Ngọn lửa trên đỉnh Hoàng Liên

Những năm tháng chiến tranh biên giới 1979, Sa Pa không còn yên bình như thường thấy. Mây vẫn phủ trắng các sườn núi Hoàng Liên, nhưng phía sau những đám mây ấy là tiếng vọng của đạn pháo từ phía biên giới và những bước chân tuần tra ngày đêm của dân quân, bộ đội địa phương.

Trong đội dân quân du kích của xã San Sả Hồ khi ấy, Thào Thị Mẩy, cô gái người Mông vừa tròn 19 tuổi, là một trong những nữ chiến sĩ nổi bật nhất. Nhỏ nhắn, nhanh nhẹn, đôi mắt lúc nào cũng ánh lên sự kiên cường. Bố mất sớm trong một trận càn năm trước, mẹ cô một mình nuôi bốn anh chị em. Từ ngày chiến sự bùng lên, Mẩy xin tham gia dân quân, dù mẹ cô lo đến mất ngủ nhiều đêm.

Công việc của các nữ dân quân thời ấy vô cùng nặng nề:
– Gùi đạn lên các chốt cao của dãy Hoàng Liên Sơn.
– Dẫn đường cho bộ đội qua những con dốc dựng đứng, sương mù che kín.
– Tổ chức cảnh giới ban đêm, thổi tù và báo động khi có dấu hiệu địch xâm nhập.
– Vận chuyển thương binh về trạm cứu chữa dưới thung lũng.

Những ngày tháng đó, Mẩy cùng đồng đội phải sống giữa mưa rét, sương mù dày đặc, cái lạnh cắt da của Sa Pa mùa đông. Thỉnh thoảng, tiếng đạn pháo từ biên giới vọng về, rung chuyển cả những thửa ruộng bậc thang.

Một đêm cuối tháng 2/1979, khi cả bản đang ngủ, tổ quan sát trên đỉnh núi nhận thấy ánh lửa bất thường hướng về khu vực đèo Ô Quy Hồ. Mẩy cùng ba dân quân nữ được phân công dẫn đường cho tổ chiến đấu tăng cường ra tuyến đầu. Con đường núi trơn như mỡ. Gió mạnh đến nỗi có lúc tưởng như muốn cuốn người xuống vực sâu.

Khi đến gần điểm chốt, nhóm phát hiện một tổ quân ta bị kẹt lại trong hốc đá do đạn pháo nổ, một đồng chí bị thương nặng. Không kịp suy nghĩ, Mẩy lao vào kéo anh bộ đội ra ngoài trong lúc pháo kích vẫn rền trên sườn núi. Cô cõng thương binh xuống dốc, đôi tay run lẩy bẩy vì lạnh và vì máu thấm ướt tấm áo chàm.

Đêm ấy, chỉ kịp nghỉ vài phút ở một lán trú tạm, Mẩy lại cùng đội du kích quay lên tiếp tế đạn cho tuyến trên. Suốt ba ngày liền, cô cùng đồng đội không có nổi một bữa cơm nóng.

Nhưng điều làm mọi người nhớ mãi là tinh thần không bao giờ lùi bước của các nữ dân quân Sa Pa. Dù là con gái, dù nhỏ bé giữa núi rừng, họ vẫn đứng vững như những thân sa mộc giữa vùng cao giá lạnh.

Sau chiến tranh, Mẩy trở về bản, lập gia đình và tiếp tục tham gia công tác xã hội. Nhiều năm sau, khi người ta hỏi cô rằng vì sao lúc ấy không sợ, cô chỉ mỉm cười: “Mình là con gái vùng núi, sợ thì ai giữ bản, giữ đất?”

Ngày nay mỗi khi du khách đi qua những bản làng như Lao Chải, Tả Van, Tả Giàng Phình hay nhìn lên đỉnh Ô Quy Hồ mây phủ, ít ai biết rằng nơi đây từng khắc ghi bước chân của những nữ dân quân du kích kiên cường – những bông hoa rừng Sa Pa đã góp phần giữ vững từng tấc đất quê hương.