Người anh hùng hiên ngang trước mũi súng quân thù

Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1 tháng 2 năm 1940 tại xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Sinh ra trong một gia đình lao động nghèo, từ nhỏ ông đã sớm phải bươn chải kiếm sống. Sau khi vào Sài Gòn, ông làm nghề thợ điện và tham gia hoạt động cách mạng trong lực lượng biệt động.

Năm 1964, chiến tranh ngày càng leo thang. Đế quốc Mỹ tăng cường can thiệp quân sự vào miền Nam Việt Nam. Tháng 5 năm ấy, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Robert McNamara dự kiến sang Sài Gòn để kiểm tra tình hình chiến trường.

Tổ chức giao cho Nguyễn Văn Trỗi nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi, Thành phố Hồ Chí Minh) nhằm tiêu diệt đoàn xe của McNamara.

Suốt nhiều ngày, ông bí mật khảo sát địa hình, nghiên cứu đường dây điện và chuẩn bị thuốc nổ. Tuy nhiên, trước giờ hành động, kế hoạch bị lộ. Ngày 9 tháng 5 năm 1964, ông bị lực lượng an ninh của chính quyền Sài Gòn bắt giữ.

Trong nhà giam, Nguyễn Văn Trỗi phải chịu nhiều đòn tra tấn dã man. Kẻ địch tìm mọi cách khai thác tổ chức và đồng đội của ông. Chúng đánh đập, bỏ đói và dùng nhiều hình thức tra khảo, nhưng ông kiên quyết không khai báo bất cứ điều gì có thể gây nguy hại cho cách mạng.

Thời gian bị giam giữ, điều khiến ông day dứt nhất là chưa kịp sống trọn nghĩa với người vợ trẻ, chị Phan Thị Quyên. Hai người vừa cưới nhau chưa lâu thì ông nhận nhiệm vụ đặc biệt. Trong những lần được gặp ngắn ngủi, ông luôn động viên vợ phải mạnh mẽ, tin tưởng vào thắng lợi của dân tộc.

Ngày 15 tháng 10 năm 1964, chính quyền Sài Gòn đưa Nguyễn Văn Trỗi ra pháp trường tại Chí Hòa để thi hành án tử hình.

Khi lính áp giải định bịt mắt, ông kiên quyết từ chối.

Ông nói rằng người chiến sĩ cách mạng không sợ cái chết và muốn nhìn thẳng vào quân thù trong những giây phút cuối cùng.

Trước hàng trăm người có mặt, Nguyễn Văn Trỗi dõng dạc hô vang:

"Đả đảo đế quốc Mỹ!"

"Hồ Chí Minh muôn năm!"

"Việt Nam muôn năm!"

Tiếng hô của ông vang lên mạnh mẽ trước khi loạt đạn nổ.

Ông hy sinh khi mới 24 tuổi.

Tin về sự hy sinh anh dũng của Nguyễn Văn Trỗi nhanh chóng lan rộng khắp Việt Nam và nhiều nước trên thế giới. Hình ảnh người thanh niên trẻ tuổi hiên ngang trước mũi súng quân thù đã trở thành biểu tượng của tinh thần bất khuất, lòng yêu nước và ý chí chiến đấu vì độc lập dân tộc.

Sau ngày đất nước thống nhất, chị Phan Thị Quyên nhiều lần kể lại những kỷ niệm về chồng mình trong các buổi gặp gỡ thanh niên, học sinh và cựu chiến binh. Chị luôn nói rằng điều khiến chị tự hào nhất không phải vì chồng mình được nhiều người biết đến, mà bởi ông đã sống một cuộc đời ngắn ngủi nhưng trọn vẹn với lý tưởng cách mạng.

Tên tuổi Nguyễn Văn Trỗi được đặt cho nhiều trường học, đường phố và công trình trên cả nước. Cuộc đời và sự hy sinh của ông cũng được đưa vào sách giáo khoa, phim tài liệu và nhiều tác phẩm văn học, trở thành nguồn cảm hứng cho các thế hệ người Việt Nam về lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm và trách nhiệm đối với Tổ quốc.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, câu chuyện về Nguyễn Văn Trỗi vẫn được nhắc lại như một biểu tượng của tuổi trẻ Việt Nam trong thời hoa lửa. Khí phách hiên ngang của người chiến sĩ trước pháp trường mãi là lời nhắc nhở mỗi thế hệ hôm nay phải biết trân trọng hòa bình, gìn giữ độc lập và tiếp tục xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh.