Người anh hùng với câu nói bất hủ "Đâu có giặc là ta cứ đi"

Lê Văn Dỵ sinh năm 1926 tại huyện Yên Lãng, tỉnh Vĩnh Phúc. Từ nhỏ, ông đã sớm giác ngộ cách mạng và trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 13 tháng 3 năm 1948. Trong suốt cuộc đời quân ngũ, ông tham gia nhiều chiến dịch lớn, luôn thể hiện phẩm chất của một người chỉ huy gan dạ, mưu trí, sáng tạo và quyết đoán, được cấp trên tin tưởng giao đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, Lê Văn Dỵ là Đại đội trưởng Đại đội 811, Tiểu đoàn 888, Trung đoàn 174, Đại đoàn 316. Ông được trực tiếp giao nhiệm vụ chỉ huy đơn vị phòng ngự và tiến công tại cứ điểm C1 – một trong những vị trí chiến lược quan trọng bảo vệ trung tâm tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Trước những đợt phản kích quyết liệt của quân Pháp, ông đã sáng tạo cho bộ đội đào một đường hầm dài hơn 20 mét xuyên từ trận địa của ta tới lô cốt cột cờ của địch, giúp lực lượng xung kích bất ngờ tiêu diệt các ổ đề kháng và cắm lá cờ chiến thắng trên đỉnh C1.

Trong suốt 20 ngày đêm chiến đấu ác liệt tại đồi C1, Lê Văn Dỵ luôn trực tiếp chỉ huy, bình tĩnh xử lý tình huống và đưa ra nhiều quyết định táo bạo. Ông cho một bộ phận lực lượng lui về phía sau để tránh hỏa lực, trong khi phần lớn chiến sĩ vẫn bám trụ trận địa. Ngay khi pháo binh ta kết thúc bắn chế áp, ông lập tức hạ lệnh xung phong, khiến quân Pháp không kịp trở tay. Dưới sự chỉ huy của ông, Đại đội 811 đã tiêu diệt 114 tên địch, bắt sống 44 tên, thu nhiều vũ khí và làm chủ hoàn toàn cứ điểm C1. Sau đó, đơn vị tiếp tục được giao nhiệm vụ tiến công và giải phóng cứ điểm C2 trong ngày 7 tháng 5 năm 1954, góp phần vào thắng lợi cuối cùng của Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Ngoài tài năng chỉ huy chiến đấu, Lê Văn Dỵ còn được biết đến là người khởi nguồn cho câu nói nổi tiếng "Đâu có giặc là ta cứ đi". Trong cuộc hành quân tham gia Chiến dịch Đông Xuân 1953–1954, lời động viên giản dị nhưng đầy khí phách ấy của ông đã tạo cảm hứng để nhạc sĩ Đỗ Nhuận sáng tác ca khúc Hành quân xa, một trong những bài hát nổi tiếng nhất về người lính Việt Nam, góp phần cổ vũ mạnh mẽ tinh thần chiến đấu của quân và dân ta trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Lê Văn Dỵ tiếp tục tình nguyện làm nghĩa vụ quốc tế tại nước Lào. Ông chiến đấu liên tục trong suốt 10 năm cho đến khi anh dũng hy sinh ngày 13 tháng 3 năm 1970 tại mặt trận Cánh Đồng Chum – Xiêng Khoảng. Cuộc đời chiến đấu và sự hy sinh của ông đã trở thành biểu tượng sáng ngời cho tinh thần "Đâu có giặc là ta cứ đi" – sẵn sàng lên đường vì độc lập, tự do của Tổ quốc và nghĩa vụ quốc tế cao cả.