Người anh hùng trẻ tuổi trên chiến trường – Lê Mã Lương
Tác giả: Vũ Nguyễn Hồng Ngọc

Nhắc đến những trang sử vàng của quân đội ta trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, không thể không nhắc tới Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Mã Lương — một huyền thoại trưởng thành từ lửa đạn.
Sinh năm 1950 trong một gia đình liệt sĩ tại Trung Thành, Nông Cống, Thanh Hóa có cha hy sinh trong chiến dịch Điện Biên Phủ, ông sớm tiếp nối truyền thống yêu nước của gia đình. Năm 17 tuổi, ông tình nguyện gạt bỏ ước mơ vào Đại học Tổng hợp Hà Nội và giấy báo du học nước ngoài để lên đường vào Nam đánh Mỹ. Mới 18 tuổi, ông bị thương rất nặng dẫn đến hỏng một mắt nhưng vẫn kiên quyết bám trụ chiến đấu. Tháng 7 năm 1968, ông vinh dự được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Quân y viện 108, tạo thêm động lực toàn diện cho chặng đường cống hiến phía trước.
Từ năm 1969 đến năm 1974, Lê Mã Lương tiếp tục tái ngũ, xông pha qua nhiều chiến dịch ác liệt như Đường 9 Nam Lào, Lao Bảo, Cửa Việt, Quảng Nam, Đà Nẵng... Trải qua 14 trận đánh lớn, ông cùng đồng đội lập nhiều chiến công hiển hách, tiêu diệt 53 binh sĩ đối phương, bắn cháy xe tăng và máy bay địch. Với những cống hiến xuất sắc đó, ngày 20/9/1971, khi mới 21 tuổi đời và 3 tuổi quân, ông được trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng câu nói nổi tiếng: "Cuộc đời đẹp nhất là trên trận tuyến đánh quân thù!". Sau đó, ông còn hai lần bị thương nữa tại Đường 9 Nam Lào (1971) và căn cứ Nước Trong ngay trước cửa ngõ Sài Gòn (1975).
Sau khi đất nước thống nhất, Lê Mã Lương tiếp tục tham gia chiến đấu chống FULRO tại Tây Nguyên và tham gia cuộc chiến tranh biên giới Việt - Trung năm 1979. Hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, ông theo học khoa Sử, Đại học Tổng hợp Hà Nội, bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ và đảm nhiệm vị trí Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam (2006–2011). Với những đóng góp to lớn cho Quân đội và tri thức lịch sử nước nhà, ông được Nhà nước phong hàm Thiếu tướng vào năm 2007.
Cuộc đời của người anh hùng Lê Mã Lương không chỉ trở thành nguồn cảm hứng lớn cho thế hệ trẻ qua bài thơ Gửi miền Nam của Tố Hữu với câu thơ "Mỗi chàng trai, một Lê Mã Lương", mà còn là biểu tượng đẹp về sự hy sinh trọn vẹn cho độc lập, tự do của dân tộc trong những năm tháng hoa lửa hào hùng.



