NGỌN LỬA TRÊN ĐƯỜNG BIÊN – CHUYỆN VỀ CỰU TNXP LÒ VĂN CHOM

Tháng 6 năm 1972, khi vừa tròn 19 tuổi, chàng trai Lò Văn Chom, sinh năm 1953, đã viết đơn tình nguyện lên đường tham gia lực lượng Thanh niên xung phong. Quê nhà còn nghèo, nương lúa còn dang dở, nhưng trong tim người thanh niên dân tộc vùng cao khi ấy chỉ có một suy nghĩ giản dị: đi để góp sức cho đất nước, cho cách mạng, cho tình đoàn kết Việt – Lào.

Ông được biên chế tham gia lực lượng hỗ trợ tại khu vực C4 Điện Biên, làm nhiệm vụ phục vụ tuyến vận chuyển và hỗ trợ nước bạn Lào. Những ngày đầu vào đơn vị, vai còn gầy nhưng ý chí rất vững. Công việc khi đó vô cùng gian khổ: mở đường, san lấp hố bom, khiêng gạo, vác thóc, chuyển nhu yếu phẩm, dẫn đường cho các đoàn vận tải đi ban đêm.

Đường rừng mùa mưa trơn như đổ mỡ. Có những hôm gùi hàng nặng trĩu, bùn đất bám tới đầu gối, bước đi phải dò từng nhịp. Vậy mà chàng trai trẻ Lò Văn Chom luôn xung phong đi đầu. Đồng đội vẫn nhớ hình ảnh ông lúc nào cũng nhanh nhẹn, ít nói nhưng làm việc không nề hà. Ai mệt, ông đỡ đần. Ai yếu sức, ông nhận vác thêm phần.

Những năm 1972–1973 là giai đoạn chiến sự diễn biến căng thẳng. Tin tức từ các mặt trận dội về liên tục: năm 1972 diễn ra nhiều chiến dịch lớn, không quân Mỹ đánh phá ác liệt miền Bắc, đặc biệt là đợt tập kích bằng máy bay B-52 cuối năm mà sau này được gọi là “Điện Biên Phủ trên không”. Ở nơi rừng núi biên giới, mỗi khi nghe tiếng máy bay xa xa hay tiếng pháo vọng lại, cả đơn vị lập tức vào vị trí an toàn, rồi sau đó lại tiếp tục công việc dang dở.

Ông Chom sau này kể lại:
“Lúc đó mình trẻ, khỏe, chỉ nghĩ làm sao cho đường thông, hàng tới kịp, bộ đội và bạn mình có cái ăn, có đường đi. Nghe tiếng nổ thì cũng lo, nhưng không ai bỏ việc.”

Ban ngày ngụy trang đường, ban đêm vận chuyển. Ánh đèn pin bọc vải chỉ đủ soi bàn chân. Tiếng côn trùng hòa cùng nhịp thở gấp và tiếng gùi tre cọ vào lưng áo. Có những đêm mệt rã rời, anh em tựa lưng vào bao gạo ngủ chốc lát rồi lại đi tiếp. Tình đồng đội khi ấy ấm như bếp lửa giữa rừng.

Đầu năm 1973, khi tin Hiệp định Paris được ký kết (27/01/1973) lan tới đơn vị — hiệp định về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam — mọi người vỡ òa. Không phải vì công việc nhẹ đi ngay, nhưng vì niềm tin hòa bình đã gần hơn. Ông Chom nhớ rõ hôm đó, cả tổ chia nhau nắm cơm, nói chuyện về ngày mai, về lúc trở về bản.

Nhiều năm trôi qua, mái tóc xanh đã bạc. Nhưng mỗi lần nhắc lại “thời hoa lửa”, cựu Thanh niên xung phong Lò Văn Chom vẫn ánh lên niềm tự hào. Ông bảo tuổi trẻ của mình tuy gian khổ, nhưng đáng giá — vì đã sống hết mình, khỏe mạnh, nhiệt tình, kề vai cùng đồng đội trên những con đường mở giữa khói lửa chiến tranh.

Ngọn lửa của những năm tháng ấy không tắt — nó còn cháy trong ký ức, trong câu chuyện kể lại cho con cháu hôm nay về một thế hệ đã đi qua gian khó bằng ý chí và lòng son.