong bối cảnh ấy, Chiến thắng Núi Thành đã ra đời, trở thành câu trả lời đanh thép, mở đầu cho trang sử oanh liệt “trận đầu thắng Mỹ” của quân và dân ta.

Sau khi lữ đoàn 9, sư đoàn 3 lính thủy đánh bộ Mỹ đổ bộ vào Đà Nẵng, đánh dấu sự có mặt chính thức của quân đội Mỹ trên chiến trường miền Nam, ngày 7-5-1965, Mỹ tiếp tục đưa lực lượng thuộc sư đoàn 3 đổ bộ vào xã Kỳ Liên và Kỳ Hà, nay thuộc huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam. Kể từ thời điểm đó, quân và dân Khu 5 trở thành những người đi tiên phong trong cuộc đối đầu trực tiếp với quân viễn chinh Mỹ. Trước đối tượng tác chiến mới có ưu thế lớn về hỏa lực, tâm tư của quân và dân miền Nam không tránh khỏi những lo lắng, trăn trở.

Trước tình hình ấy, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã đề ra chủ trương “ghìm Mỹ trên chiến trường miền Nam, đánh bại ý chí xâm lược của Mỹ”. Quán triệt tinh thần đó, Khu ủy Khu 5 chỉ đạo toàn khu tích cực chuẩn bị mọi mặt, đặc biệt chú trọng công tác tư tưởng, nhằm giúp quân và dân không chỉ dám đánh Mỹ mà còn biết cách đánh và quyết tâm thắng Mỹ. Bộ tư lệnh quân khu tổ chức các lớp chỉnh huấn cán bộ trung, cao cấp, tập trung làm rõ hai vấn đề cốt lõi: Mỹ đưa quân vào miền Nam là chủ động hay bị động, và ta có đánh được, thắng được Mỹ hay không. Từ thực tiễn, quân khu đi đến khẳng định: Mỹ vào miền Nam là bị động, và ta hoàn toàn có khả năng đánh thắng quân Mỹ.

Cùng với đó, hội nghị du kích chiến tranh được tổ chức, bàn về xây dựng làng, xã chiến đấu và hình thành “vành đai diệt Mỹ” trên chiến trường Khu 5. Trong không khí sôi sục ấy, hàng nghìn quyết tâm thư được viết nên, thể hiện tinh thần sẵn sàng hy sinh, quyết đánh và quyết thắng quân xâm lược. Chính từ niềm tin và khí thế đó, Khu ủy Khu 5 đã đi đến quyết định quan trọng: đánh tiêu diệt một đơn vị Mỹ ngay từ đầu, nhằm hạ uy thế quân Mỹ, rút kinh nghiệm cách đánh và cổ vũ phong trào đánh Mỹ trong toàn khu.

Quảng Nam được chọn làm nơi mở màn, và cứ điểm Núi Thành trở thành điểm hẹn của lịch sử. Thực hiện chỉ thị của Khu ủy, Tỉnh đội Quảng Nam sau thời gian nghiên cứu, chuẩn bị đã quyết định chọn Đại đội 2, Tiểu đoàn 70, được tăng cường Phân đội Đặc công V16, đảm nhận nhiệm vụ. Cứ điểm Núi Thành là một khu đồi đá trọc thuộc xã Kỳ Liên, nơi địch bố trí Đại đội 2 thuộc Tiểu đoàn 2 với khoảng 140 tên chốt giữ, có hệ thống hỏa lực mạnh chi viện từ các khu vực xung quanh. Tuy nhiên, do mới triển khai, công sự phòng ngự của địch chưa thật vững chắc; nếu bị đánh gần, ưu thế hỏa lực từ xa sẽ bị hạn chế. Đây chính là thời cơ để ta chủ động tiến công.

Trong quá trình chuẩn bị, đơn vị đã phát huy cao độ tinh thần đoàn kết, thống nhất ý chí và hạ quyết tâm “phải đánh thắng, diệt gọn đơn vị Mỹ dù phải chịu thương vong cao hơn bình thường”. Khẩu hiệu “Không sợ, dám đánh, cứ đánh, sẽ tìm ra cách đánh” trở thành lời thề chung của cán bộ, chiến sĩ trước trận đánh lịch sử. Đáng chú ý, nhiều chiến sĩ của Đại đội 2 sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Núi Thành, thông thuộc địa hình, càng thêm phấn khởi và quyết tâm khi được trực tiếp cầm súng bảo vệ quê hương. Trong lễ xuất quân, lá cờ “Quyết chiến, quyết thắng giặc Mỹ xâm lược” được trao cho đơn vị như một lời nhắn gửi thiêng liêng về niềm tin và trách nhiệm.

Đêm 25-5-1965, đơn vị bí mật cơ động áp sát mục tiêu. Đúng 0 giờ ngày 26-5, các mũi tiến công đồng loạt vượt qua hàng rào thép gai cuối cùng, lặng lẽ luồn sâu vào trận địa địch, chỉ còn cách quân Mỹ vài mét. Theo kế hoạch, trận đánh dự kiến nổ súng lúc 0 giờ 30 phút, nhưng do khối bộc phá làm hiệu lệnh không phát nổ, Đại đội trưởng Vũ Thành Năm đã kịp thời, dứt khoát chuyển sang phương án khác, chủ động ra lệnh tiến công. Ngay trong những phút đầu, quân Mỹ bị đánh giáp lá cà, hoàn toàn bị bất ngờ, lúng túng trước lối đánh áp sát của ta.

Ở mỏm đồi 50, Đại đội 2 nhanh chóng đánh chiếm các tuyến công sự vòng ngoài rồi phát triển vào trung tâm cứ điểm. Đại đội trưởng trực tiếp chỉ huy mũi chủ công, dẫn dắt bộ đội xông lên giữa làn đạn. Trong lúc chiến đấu ác liệt, sự phối hợp kịp thời giữa các chiến sĩ đã bảo vệ an toàn cho chỉ huy, tiếp thêm khí thế cho toàn đơn vị. Ở mỏm đồi 49, Phân đội Đặc công V16 cũng tiến công dũng mãnh, lần lượt tiêu diệt các ổ đề kháng của địch. Trước lối đánh bất ngờ, áp đảo, quân Mỹ nhanh chóng tan rã.

Chỉ sau khoảng 30 phút chiến đấu quả cảm, quân ta đã hoàn toàn làm chủ cứ điểm Núi Thành. Hoàn thành nhiệm vụ, đơn vị nhanh chóng rút lui an toàn trước khi địch kịp phản công bằng phi pháo. Mười hai cán bộ, chiến sĩ ta đã anh dũng hy sinh, nhiều người bị thương, song tất cả đều được đồng đội đưa về hậu cứ trong đêm. Sáng hôm sau, tin chiến thắng lan khắp vùng giải phóng Quảng Nam, mang theo niềm tự hào xen lẫn sự xúc động, tiếc thương.

Theo tài liệu thu được, trận tập kích Núi Thành đã tiêu diệt gọn Đại đội 2 thuộc Tiểu đoàn 2, Lữ đoàn 9, Sư đoàn 3 lính thủy đánh bộ Mỹ, loại khỏi vòng chiến đấu 139 tên địch, thu nhiều vũ khí hiện đại. Lá cờ “Quyết chiến, quyết thắng giặc Mỹ xâm lược” tung bay trên đỉnh cứ điểm Núi Thành, đánh dấu trận đầu thắng Mỹ của quân và dân ta. Chiến thắng này đã giáng một đòn mạnh vào uy thế của quân viễn chinh Mỹ, đồng thời tạo nên bước chuyển quan trọng về tư tưởng và cách đánh trên chiến trường.

Trận đánh Núi Thành tuy không lớn về quy mô, nhưng vượt xa ý nghĩa của của một trận đánh thông thường trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.Trận đánh đã giải tỏa tư tưởng sợ Mỹ, khẳng định quân và dân ta hoàn toàn có thể đánh và thắng quân đội Mỹ.Từ Chiến thắng Núi Thành, ta đã giải quyết được tư tưởng sợ Mỹ, trả lời cho câu hỏi có đánh được Mỹ hay không? Giải quyết được vấn đề cơ bản về cách đánh, mở ra khả năng đánh và thắng Mỹ của quân và dân ta trên chiến trường,đồng thời mở đầu cho sự phá sản chiến lược “chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ ở Việt Nam. Từ đây, phong trào thi đua diệt Mỹ lan rộng khắp Khu 5, mở đầu cho cao trào “tìm Mỹ mà đánh, gặp Mỹ là diệt”. Núi Thành trở thành biểu tượng sáng ngời của tinh thần “dám đánh Mỹ, biết đánh Mỹ và quyết đánh Mỹ”, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, để lại dấu ấn không thể phai mờ trong những năm tháng hào hùng của lịch sử dân tộc.

Chiến thắng Núi Thành đã để lại những bài học sâu sắc về nghệ thuật quân sự Việt Nam,quyết định đối với quá trình đánh Mỹ của quân và dân ta. Trước hết, đó là bài học cốt lõi về cách đánh: “bám thắt lưng địch mà đánh”. Thay vì đối đầu trực diện với một đối phương có ưu thế vượt trội về xe tăng, pháo binh và không quân, ta chủ động sử dụng lực lượng bộ binh và đặc công luồn lách, áp sát, đánh gần, không cho địch phát huy sức mạnh hỏa lực. Cùng với đó là việc vận dụng linh hoạt chiến thuật tập kích bất ngờ, giữ vững yếu tố bí mật, đánh nhanh, đánh mạnh vào những điểm then chốt trong hệ thống phòng ngự của địch, làm cho lực lượng thủy quân lục chiến Mỹ tinh nhuệ rơi vào thế bị động, lúng túng. Bằng lối đánh chớp nhoáng, quyết đoán, ta đã biến chính điểm mạnh của địch thành điểm yếu, khiến pháo binh và không quân Mỹ không kịp chi viện, tạo điều kiện để quân ta áp đảo và giành thắng lợi. Quan trọng hơn, chiến thắng Núi Thành đã khẳng định sức mạnh to lớn của bộ đội địa phương, bộ đội chủ lực và dân quân du kích Việt Nam, chứng minh rằng các lực lượng vũ trang của ta hoàn toàn có thể đánh thắng những đơn vị Mỹ thiện chiến. Từ thắng lợi ấy, niềm tin và ý chí quyết thắng được lan tỏa mạnh mẽ, góp phần củng cố tinh thần “dám đánh, biết đánh và quyết thắng” giặc Mỹ của quân và dân miền Nam, mở ra một giai đoạn mới đầy tự tin và chủ động trên chiến trường.

Bên cạnh đó ta không thể không nhắc đến sự hy sinh anh dũng của những người con ưu tú của quê hương Quảng Nam – Đà Nẵng. Trong trận đánh ác liệt ấy, nhiều cán bộ, chiến sĩ đã ngã xuống ngay trên mảnh đất Núi Thành, lấy máu xương của mình làm nên chiến công vang dội đầu tiên trước quân viễn chinh Mỹ. Sự hy sinh thầm lặng nhưng cao cả ấy đã góp phần mở ra một thời kỳ mới cho cuộc chiến tranh giải phóng miền Nam, khẳng định ý chí quyết chiến, quyết thắng của quân và dân ta. Chính từ những mất mát ấy, tinh thần “dám đánh, biết đánh và quyết thắng” giặc Mỹ được hun đúc ngày càng mạnh mẽ, lan tỏa sâu rộng trên khắp chiến trường. Ghi nhận chiến công và sự hy sinh to lớn đó, tại Đại hội anh hùng và chiến sĩ thi đua miền Nam năm 1968 do Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam và Bộ Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam tổ chức, quân và dân Quảng Nam – Đà Nẵng vinh dự được trao tặng lá cờ thêu 8 chữ vàng “Trung dũng, kiên cường, đi