Người Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi

Sinh ra trên mảnh đất Quảng Nam – nơi đã sản sinh bao con người kiên cường. Mẹ mất sớm, tuổi thơ anh là những bữa cơm thiếu, những đêm đói lòng. Gia đình phải rời quê vào Sài Gòn lánh nạn. Anh lớn lên giữa phố thị ồn ào nhưng vẫn giữ trọn một tấm lòng – yêu nước, căm thù giặc. Năm 1963, anh gia nhập đội biệt động Sài Gòn – những con người thầm lặng nhưng mang trong mình ngọn lửa hừng hực. Và rồi, tình yêu đến. Anh cưới chị Phan Thị Quyên. Hạnh phúc mới chỉ vẹn tròn hơn 10 ngày, chưa kịp ấm mái tay, chưa kịp hứa những lời ngọt ngào của tuổi trẻ, thì tiếng gọi của Tổ quốc đã ngân vang cháy bỏng trong lòng anh. Tháng 5/1964, biết tin tên Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ McNamara sẽ sang Sài Gòn, anh đã xung phong nhận nhiệm vụ tử thần: đặt mìn tại cầu Công Lý. Có ai biết, trong giờ phút ấy, trái tim anh có nghẹn lại khi nghĩ về ba mẹ, về cô vợ trẻ đang chờ ở nhà? Có, nhưng anh vẫn đi. Vì nước, vì dân, vì những kiếp người còn lầm than. Rồi anh bị bắt. Trong Khám Chí Hòa, địch tra tấn, dùng điện chích, đủ lời dụ dỗ — tất cả đều không thể khuất phục được người thanh niên ấy. Tại tòa, khi được hỏi muốn gì, anh chỉ nói một câu làm nghẹn lòng người nghe: “Tôi chỉ tiếc rằng chưa giết được McNamara.”

Sáng 15/10/1964, khi bị dẫn ra pháp trường, kẻ địch bịt mắt anh. Anh giật phăng tấm băng đen, nhìn thẳng vào bầu trời Sài Gòn, vào mảnh đất thân yêu, và nói: “Không, phải để tôi nhìn mảnh đất này, mảnh đất thân yêu của tôi.” Rồi, tiếng hô cuối cùng vang lên, vọng qua lớp rào nhà tù, bay ra tận những dòng sông, những bến bờ Tổ quốc: “Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Đả đảo Nguyễn Khánh! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!”

Người chiến sĩ ấy đã anh dũng hi sinh, khi vừa tròn 24 tuổi.

Ngày nay, sinh viên Đại học Quy Nhơn ngồi trong giảng đường, sống giữa hòa bình. Có được điều đó, một phần lớn nhờ những con người như anh – dám chọn cái chết để đất nước được sống. Không cần nói quá lời. Chỉ cần nhớ: có một chàng trai, ở tuổi mình, đã làm được điều vĩ đại như thế.