Người cắm lá cờ trên nóc Dinh Độc Lập
Trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975, giữa những giờ phút cuối cùng của cuộc chiến tranh, một người lính cầm lá cờ giải phóng chạy lên nóc Dinh Độc Lập. Người đó là Bùi Quang Thận, Đại đội trưởng Đại đội 4, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn xe tăng 203, Quân đoàn 2. Khoảnh khắc lá cờ tung bay trên nóc Dinh đã trở thành một trong những hình ảnh biểu tượng của ngày đất nước thống nhất.
Bùi Quang Thận sinh năm 1948 tại Thái Bình và nhập ngũ năm 1966. Trong những năm chiến tranh, ông cùng đồng đội chiến đấu ở nhiều chiến trường. Đến mùa xuân năm 1975, ông chỉ huy một đơn vị xe tăng tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh, tiến về Sài Gòn. Trên chiếc xe tăng 843, ông mang theo một lá cờ của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Khi ấy, ông chỉ nghĩ đó là một nhiệm vụ chiến đấu bình thường, không thể biết rằng lá cờ ấy sẽ gắn với một khoảnh khắc lịch sử.
Sáng 30 tháng 4, các cánh quân tiến nhanh vào trung tâm Sài Gòn. Đội hình xe tăng của Bùi Quang Thận tiến đến Dinh Độc Lập. Cánh cổng chính lúc đó vẫn đóng. Trong lúc xe 843 tìm cách vượt qua, xe tăng 390 do Đại đội trưởng Vũ Đăng Toàn chỉ huy lao lên và húc đổ cổng chính. Những chiếc xe tăng lần lượt tiến vào sân Dinh.
Bùi Quang Thận lập tức rời khỏi xe, cầm lá cờ giải phóng chạy vào bên trong Dinh. Ông tìm đường lên nóc để thực hiện nhiệm vụ quan trọng nhất lúc ấy: đưa lá cờ lên cột cờ. Khi lên đến nơi, ông tháo lá cờ đang được treo xuống rồi thay bằng lá cờ giải phóng. Công việc mất một khoảng thời gian vì lá cờ được buộc khá chắc, nhưng cuối cùng ông cũng hoàn thành.
Khoảng 11 giờ 30 phút ngày 30 tháng 4 năm 1975, lá cờ giải phóng tung bay trên nóc Dinh Độc Lập. Những người có mặt lúc ấy không khỏi xúc động. Sau nhiều năm chiến tranh, những trận đánh và vô số mất mát, khoảnh khắc ấy báo hiệu cuộc chiến đã đi đến hồi kết. Một số nhân chứng kể lại rằng họ đã bật khóc khi nhìn thấy lá cờ tung bay trên nóc Dinh.
Sau khi cắm cờ, Bùi Quang Thận vẫn giữ lại lá cờ cũ và mang xuống. Ông cũng ghi tên mình cùng thời gian lên lá cờ giải phóng. Điều đáng chú ý là ông không xem mình là người tạo nên một kỳ tích. Với ông, đó đơn giản là nhiệm vụ của một người lính và ông chỉ may mắn hơn nhiều đồng đội vì còn sống để chứng kiến ngày chiến thắng.
Sau ngày đất nước thống nhất, Bùi Quang Thận tiếp tục phục vụ trong quân đội rồi nghỉ hưu với quân hàm Đại tá. Ông trở về quê, sống cuộc đời giản dị bên gia đình. Người từng đứng trên nóc Dinh Độc Lập trong một trong những khoảnh khắc nổi tiếng nhất lịch sử lại trở về với những công việc đời thường. Khi nhắc về ngày 30 tháng 4, ông thường nhớ đến những đồng đội đã không thể trở về. Ông từng chia sẻ rằng mình sống được đến ngày chiến thắng là một sự may mắn khi nhiều đồng đội vẫn còn nằm lại.
Bùi Quang Thận qua đời năm 2012 và được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 2013. Câu chuyện về ông vì thế không chỉ là câu chuyện của một người cắm cờ, mà còn là câu chuyện về cả một thế hệ đã dành tuổi trẻ cho chiến tranh và chờ đợi ngày hòa bình.
Ngày nay, hình ảnh lá cờ tung bay trên nóc Dinh Độc Lập vẫn nhắc chúng ta nhớ đến ngày 30 tháng 4 năm 1975. Nhưng phía sau khoảnh khắc chiến thắng ấy là những năm tháng gian khổ, những người lính đã hy sinh và những gia đình đã chịu mất mát. Với thế hệ hôm nay, câu chuyện của Bùi Quang Thận nhắc nhở rằng hòa bình không tự nhiên mà có; đó là thành quả được đánh đổi bằng tuổi trẻ, sự hy sinh và lòng kiên cường của biết bao con người.


