“Người bác sĩ giữa túi bom Trường Sơn”
Năm 1965, bác sĩ Tạ Lưu được điều động vào Đội Điều trị 14 trên tuyến Trường Sơn. Trong điều kiện bom đạn liên tục đánh phá, ông cùng đồng đội tổ chức cấp cứu, phẫu thuật cho thương binh tại những khu vực gần các trọng điểm giao thông. Có thời điểm số thương, bệnh binh phải tiếp nhận tăng lên 400–500 người, vượt xa quy mô thông thường của đội điều trị.
Sau khi tốt nghiệp Học viện Quân y cuối năm 1965, Tạ Lưu được bổ nhiệm làm Phó đội trưởng Đội Điều trị 14. Đơn vị đóng tại khu vực Quảng Bình, thực hiện nhiệm vụ cấp cứu, điều trị thương binh, bệnh binh tại các cửa khẩu trên tuyến đường chiến lược 12 và 15.
Đội điều trị thực tế hoạt động giống một bệnh viện dã chiến. Trong những đợt đánh phá ác liệt, thương binh từ các đơn vị chiến đấu và lực lượng vận tải liên tục được đưa về. Tạ Lưu cùng các bác sĩ, y sĩ, y tá phải làm việc trong điều kiện thiếu thốn thuốc men, trang thiết bị và luôn có nguy cơ bị bom đánh trúng.
Một trường hợp khiến ông nhớ mãi là Nguyễn Văn Khán, Đại đội trưởng Đại đội pháo cao xạ 37mm, Tiểu đoàn 13, Trung đoàn 280. Ông Khán bị thương rất nặng ở vùng bụng do đạn pháo, tình trạng nhiễm trùng nguy hiểm. Tạ Lưu cùng ê-kíp quân y đã tiến hành cấp cứu và điều trị trong điều kiện chiến trường.
Không chỉ điều trị tại cơ sở, Tạ Lưu còn nhiều lần trực tiếp đi vào khu vực nguy hiểm để tìm và đưa thương binh ra. Có lần tại Khe Hổ, nghe tin một thương binh nặng đang mắc kẹt trong rừng và khu vực có dấu vết hổ, ông cùng đồng đội vẫn vượt rừng, qua suối để tiếp cận, đưa người bị thương về cứu chữa.
Những đóng góp của ông trong công tác quân y trên tuyến Trường Sơn được ghi nhận bằng việc năm 1969, khi mới 38 tuổi, Tạ Lưu được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Chi tiết đáng nhớ
Điều đáng nhớ nhất trong câu chuyện của Tạ Lưu là hình ảnh một người thầy thuốc làm việc ngay giữa tuyến lửa. Ông không trực tiếp cầm súng chiến đấu, nhưng thường xuyên phải đi vào những nơi nguy hiểm để cứu người.
Sau này khi nhắc về những năm tháng ấy, ông khiêm nhường cho rằng mình chỉ là “một viên gạch nhỏ trên tuyến lửa Trường Sơn”, bởi thành quả có được là nhờ sự đóng góp của cả tập thể quân y và những người lính đã cùng ông vượt qua bom đạn.
Ý nghĩa cho chuyên mục “Thời hoa lửa”
Câu chuyện có thể khai thác với chủ đề:
“Giữa lằn ranh sinh tử – người thầy thuốc giữ lại sự sống.”
Qua nhân chứng Tạ Lưu, thế hệ trẻ có thể hiểu thêm về một mặt trận đặc biệt của cuộc kháng chiến: mặt trận quân y, nơi những bác sĩ, y tá và nhân viên cứu chữa phải chiến đấu với thương tích, bệnh tật, bom đạn và điều kiện thiếu thốn để giành lại sự sống cho đồng đội.
