NGƯỜI ANH HÙNG TỪ MIỀN SÔNG NƯỚC ĐẾN HUYỀN THOẠI BẦU TRỜI
Nguyễn Văn Bảy sinh năm 1936, tại vùng quê Hòa Thành, huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp. Ông có tên thật là Nguyễn Văn Hoa, là người con thứ bảy trong gia đình. Theo cách gọi quen thuộc của người Nam Bộ, người con thứ bảy thường được gọi là “Bảy”, và cái tên Nguyễn Văn Bảy dần trở thành tên gọi gắn bó với ông suốt cuộc đời.
Trong lịch sử cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, có những người anh hùng bước ra từ những miền quê bình dị nhưng đã làm nên những chiến công khiến cả thế giới phải nhắc đến. Có người xuất thân từ những làng quê miền Bắc, có người lớn lên giữa núi rừng, cũng có những người con của miền Tây sông nước. Nguyễn Văn Bảy là một người như thế.
Ông sinh năm 1936, tại vùng quê Hòa Thành, huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp. Ông có tên thật là Nguyễn Văn Hoa, là người con thứ bảy trong gia đình. Theo cách gọi quen thuộc của người Nam Bộ, người con thứ bảy thường được gọi là “Bảy”, và cái tên Nguyễn Văn Bảy dần trở thành tên gọi gắn bó với ông suốt cuộc đời.
Tuổi thơ của Nguyễn Văn Bảy gắn với cuộc sống của một gia đình nông dân nghèo miền Tây. Ông từng không biết chữ và cũng chưa từng nghĩ rằng một ngày nào đó mình sẽ trở thành phi công lái máy bay chiến đấu.
Năm 17 tuổi, Nguyễn Văn Bảy tham gia cách mạng, trở thành du kích. Sau đó, ông tập kết ra miền Bắc. Cuộc đời người thanh niên miền Tây từ đó bước sang một trang mới.
Điều đặc biệt là người thanh niên từng sợ độ cao, thậm chí khi mới làm quen với máy bay còn bị say và nôn, lại trở thành một trong những phi công tiêm kích xuất sắc nhất của Không quân Nhân dân Việt Nam. Chính quá trình học tập, rèn luyện bền bỉ đã giúp ông vượt qua giới hạn của bản thân để bước vào một lĩnh vực hoàn toàn mới.
Năm 1960, Nguyễn Văn Bảy được tuyển chọn đi đào tạo phi công ở nước ngoài. Sau thời gian học tập, huấn luyện, ông trở về nước và tham gia lực lượng Không quân Nhân dân Việt Nam, biên chế tại Trung đoàn Không quân tiêm kích 923. Năm 1965, ông trở về nước trong thời điểm cuộc chiến đấu bảo vệ miền Bắc bước vào giai đoạn vô cùng ác liệt.
Chiếc máy bay gắn liền với tên tuổi Nguyễn Văn Bảy là MiG-17.
Đó không phải là một loại máy bay hiện đại nếu đặt cạnh những máy bay chiến đấu của Mỹ lúc bấy giờ. Nhưng trên bầu trời miền Bắc, bằng lòng dũng cảm, khả năng phán đoán và nghệ thuật không chiến, Nguyễn Văn Bảy đã biến chiếc MiG-17 thành một vũ khí đầy sức mạnh.
Ông không chọn cách đối đầu máy móc với đối phương.
Ông tìm cách áp sát.
Ông tận dụng địa hình, ánh sáng, mây trời và thời cơ.
Ông luôn tìm cách đưa mình vào vị trí thuận lợi nhất trước khi khai hỏa.
Chính lối đánh táo bạo, linh hoạt và mưu trí ấy đã làm nên một huyền thoại.
Ngày 21 tháng 6 năm 1966, Nguyễn Văn Bảy lập chiến công đầu tiên khi bắn rơi một máy bay F-8 Crusader của Mỹ. Chỉ vài ngày sau, ngày 24 và 29 tháng 6, ông tiếp tục bắn rơi các máy bay F-4C và F-105D. Những chiến công liên tiếp ấy cho thấy bản lĩnh của người phi công trẻ trên bầu trời chiến đấu.
Nhưng chiến tranh trên không không bao giờ là một cuộc chơi dễ dàng.
Mỗi lần cất cánh là một lần người phi công phải đối diện với hiểm nguy.
Phía trước là máy bay địch.
Phía sau là bầu trời rộng lớn.
Chỉ một sai lầm nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng mạng sống.
Có những trận đánh, máy bay của Nguyễn Văn Bảy bị trúng đạn nhưng ông vẫn tìm cách đưa máy bay trở về.
Có lần chiếc máy bay của ông bị thủng tới 82 lỗ, nhưng ông vẫn điều khiển được máy bay về hạ cánh an toàn.
Những câu chuyện ấy cho thấy phía sau những con số chiến công không chỉ có tài năng của một phi công, mà còn có sự bình tĩnh, lòng gan dạ và khả năng làm chủ bản thân trong những thời khắc sinh tử.
Trong hai năm 1966–1967, Nguyễn Văn Bảy tham gia 13 trận không chiến và bắn rơi 7 máy bay Mỹ. Ông chưa từng phải nhảy dù trong những trận không chiến ấy.
Bảy chiến công.
Mười ba trận không chiến.
Một chiếc MiG-17.
Và một người phi công luôn phải đối mặt với ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết.
Những chiến công ấy đã đưa Nguyễn Văn Bảy trở thành một trong những phi công nổi bật của Không quân Nhân dân Việt Nam.
Năm 1967, khi còn rất trẻ, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Nhưng điều đáng quý ở Nguyễn Văn Bảy không chỉ nằm ở những chiến công trên bầu trời.
Sau những năm tháng chiến đấu, ông tiếp tục công tác trong Quân đội nhân dân Việt Nam, giữ nhiều cương vị trong lực lượng không quân, trong đó có Trung đoàn trưởng Trung đoàn Không quân 937, sau này giữ các chức vụ chỉ huy, tham mưu trong Quân chủng Phòng không – Không quân.
Khi đất nước thống nhất, người phi công từng tung hoành trên bầu trời trở về với cuộc sống đời thường.
Một hình ảnh rất đẹp về Nguyễn Văn Bảy sau chiến tranh là hình ảnh một vị đại tá, một anh hùng nhưng lại trở về với ruộng vườn, cây trái và cuộc sống của một người nông dân miền Tây.
Người ta từng gọi ông là “người anh hùng chân đất”.
Bởi sau tất cả những trận không chiến dữ dội, sau tiếng động cơ máy bay và những cuộc đối đầu sinh tử trên bầu trời, ông vẫn giữ được sự mộc mạc của một người con miền Tây. Ông làm vườn, chăm sóc cây trái và sống gần gũi với quê hương.
Đó có lẽ cũng là một nét đẹp đặc biệt của thế hệ những người anh hùng thời chiến.
Họ không coi mình là những con người phi thường.
Họ chỉ nghĩ rằng mình là những người lính.
Khi Tổ quốc cần, họ chiến đấu.
Khi đất nước hòa bình, họ trở về với cuộc sống bình dị.
Nguyễn Văn Bảy đã sống như thế.
Ngày 22 tháng 9 năm 2019, Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy qua đời, hưởng thọ 83 tuổi. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong đồng đội và nhân dân.
Nhưng một người anh hùng có thể rời khỏi cuộc đời, còn những câu chuyện về họ thì không bao giờ mất đi.
Ngày nay, khi nhắc đến Nguyễn Văn Bảy, người ta nhớ đến một người phi công đã làm nên những chiến công đặc biệt trên bầu trời miền Bắc.
Nhưng sâu xa hơn, người ta nhớ đến một chàng trai miền Tây từng có một tuổi trẻ rất bình thường, từng sợ độ cao, từng không biết chữ, nhưng bằng nghị lực và lòng yêu nước đã vượt qua tất cả để trở thành phi công.
Câu chuyện ấy cho chúng ta một bài học rất lớn.
Không ai sinh ra đã là người anh hùng.
Người anh hùng được tạo nên từ sự rèn luyện, từ ý chí, từ lòng yêu nước và từ khả năng vượt qua chính những giới hạn của bản thân.
Nguyễn Văn Bảy từng sợ máy bay.
Nhưng ông đã trở thành phi công.
Từng là một người con của miền quê nghèo.
Nhưng ông đã trở thành người chiến sĩ bảo vệ bầu trời Tổ quốc.
Từng cầm cuốc làm ruộng sau chiến tranh.
Nhưng trước đó ông đã từng cầm lái chiếc MiG-17 giữa bầu trời đầy bom đạn.
Hai hình ảnh tưởng như rất khác nhau ấy lại tạo nên một Nguyễn Văn Bảy rất đẹp: một người anh hùng trên bầu trời và một người nông dân bình dị dưới mặt đất.
Ngày hôm nay, thế hệ trẻ được sống trong hòa bình, không còn phải nghe tiếng máy bay chiến đấu gầm rú trên bầu trời quê hương. Những chuyến bay hôm nay đưa con người đến những vùng đất xa xôi để học tập, làm việc và khám phá thế giới.
Nhưng để có được bầu trời bình yên ấy, đã có những người từng phải chiến đấu và hy sinh.
Có những người đã không trở về.
Có những người trở về với những vết thương trên cơ thể.
Và có những người như Nguyễn Văn Bảy, mang theo ký ức của những năm tháng chiến đấu suốt phần đời còn lại.
Vì thế, khi nhắc đến ông, chúng ta không chỉ nhớ đến 7 chiếc máy bay bị bắn rơi.
Chúng ta cần nhớ đến cả một thế hệ đã sống và chiến đấu với niềm tin rằng bầu trời Tổ quốc nhất định phải được bảo vệ.
Nguyễn Văn Bảy – người con của miền sông nước Đồng Tháp, người phi công huyền thoại của bầu trời Việt Nam – đã dùng tuổi trẻ, lòng dũng cảm và trí tuệ của mình để viết nên một trang rực rỡ trong lịch sử Không quân Nhân dân Việt Nam.
Chiến tranh đã lùi xa.
Tiếng động cơ MiG-17 năm nào chỉ còn vang vọng trong ký ức.
Nhưng hình ảnh người phi công miền Tây vẫn còn đó.
Một người anh hùng đã từng bay giữa mây trời để bảo vệ Tổ quốc.
Một người lính trở về với ruộng vườn sau ngày đất nước hòa bình.
Và một con người bình dị đã để lại một bài học lớn lao cho thế hệ mai sau:
Hãy sống có lý tưởng, biết vượt qua khó khăn và luôn đặt trách nhiệm với quê hương, đất nước lên trên lợi ích của riêng mình.
Đó chính là câu chuyện của Nguyễn Văn Bảy – người anh hùng từ miền sông nước đến huyền thoại bầu trời, một cái tên sẽ còn được nhắc nhớ trong những trang sử đẹp của dân tộc Việt Nam thời hoa lửa.


