Ngọn Lửa Trong Hầm Đất
Trong những ngày bom đạn dày đặc, một gia đình và tổ dân quân phải trú ẩn dưới hầm đất. Giữa bóng tối và nỗi sợ, một ngọn lửa nhỏ đã giữ ấm không chỉ thân thể mà còn cả niềm tin của mọi người.
Nguyễn Văn Cảnh khi ấy mới 17 tuổi, tham gia dân quân tự vệ tại một vùng quê thường xuyên bị đánh phá. Ban ngày làm ruộng, ban đêm trực gác – cuộc sống cứ thế trôi qua trong tiếng bom.
Một buổi chiều, còi báo động vang lên dồn dập. Máy bay kéo đến, tiếng rít xé gió khiến ai cũng hoảng hốt.
“Mau xuống hầm!” – mọi người gọi nhau.
Cảnh cùng gia đình và vài người hàng xóm chui xuống một căn hầm đất nhỏ sau vườn. Hầm chật, tối và ẩm, chỉ đủ chỗ cho mọi người ngồi co ro sát nhau.
Bom nổ liên hồi phía trên. Đất rung lên từng đợt, bụi rơi lả tả từ mái hầm.
Một đứa trẻ bật khóc.
“Đừng sợ… có mẹ đây…” – người phụ nữ ôm con dỗ dành, nhưng giọng cũng run.
Trong bóng tối đặc quánh, không ai nhìn rõ mặt ai. Chỉ có tiếng thở gấp và tiếng tim đập.
Cảnh sờ tay trong túi, lấy ra một hộp diêm nhỏ. Anh do dự một chút, rồi bật lên một que.
Ánh lửa bùng lên, yếu ớt nhưng đủ soi rõ những gương mặt xung quanh – đầy lo lắng, nhưng cũng ánh lên sự sống.
“Đốt lên đi con…” – một cụ già nói khẽ.
Cảnh gom vài mẩu củi khô nhỏ đã để sẵn trong hầm, nhóm thành một ngọn lửa nhỏ. Khói bốc lên, nhưng nhờ có lỗ thông hơi, vẫn có thể chịu được.
Ngọn lửa ấy không chỉ mang lại ánh sáng, mà còn làm mọi người bình tĩnh hơn.
Một người đàn ông khẽ nói:
“Có lửa là còn sống…”
Mọi người ngồi quanh, im lặng, nhưng không còn hoảng loạn như trước.
Bom vẫn nổ, nhưng trong hầm, ánh lửa lay động như một lời nhắc nhở rằng họ vẫn còn ở bên nhau.
Cảnh nhìn ngọn lửa, tay giữ cho nó không tắt. Anh biết, trong lúc này, điều quan trọng không phải là ngọn lửa lớn hay nhỏ, mà là nó vẫn còn cháy.
Sau một hồi lâu, tiếng bom thưa dần rồi im hẳn.
Mọi người lần lượt chui lên khỏi hầm. Khung cảnh phía trên tan hoang, nhưng họ vẫn còn đủ người.
Cảnh quay lại nhìn xuống hầm. Ngọn lửa nhỏ vẫn còn le lói.
Nhiều năm sau, Nguyễn Văn Cảnh nói rằng ông không bao giờ quên ngọn lửa hôm ấy.
“Không phải vì nó sưởi ấm,” ông nói, “mà vì nó giữ cho mọi người không gục ngã.”
Trong ký ức của ông, giữa những ngày đen tối nhất, chính những điều nhỏ bé như thế lại là thứ giúp con người đi qua tất cả.
