Người bạn cùng quê trong tiểu đội

Tên cậu ấy là Nguyễn Văn Lâm.

Hai người không học cùng lớp, chỉ biết mặt nhau qua những phiên chợ huyện và những lần đá bóng ở sân đình. Đến ngày tập trung nhập ngũ, gặp nhau giữa sân xã đông người, cả hai cùng bật lên:

— Ơ, mi cũng đi à?

Chỉ một câu nói bằng giọng quê Nghệ An mà tự nhiên thấy gần gũi lạ thường.

Trên con đường đất đỏ ra huyện, Lâm đi cạnh bác Được suốt quãng đường.

Lúc thì kể chuyện kéo lưới ngoài biển.

Lúc thì hỏi không biết vào bộ đội có được ăn no không.

Lúc lại cười:

— Có mi đi cùng, tao đỡ sợ hơn nhiều.

Bác cũng thấy vậy.

Giữa đám thanh niên đông đúc, có một người cùng quê giống như mang theo một chút hơi ấm của làng xóm.

Đêm tập trung tân binh đầu tiên, hai người được xếp nằm cạnh nhau.

Lâm trằn trọc mãi không ngủ, khẽ hỏi:

— Được này, giờ chắc mẹ tao đang khóc.

Bác nhìn lên mái nhà tối mờ rồi đáp:

— Mẹ tao chắc cũng thế.

Hai người im lặng rất lâu.

Chính từ đêm ấy, họ bắt đầu coi nhau như anh em.

Ra thao trường, Lâm luôn là người hay đùa nhất tiểu đội.

Trong buổi học bò qua hàng rào dây thép, thấy bác Được mắc mũ vào dây thép, Lâm cười đến chảy nước mắt:

— Mi bò như con cua bị lật ngửa ấy!

Đến lượt mình, Lâm lại mắc cả ba lô vào dây thép, khiến cả tiểu đội cười nghiêng ngả.

Từ đó, mỗi lần ai mắc lỗi, người kia đều là người cười to nhất.

Nhưng khi gian khổ thật sự đến, Lâm cũng là người ở bên bác nhiều nhất.

Trong buổi hành quân đầu tiên dài ba mươi cây số, bác bị phồng rộp cả hai chân. Đi được nửa đường, bác bắt đầu tụt lại phía sau.

Lâm quay lại nhìn rồi nói:

— Đưa tao xách bớt ba lô cho.

Bác ngại:

— Không cần đâu, mi cũng mệt mà.

Lâm gắt nhẹ:

— Đồng hương mà còn khách sáo chi. Đi cùng thì cùng tới.

Nói rồi cậu ấy giật lấy chiếc cuốc bên ba lô của bác, khoác lên vai mình.

Nhờ thế bác mới theo kịp đội hình.

Một lần khác, bác sốt cao trong đêm hành quân. Lâm lặng lẽ lấy chiếc khăn tay mẹ bác gửi theo nhúng nước suối rồi đắp lên trán cho bạn.

Bác tỉnh dậy thấy cậu ấy vẫn ngồi bên cạnh.

— Sao chưa ngủ?

Lâm cười:

— Ngủ rồi ai coi chừng mi.

Câu nói nghe nhẹ tênh mà làm bác nhớ suốt đời.

Vào chiến trường, tình bạn ấy càng bền chặt.

Hai người chia nhau từng ngụm nước, từng điếu thuốc, từng mẩu lương khô.

Khi nhận thư nhà, người này đọc cho người kia nghe.

Có lần thư của Lâm báo tin em gái lấy chồng, cậu ấy cười mà mắt đỏ hoe:

— Tao không về dự được rồi.

Bác chỉ biết vỗ vai bạn.

Trong trận đánh cuối cùng của tiểu đội, hai người chiến đấu ở hai vị trí gần nhau.

Giữa tiếng súng và khói bụi, bác vẫn nghe Lâm gọi lớn:

— Được, bên trái cẩn thận!

Tiếng gọi ấy đến giờ bác vẫn còn nhớ rõ.

May mắn thay, cả hai đều sống sót trở về.

Ngày hòa bình, họ cùng xuống tàu ra Bắc.

Về đến đầu làng, Lâm cười:

— Từ nay lại làm dân cày thôi, mi ạ.

Bác cười theo, nhưng trong lòng hiểu rằng họ đã không còn là những chàng trai của ngày ra đi nữa.

Cuộc sống sau này mỗi người một khác.

Bác làm ruộng.

Lâm theo nghề biển rồi sau chuyển sang buôn bán nhỏ.

Dù bận mấy, tháng nào hai người cũng ghé thăm nhau.

Mỗi lần gặp, câu chuyện lại quay về thao trường, về cơn mưa bất chợt, về bữa cơm quân ngũ và những đêm hành quân.

Nhiều năm sau, trong buổi họp mặt cựu chiến binh, Lâm ôm vai bác cười:

— May ngày xưa có thằng cùng quê đi cùng, không chắc tao nhớ nhà mà trốn mất rồi.

Cả hai cười vang như hai chàng trai đôi mươi.

Bây giờ tóc đã bạc, bước chân đã chậm, nhưng tình bạn ấy vẫn nguyên vẹn.

Bác Được thường nói với con cháu:

— Ra đời có nhiều bạn, nhưng người cùng mình đi qua tuổi trẻ gian khổ mới là bạn suốt đời.

Và bác hiểu rằng:

Người bạn cùng quê trong tiểu đội không chỉ là người nói cùng giọng, nhớ cùng món ăn hay cùng một con đường làng. Đó là người đã chia sẻ nỗi nhớ nhà, gánh bớt ba lô, thức bên cơn sốt và cùng bước qua chiến tranh. Có những tình bạn bắt đầu từ một làng quê nhỏ, nhưng được thử thách bởi gian khổ và trở thành tình anh em không bao giờ phai trong cuộc đời người lính.