NGƯỜI ANH HÙNG ÁO VẢI VÀ MÙA XUÂN THẦN TỐC

BÀI DỰ THI

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

NGƯỜI ANH HÙNG ÁO VẢI VÀ MÙA XUÂN THẦN TỐC

Có những mùa xuân đi qua rồi trở thành ký ức. Nhưng cũng có những mùa xuân bước vào lịch sử, để hàng trăm năm sau, mỗi khi nhắc lại, người ta vẫn cảm nhận được tiếng vó ngựa, tiếng trống trận và khí thế của cả một dân tộc đứng lên bảo vệ non sông.

Mùa xuân Kỷ Dậu năm 1789 là một mùa xuân như thế.

Nhắc đến mùa xuân ấy, người Việt Nam nhớ đến một cái tên: Nguyễn Huệ – người anh hùng áo vải Tây Sơn, người sau này lên ngôi Hoàng đế, lấy niên hiệu Quang Trung. Trong những ngày đầu năm mới, khi quân Thanh còn đang say men chiến thắng ở Thăng Long, một đạo quân từ phương Nam đã thần tốc tiến ra Bắc. Chỉ trong một thời gian rất ngắn, những đồn lũy tưởng như kiên cố lần lượt thất thủ, quân xâm lược tháo chạy, còn cờ Tây Sơn tung bay trên kinh thành.

Đằng sau chiến thắng ấy là một con người có tài năng quân sự đặc biệt và một quyết tâm lớn lao: không để đất nước rơi vào tay giặc.

Từ người con đất Tây Sơn đến vị tướng áo vải

Nguyễn Huệ sinh năm 1753, tại vùng Tây Sơn, phủ Quy Nhơn, nay thuộc tỉnh Bình Định. Ông là người con thứ hai trong ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ. Ba anh em lớn lên trong một thời kỳ đất nước đầy biến động, khi các tập đoàn phong kiến tranh giành quyền lực, đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn.

Từ phong trào Tây Sơn, Nguyễn Huệ dần khẳng định tài năng của mình. Ông không chỉ là một vị tướng giỏi mà còn có khả năng nhìn nhận tình thế rất nhanh và quyết đoán. Trong cuộc đời cầm quân, ông đã lập nhiều chiến công, trong đó nổi bật là chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút năm 1785, đánh tan quân Xiêm xâm lược.

Nhưng nếu Rạch Gầm – Xoài Mút cho thấy tài cầm quân của Nguyễn Huệ thì mùa xuân năm 1789 lại đưa tên tuổi ông trở thành một trong những vị anh hùng lớn của lịch sử dân tộc.

Cuối năm 1788, quân Thanh lấy danh nghĩa giúp vua Lê Chiêu Thống đã kéo vào nước ta. Quân Thanh nhanh chóng chiếm Thăng Long. Trước thế giặc mạnh, quân Tây Sơn ở Bắc Hà tạm rút về phòng tuyến Tam Điệp – Biện Sơn để bảo toàn lực lượng và chờ Nguyễn Huệ.

Tin cấp báo từ Bắc Hà truyền về Phú Xuân.

Nguyễn Huệ hiểu rằng không còn nhiều thời gian.

Ngày 22 tháng 12 năm 1788, ông lên ngôi Hoàng đế, lấy niên hiệu Quang Trung, rồi lập tức hạ lệnh xuất quân ra Bắc. Việc lên ngôi lúc ấy không đơn thuần là chuyện của một vị vua. Đó còn là cách ông tập hợp lòng người, thống nhất ý chí và khẳng định trước toàn quân rằng cuộc chiến sắp tới là cuộc chiến bảo vệ đất nước.

Đoàn quân Tây Sơn bắt đầu cuộc hành quân.

Đường từ Phú Xuân ra Bắc xa xôi, thời tiết cuối năm khắc nghiệt, nhưng đoàn quân vẫn tiến về phía trước. Trên đường đi, Quang Trung vừa hành quân, vừa tuyển thêm quân, tổ chức lực lượng. Khi đến Tam Điệp – Biện Sơn, ông chia quân thành nhiều đạo, chuẩn bị cho một cuộc tổng tiến công bất ngờ vào quân Thanh.

Điều đáng kinh ngạc là Quang Trung đã quyết định cho quân ăn Tết trước, rồi tiến quân. Ông dự định sẽ đánh thắng và tiến vào Thăng Long trong những ngày đầu năm mới.

Đối với những người lính Tây Sơn, đó có lẽ là một cái Tết rất khác.

Không có những ngày sum họp yên bình bên gia đình. Không có những cuộc vui kéo dài. Trước mắt họ là chiến trường.

Nhưng cũng chính trong những ngày Tết ấy, họ mang theo một niềm tin rất lớn: phía trước là Thăng Long, là quê hương, là đất nước đang chờ họ trở về trong chiến thắng.

Sáu ngày làm nên một mùa xuân lịch sử

Đêm giao thừa năm Kỷ Dậu, cuộc tiến công bắt đầu.

Quân Tây Sơn bất ngờ tiến đánh các đồn tiền tiêu của quân Thanh. Gián Khẩu, Hà Hồi lần lượt thất thủ. Quân Thanh vốn đang chủ quan, không nghĩ rằng quân Tây Sơn có thể tiến nhanh đến như vậy nên rơi vào thế bị động.

Nhưng trước mặt Quang Trung vẫn còn một trở ngại lớn: đồn Ngọc Hồi.

Đây là vị trí phòng thủ quan trọng ở phía Nam Thăng Long. Quân Thanh xây dựng hệ thống phòng thủ chắc chắn, bố trí hỏa lực để ngăn chặn quân Tây Sơn. Nếu Ngọc Hồi không bị đánh tan, con đường tiến vào Thăng Long sẽ còn rất khó khăn.

Rạng sáng mùng 5 Tết Kỷ Dậu.

Trời còn chưa sáng rõ.

Quân Tây Sơn bắt đầu tiến công Ngọc Hồi.

Từ trong đồn, quân Thanh bắn ra dữ dội. Đạn và tên trút xuống như mưa. Trước hỏa lực mạnh của quân địch, những người lính Tây Sơn vẫn tiến lên.

Quang Trung trực tiếp đốc chiến.

Một đội quân cảm tử được giao nhiệm vụ dùng những tấm ván ghép lại, bên ngoài phủ rơm ướt để che đạn. Cứ từng nhóm người khiêng ván, phía sau là bộ binh tiến theo. Họ chậm rãi tiến về phía chiến lũy giữa tiếng súng và khói lửa.

Đó là một cảnh tượng mà có lẽ nếu không tận mắt chứng kiến thì khó có thể hình dung được.

Phía trước là quân địch.

Phía sau là đồng đội.

Bên cạnh là những người lính đã cùng mình vượt qua hàng trăm cây số.

Và trên tất cả là đất nước.

Khi đội quân Tây Sơn áp sát được chiến lũy, thế trận thay đổi nhanh chóng. Quân ta đồng loạt xông lên. Quân Thanh chống đỡ không nổi, đội hình rối loạn.

Cùng thời điểm đó, một mũi quân Tây Sơn đánh vào khu vực Đống Đa. Quân địch bị đánh bất ngờ từ nhiều hướng, nhanh chóng tan vỡ. Tướng giặc Sầm Nghi Đống phải tự sát. Tôn Sĩ Nghị hoảng hốt bỏ chạy về phương Bắc.

Từ những trận đánh liên tiếp ấy, cánh cửa tiến vào Thăng Long đã mở ra.

Đến trưa mùng 5 Tết, Quang Trung tiến vào Thăng Long.

Chỉ trong vài ngày, một đạo quân xâm lược đông đảo đã bị đánh tan.

Người dân Thăng Long đón quân Tây Sơn trong niềm vui chiến thắng.

Có lẽ trong khoảnh khắc ấy, không ai còn nghĩ đến những ngày hành quân gian khổ. Những người lính vừa đi qua khói lửa giờ được nhìn thấy kinh thành đã trở lại trong tay quân dân Đại Việt.

Mùa xuân năm ấy, Thăng Long không chỉ đón một năm mới.

Thăng Long đón một chiến thắng.

Chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa trở thành một trong những chiến công nổi bật nhất trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đánh giá chiến thắng này giữ vai trò quyết định trong cuộc kháng chiến chống quân Thanh năm 1788–1789.

Người anh hùng và điều còn lại với hôm nay

Nguyễn Huệ qua đời năm 1792, khi tuổi đời còn khá trẻ. Thời gian ông làm vua không dài, nhưng những dấu ấn để lại trong lịch sử thì không thể đo bằng số năm.

Người đời nhớ đến ông trước hết là một vị tướng tài, một người có khả năng quyết đoán và biết nắm bắt thời cơ. Nhưng phía sau những chiến công ấy còn là một Nguyễn Huệ luôn đặt vận mệnh đất nước lên trên lợi ích riêng.

Ngày nay, khi đứng giữa một đất nước hòa bình, chúng ta khó có thể hình dung hết những gì cha ông đã trải qua. Chúng ta được đến trường, được sống bên gia đình, được lựa chọn công việc mình yêu thích và được nhìn thấy đất nước từng ngày đổi mới. Những điều tưởng như bình thường ấy thực ra đã được đánh đổi bằng biết bao năm tháng chiến tranh và hy sinh.

Câu chuyện về Nguyễn Huệ vì thế không chỉ thuộc về quá khứ.

Nó đặt ra một câu hỏi cho người trẻ hôm nay: Nếu thế hệ cha ông đã có trách nhiệm giữ nước bằng thanh gươm và lòng dũng cảm, thì thế hệ chúng ta sẽ làm gì để xây dựng đất nước trong thời bình?

Câu trả lời có thể bắt đầu từ những việc rất gần gũi.

Đó là học tập nghiêm túc. Là làm tốt công việc của mình. Là biết trân trọng lịch sử. Là không thờ ơ trước những vấn đề của cộng đồng. Là giữ gìn tiếng Việt, văn hóa và những giá trị tốt đẹp của dân tộc. Và quan trọng hơn, là có trách nhiệm với những gì mình đang được hưởng.

Nếu Nguyễn Huệ từng đưa quân vượt hàng trăm cây số trong những ngày Tết để giành lại Thăng Long, thì tuổi trẻ hôm nay cũng cần có cho mình một “cuộc hành quân” của thời đại mới: hành quân bằng tri thức, bằng sự sáng tạo, bằng bản lĩnh và bằng khát vọng đưa đất nước tiến về phía trước.

Hơn hai trăm năm đã trôi qua.

Những chiến trường năm xưa giờ nhiều nơi đã trở thành phố thị đông đúc. Tiếng vó ngựa năm nào đã lùi xa trong ký ức. Nhưng mỗi độ Tết đến, khi nhìn lá cờ đỏ tung bay trên đất nước thanh bình, chúng ta vẫn có thể nhớ về mùa xuân Kỷ Dậu năm ấy.

Nhớ một người anh hùng áo vải.

Nhớ một đoàn quân đã đi trong đêm giao thừa.

Nhớ những người lính đã đặt vận mệnh đất nước lên trên sự bình yên của riêng mình.

Và nhớ rằng, mỗi thế hệ đều có một cách riêng để yêu nước.

Thế hệ của Nguyễn Huệ đã viết lịch sử bằng chiến thắng.

Còn thế hệ trẻ hôm nay có trách nhiệm viết tiếp trang sử ấy bằng tri thức, lao động, sáng tạo và khát vọng cống hiến.

Đó có lẽ cũng là cách thiết thực nhất để chúng ta không chỉ nhớ về người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ, mà còn chứng minh rằng những giá trị mà cha ông để lại vẫn đang được tiếp nối trong cuộc sống hôm nay.