Người anh hùng trên Điểm cao 689

Vượt quãng đường xa xôi từ tỉnh Phú Thọ vào, vừa đến chân đồi, Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Hữu Quyền rưng rưng xúc động: “Xin mọi người bước nhẹ, đồng đội tôi còn đang nằm dưới cỏ”. Tiếng ông Quyền da diết, lan tỏa vào không gian đặc quánh. Hơn 50 người, đoàn cựu chiến binh Tiểu đoàn K3-Tam Đảo, thân nhân gia đình liệt sĩ, những người dân địa phương lặng đi. Gió khẽ thổi, lá rừng xao xác, xen cả tiếng khóc thút thít, giọt nước mắt rơi của những người còn sống tưởng nhớ anh linh các anh hùng liệt sĩ.

“Đồng đội ơi, chúng tôi về thăm các bạn đây!”. Tiếng ông Quyền thân mật, tình cảm như đang nói với các đồng đội ngồi bên cạnh. Rồi ông kể, 50 năm về trước, tại Điểm cao 689 diễn ra cuộc đụng độ giữa Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam và quân đội Mỹ. Báo chí quốc tế lúc đó gọi Điểm cao 689 là “cối xay thịt”. Đối với chiến trường Khe Sanh, Điểm cao 689 được ví như Đồi A1 của Điện Biên Phủ. Điểm cao này nằm ở phía tây bắc, cách Sân bay Tà Cơn 2km theo đường chim bay. Nếu chiếm được Điểm cao 689, có thể khống chế được Sân bay Tà Cơn và toàn bộ khu vực Khe Sanh. Là vị trí trọng yếu nên có thời điểm Mỹ huy động cả nghìn quân đóng tại đây.

Ngày 28-6-1968, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 246 (Tiểu đoàn K3-Tam Đảo) được lệnh nổ súng tiến công chiếm Điểm cao 689. Sau 11 ngày đêm chiến đấu anh dũng, ngày 8-7-1968, đồng chí Nguyễn Hữu Quyền đã cắm lá cờ giải phóng lên đỉnh Điểm cao 689 Khe Sanh. Nhớ lại khoảnh khắc đó, ông Quyền vẫn còn nguyên vẹn cảm xúc: “Vì lúc bấy giờ tôi là người có kinh nghiệm đánh địch ở Điểm cao 689 nên tiểu đoàn quyết định giao cho tôi chỉ huy Tiểu đội 7 là tiểu đội thọc sâu cùng một lá cờ, một đèn pin. Khi nào cắm được cờ lên sở chỉ huy của địch ở mỏm A689 thì dùng đèn pin quay về phía ta ba vòng. Để giành được thắng lợi, hơn 200 đồng đội của tôi đã hy sinh. Do lượng bom đạn giội xuống dày đặc và sức công phá mạnh nên hầu hết những liệt sĩ hy sinh ngày ấy vẫn chưa tìm thấy hài cốt. Mỗi lần trở lại Khe Sanh, tôi vừa thương, vừa nhớ, vừa vui mừng vì lại được vào thăm, thắp hương cho các liệt sĩ”. Đến đây, các cựu chiến binh tìm lại kỷ niệm thời trai trẻ, một thời đạn bom và cả những hồi ức vào sinh ra tử với đồng đội. Mọi người nâng niu từng ngọn cỏ, ngỡ như đó là hồn cốt của đồng đội thân thương.

Đã có rất nhiều nghiên cứu, tổng kết rút ra nguyên nhân chiến thắng của ta trong trận đánh. Theo ông Quyền, điều cốt lõi làm nên sức mạnh xuất phát từ lý tưởng, lẽ sống cao đẹp của người lính Tiểu đoàn K3. Như câu chuyện của liệt sĩ Nguyễn Văn Khoát. Trong trận đánh hôm đó, Nguyễn Văn Khoát tấn công cùng với mũi của ông Quyền. Mặc dù bị thương, máu ướt thẫm người nhưng Nguyễn Văn Khoát vẫn không dừng lại mà tiếp tục chớp thời cơ, phát triển chiến đấu. Đến khi bị thương lần thứ hai, biết không thể qua khỏi, Nguyễn Văn Khoát lấy trong túi áo ngực đồng tiền ướt đẫm máu đưa cho ông Quyền và nói: “Gửi đồng chí nộp cho tôi tiền đảng phí tháng 8”. Sau đó, Nguyễn Văn Khoát hy sinh.

Hơn 40 năm sau, khi lần đầu ông Quyền chia sẻ trên sóng truyền hình, câu chuyện đó làm lay động hàng triệu trái tim người dân Việt Nam. Cũng chính nhờ đó, anh Nguyễn Văn Cường, con trai liệt sĩ Nguyễn Văn Khoát đã tìm đến ông Quyền và biết chính xác được nơi hy sinh của bố mình. Hôm nay, anh Cường cũng lên Điểm cao 689. Nghe mọi người kể lại tấm gương hy sinh của bố, anh xúc động: “Trước lúc hy sinh, bố tôi vẫn không quên nghĩa vụ của người chiến sĩ, người đảng viên. Tôi và gia đình rất tự hào về bố. Dù chưa tìm được hài cốt bố tôi nhưng biết được vị trí bố tôi hy sinh, bên cạnh ông có rất nhiều đồng đội như vậy, gia đình tôi cũng cảm thấy được an ủi phần nào”.

Rời Điểm cao 689, khói hương như sương trắng bay là là quấn lấy đoàn người. Còn biết bao liệt sĩ đang nằm dưới lớp đất này. Máu xương các anh đã hóa vào đất để đất nước được hòa bình. Nhiều thế hệ người dân Việt Nam sẽ còn mãi biết ơn các anh-những tượng đài linh thiêng, vĩ đại tạc vào dáng đứng Việt Nam hiên ngang giữa năm châu bốn biển.