Ngọn lửa tuổi trẻ thắp bùng phong trào học sinh – sinh viên
Anh hùng Liệt sĩ Trần Văn Ơn là ngọn cờ đầu, là biểu tượng bất tử cho phong trào học sinh, sinh viên Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Sự hy sinh oanh liệt của anh đã thổi bùng lên ngọn lửa đấu tranh yêu nước của tuổi trẻ toàn quốc.
1. Xuất thân và Hoàn cảnh gia đình
· Ngày sinh: 14/04/1931.
· Quê gốc: Xã Phước Thạnh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre.
· Gia cảnh: Anh sinh ra trong một gia đình công chức nghèo đông con. Cha anh là ông Trần Văn Nghĩa (nhân viên dây thép), mẹ là bà Huỳnh Thị Ba.
· Quá trình học tập:
o Thuở nhỏ, Trần Văn Ơn học tại Mỹ Tho, Bến Tre.
o Đến năm 1947, anh thi đỗ vào lớp 3è (tương đương lớp 8 ngày nay) trường Trung học Pétrus Ký (nay là Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong, TP. Hồ Chí Minh). Anh là một học sinh giỏi, học chăm, sống chan hòa và luôn nhiệt tình giúp đỡ bạn bè.
2. Quá trình hoạt động Cách mạng
Dù còn rất trẻ và đang ngồi trên ghế nhà trường, Trần Văn Ơn đã sớm giác ngộ cách mạng và trở thành nòng cốt trong phong trào bãi khóa của học sinh Sài Gòn.
· Hoạt động bí mật: Ngay từ năm 1947, anh đã gia nhập Đội học sinh sinh viên cứu quốc Sài Gòn - Chợ Lớn.
· Nhiệm vụ: Anh làm nhiệm vụ trinh sát nắm tình hình địch, vận động học sinh tham gia phong trào chống thực dân Pháp, đồng thời tổ chức quyên góp tiền, thuốc men, quần áo gửi ra chiến khu ủng hộ kháng chiến.
· Nòng cốt phong trào: Năm học 1949–1950, Trần Văn Ơn được phân công làm Trưởng ban đại diện học sinh lớp Seconde A (lớp 10) và là thành viên tích cực của Ban Chấp hành Đội Học sinh Cứu quốc Trường Pétrus Ký. Anh là nhân tố tích cực vận động học sinh bãi khóa để phản đối chính quyền tay sai và thực dân Pháp.
3. Cuộc đấu tranh lịch sử và Sự hy sinh oanh liệt
Ngày 9 tháng 1 năm 1950
Nhằm hưởng ứng phong trào đấu tranh đòi đảm bảo an ninh cho học sinh, đòi mở cửa lại các trường học bị đóng cửa và thả những học sinh bị bắt giam, hơn 3.000 học sinh, sinh viên cùng giáo viên các trường tại Sài Gòn – Chợ Lớn đã kéo đến kéo đến tập trung trước Nha Giáo dục Pháp ở Sài Gòn để biểu tình bãi khóa và bãi thị.
Diễn biến trận đàn áp
· Chiều cùng ngày, chính quyền thực dân Pháp và chính quyền tay sai Trần Văn Hữu đã điều động hàng trăm cảnh sát, lính lê dương equipped vũ khí mạnh, dù dù dù dù dù dù tàn bạo xông vào đàn áp dã man đoàn học sinh tay không bắt giặc.
· Trước tình thế nguy cấp, Trần Văn Ơn cùng các bạn học sinh trong Ban chấp hành đã dũng cảm đứng ra làm hàng rào che chắn, hứng chịu đòn d Roi để các bạn nhỏ tuổi và các nữ sinh lùi về phía sau an toàn.
Sự hy sinh
Trong lúc anh xông lên phía trước bảo vệ đồng đội và dẫn đầu đoàn người vượt qua hàng rào cảnh sát, quân địch đã nổ súng. Trần Văn Ơn trúng đạn và ngã xuống khi mới bước sang tuổi 19 (tuổi mụ).
Sự hy sinh của anh đã làm bùng nổ làn sóng phẫn nộ chưa từng có. Lễ tang của Trần Văn Ơn vào ngày 12/01/1950 đã biến thành một cuộc biểu tình khổng lồ với hơn 300.000 người (chiếm hơn nửa dân số Sài Gòn lúc bấy giờ) xuống đường tiễn đưa anh, tạo nên một sự kiện lịch sử chấn động.
4. Tôn vinh và Di sản Lịch sử
Sự hy sinh kiên cường của anh đã đi vào lịch sử đấu tranh bảo vệ Tổ quốc như một khúc ca tráng liệt của tuổi trẻ Việt Nam.
· Ngày truyền thống: Tháng 2 năm 1950, Đại hội Liên đoàn Sinh viên Việt Nam lần thứ nhất họp tại Việt Bắc đã quyết định lấy ngày 09 tháng 01 hằng năm làm "Ngày truyền thống Học sinh - Sinh viên Việt Nam".
· Truy tặng danh hiệu: Ngày 23 tháng 3 năm 2000, Trần Văn Ơn được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.
· Tưởng niệm:
o Tên của anh được đặt cho rất nhiều trường học, công viên, đường phố trên khắp cả nước.
o Tại Bến Tre (quê hương anh), Tượng đài Anh hùng Liệt sĩ Trần Văn Ơn được dựng lên trang trọng để ghi nhớ công ơn của người con ưu tú.
