Người anh hùng nhỏ tuổi vùng Pác Bó.

Kim Đồng (tên thật là Nông Văn Dền) sinh ra trong một gia đình dân tộc Nùng nghèo có truyền thống cách mạng. Năm 1941, khi Đội Nhi đồng Cứu quốc (nay là Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh) được thành lập, anh được bầu làm Đội trưởng đầu tiên. Công việc chính của Kim Đồng là làm liên lạc, đưa đón cán bộ và canh gác các cuộc họp của Đảng. Với sự thông minh, nhanh nhẹn, anh thường cải trang thành cậu bé chăn bò hoặc người đi rừng để qua mắt quân thù. Trận đánh cuối cùng diễn ra vào ngày 15/2/1943, khi quân Pháp bao vây nơi họp của cán bộ, Kim Đồng đã mưu trí đánh lạc hướng địch, dụ chúng nổ súng về phía mình để các cán bộ kịp thời rút lui vào rừng an toàn. Anh đã anh dũng hy sinh khi mới vừa tròn 14 tuổi.

Sự kiện lịch sử:

• 15/05/1941: Thành lập Đội Nhi đồng Cứu quốc tại thôn Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Đây là cột mốc quan trọng khẳng định sự đóng góp của lứa tuổi thiếu nhi vào sự nghiệp giải phóng dân tộc.

• Giai đoạn 1941 - 1943: Đây là thời kỳ Cách mạng Việt Nam gặp nhiều khó khăn, thực dân Pháp ráo riết càn quét vùng căn cứ địa Bắc Ký.

Sau chiến tranh: Dù anh hy sinh trước khi kháng chiến chống Pháp thành công (1954), nhưng hành động của Kim Đồng đã trở thành ngọn đuốc tinh thần cho phong trào "Tuổi nhỏ làm việc nhỏ" trên khắp cả nước. Vào tháng 7 năm 1997, Kim Đồng đã được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Bản di vật:

Chiếc túi liên lạc (túi bương) là di vật biểu tượng nhất của Kim Đồng. Trong các nhiệm vụ chuyển thư từ, tài liệu mật từ căn cứ ra ngoài hoặc ngược lại, anh thường sử dụng một chiếc túi nhỏ bằng vải hoặc đan bằng tre (túi bương) để ngụy trang. Trong một số bảo tàng, chiếc túi này được phục dựng hoặc lưu giữ những phiên bản tương tự để minh họa cho công việc giao liên nguy hiểm của anh.
Di sản và Tưởng nhớ:

Danh hiệu : Anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân ( Được Đảng và Nhà nước Việt Nam truy tặng vào tháng 7/1997 nhằm ghi nhận công lao hy sinh anh dũng trong sự nghiệp giải phóng dân tộc).

• Đội trưởng đầu tiên: Anh mãi mãi được ghi nhớ là người đứng đầu danh sách 5 đội viên đầu tiên, đặt nền móng cho phong trào Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh. Biểu tượng:

• Hình ảnh thiếu niên liên lạc: Hình ảnh một cậu bé dân tộc Nùng, tay cầm gậy, vai đeo túi bương, đầu đội mũ ca lô hoặc quấn khăn, bên cạnh là con chim sáo đã trở thành biểu tượng kinh điển cho lòng dũng cảm của thiếu nhi Việt Nam.

• Chim sáo; Chim bồ câu: Đại diện cho sự nhanh nhẹn, thông tin liên lạc thông suốt và khát vọng hòa bình.

• Bông hoa sen: Trong nhiều mẫu huy hiệu hoặc phù điêu, hình ảnh Kim Đồng thường được lồng ghép với hoa sen để biểu thị cho sự thuần khiết và tinh thần bất