NGŨ HỮU TÁM – MỘT TẤM GƯƠNG CÁCH MẠNG SÁNG NGỜI
Đồng chí Ngũ Hữu Tám sinh năm 1942 trong một gia đình có truyền thống yêu nước tại thôn Phú Ân Nam, xã Diên An, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, hưởng ứng khí thế mạnh mẽ của phong trào cách mạng xã Diên An, người thanh niên yêu nước Ngũ Hữu Tám đã sớm giác ngộ và tham gia hoạt động cách mạng.
Tháng 2/1962, Tỉnh ủy quyết định thành lập Ban cán sự Đảng huyện Diên Khánh. Năm 1963, đồng chí Hồ Quốc Ái được cử về làm đội trưởng đội vũ trang công tác ở Diên An, Diên Toàn, đội chia thành 2 mũi hoạt động ở 2 xã. Cùng với các đồng chí Ngũ Hữu Bích, Huỳnh Tàu, Nguyễn Tống,…đồng chí Ngũ Hữu Tám đã thoát ly và được phân công vào đội vũ trang công tác.
Tháng 1/1963, với nhiệm vụ trinh sát liên lạc, đồng chí Tám đã dẫn đường cho lực lượng vũ trang đánh úp trụ sở Ngụy, diệt 1 tên ác ôn và làm bị thương 4 tên khác. Tháng 6/1964, đồng chí Tám đã cùng với đồng đội trong đội vũ trang công tác phục kích tại Cây Dầu đôi diệt tên Bền - đây là tên cảnh sát Ngụy khét tiếng từng phá hoại nhiều cơ sở cách mạng của ta. Chiến công này có ý nghĩa rất lớn trong phong trào quần chúng phá kiềm, diệt ác, là một hoạt động quân sự có ý nghĩa lớn về chính trị được phát động chuẩn bị cho phong trào Đồng khởi.
Tháng 5/1968 đồng chí tám đã mưu trí phục kích tiêu diệt được Lý Trọng giữa ban ngày ngay trên Quốc lộ 1, cách trụ sở xã chưa đầy 1km. Cũng trong thời điểm này, đồng chí đã cùng đồng đội phối hợp với lực lượng vũ trang bất ngờ tấn công vào trụ sở xã của địch làm tan rã 1 trung đội dân vệ, thu được nhiều vũ khí. Bị đánh đau liên tiếp, địch tập trung lực lượng càn quét, đánh phá ác liệt khiến nhiều cơ sở bị lộ, nhưng Tám vẫn không lùi bước, quyết tâm bám trụ tiếp tục hoạt động cùng với phong trào cách mạng ở địa phương.
Trong 1 trận càn của địch ngày 25/7/1968, căn hầm bí mật ở thôn Phú Ân Nam, nơi đồng chí Tám cùng đồng chí Lòng (cán bộ cấp tiểu đoàn công tác tại xã Diên Sơn được bổ sung cho xã Diên An) đang trú ẩn bị 1 đại đội biệt kích và 1 trung đội dân vệ bao vây, khống chế. Biết không thể thoát khỏi vòng vây, đồng chí Tám bắn yểm trợ cho đồng đội nhanh chóng thoát khỏi vòng vây, hết viên đạn cuối cùng, đồng chí Tám đập súng ném xuống ao. Thấy đồng chí bị thương, địch tiến đến bao vây nhằm bắt sống, nhưng với bản chất kiên cường, anh dũng, một lòng giữ khí tiết kiên trung, thà hy sinh chứ nhất định không để lọt vào tay giặc, đồng chí đã nhìn vào mặt tên chỉ huy và hét lớn: “Chúng bay là đồ chó săn, đồ bán nước, tao thà chết chứ không bao giờ đầu hàng, Hồ Chủ tịch muôn năm”. Địch tức tối điên cuồng xả đạn, sau khi đồng chí hy sinh, chúng còn tàn nhẫn, dã man cột xác đồng chí vào xe cơ giới kéo về trụ sở quận.
Với sự gan dạ, mưu trí, dũng cảm, hết lòng thương yêu đồng đội, đồng chí đã cống hiến hết mình cho sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Đã 50 năm trôi qua kể từ khi đồng chí ngã xuống (1968 – 2018), nhưng tấm gương sáng chói về chủ nghĩa anh hùng cách mạng vẫn còn nguyên vẹn trong trái tim của các thế hệ không chỉ hôm nay mà mãi về sau. Quê hương Diên Khánh và đất nước sẽ mãi mãi tự hào và nhắc tên người chiến sĩ cách mạng kiên cường - Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Ngũ Hữu Tám.


