Người cán bộ An ninh vũ trang miền Nam – chiến đấu kiên cường, hy sinh anh dũng

Nguyễn Kim Vang (1944–1972) là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ, cán bộ An ninh vũ trang miền Nam, quê ở thôn Kỳ Thọ, xã Hành Đức, huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi, trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Cha ông là Nguyễn Lưu, từng tham gia Đội du kích Ba Tơ năm 1945, sau đó gia nhập lực lượng vũ trang Quân khu 5. Truyền thống yêu nước và cách mạng của gia đình đã có ảnh hưởng sâu sắc đến quá trình hình thành nhân cách và lý tưởng của Nguyễn Kim Vang.

Sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng, Nguyễn Kim Vang sớm được hun đúc tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh và lý tưởng cách mạng. Tuổi trẻ của ông gắn liền với quá trình học tập, rèn luyện, công tác trong lực lượng Công an nhân dân vũ trang và sau đó là chiến đấu trên chiến trường miền Nam.

Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, ông luôn thể hiện phẩm chất của một người cán bộ kiên cường, mưu trí, dũng cảm, tận tụy với nhiệm vụ, hết lòng thương yêu đồng đội và nhân dân.

Cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn Kim Vang là một phần tiêu biểu trong lịch sử xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân vũ trang, An ninh vũ trang miền Nam.

Năm 1954, khi mới khoảng 10 tuổi, Nguyễn Kim Vang theo gia đình tập kết ra miền Bắc. Ông được học tập trong hệ thống Trường học sinh miền Nam tại Hải Phòng.

Ngày 22/1/1962, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Hải Phòng, Nguyễn Kim Vang lúc đó là Bí thư Đoàn Thanh niên của trường và được cử đứng đầu đoàn học sinh đón Bác. Đây là một dấu mốc đặc biệt trong tuổi trẻ của Nguyễn Kim Vang, góp phần củng cố thêm lý tưởng và quyết tâm cống hiến cho đất nước của người thanh niên quê Quảng Ngãi.

Năm 1963, Bộ Công an tuyển chọn 100 con em học sinh miền Nam để đào tạo, chuẩn bị lực lượng chi viện cho chiến trường miền Nam. Nguyễn Kim Vang đã tình nguyện đăng ký và trúng tuyển. Ông được huấn luyện tại Kiến An, Hải Phòng, sau đó được phân công về Đồn 149, Tiểu khu 78 Công an nhân dân vũ trang tỉnh Nghệ An.

Trong thời gian công tác tại vùng biên giới Kỳ Sơn, ông thể hiện rõ sự gan dạ, thông minh, nhanh nhạy và khả năng tổ chức công tác. Ông cùng đồng đội vừa chiến đấu chống lực lượng phỉ Vàng Pao, vừa tuyên truyền, vận động, cảm hóa quần chúng.

Với tinh thần chiến đấu dũng cảm và phong cách công tác năng động, Nguyễn Kim Vang được đồng đội và cấp trên yêu mến, đặt cho biệt danh:

“Cậu bé thép”

Biệt danh ấy thể hiện sự khâm phục trước ý chí, nghị lực và tinh thần chiến đấu của người cán bộ trẻ.

Sau thời gian công tác tại Nghệ An, Nguyễn Kim Vang được cử đi học nghiệp vụ.

Tháng 7/1966, sau khi tốt nghiệp, ông được giao nhiệm vụ Chính trị viên Đồn Công an nhân dân vũ trang Cốc Lếu, Lào Cai.

Tại đây, ông tích cực xây dựng mối quan hệ đoàn kết với đồng bào các dân tộc, củng cố phong trào quần chúng, tham gia bảo vệ an ninh biên giới và xây dựng đơn vị.

Qua quá trình công tác, Nguyễn Kim Vang ngày càng trưởng thành về bản lĩnh chính trị, nghiệp vụ và năng lực tổ chức, chỉ huy.

Ông không chỉ là một chiến sĩ trực tiếp chiến đấu mà còn là một cán bộ chính trị có khả năng vận động quần chúng, tổ chức lực lượng và xây dựng đơn vị.

Năm 1967, trước yêu cầu ngày càng cấp thiết của chiến trường miền Nam, Nguyễn Kim Vang đã tình nguyện trở về miền Nam chiến đấu.

Sau hơn ba tháng vượt Trường Sơn, ông đến chiến trường Phú Yên và được Ban An ninh tỉnh Phú Yên giao nhiệm vụ Chính trị viên Đại đội An ninh vũ trang.

Đơn vị có nhiệm vụ quan trọng:

• Bảo vệ cán bộ lãnh đạo;

• Bảo vệ căn cứ cách mạng;

• Bảo vệ an ninh vùng căn cứ;

• Phối hợp với các lực lượng vũ trang chiến đấu;

• Tham gia các hoạt động diệt ác, phá kìm;

• Bảo đảm an toàn cho cán bộ đi công tác.

Từ đây, Nguyễn Kim Vang bước vào giai đoạn chiến đấu quyết liệt nhất của cuộc đời mình và để lại nhiều chiến công tiêu biểu trên chiến trường Phú Yên.

1. Chiến đấu trong Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968, Nguyễn Kim Vang chỉ huy Đại đội An ninh vũ trang phối hợp với các lực lượng khác tiến công các vị trí của địch tại thị xã Tuy Hòa.

Theo tư liệu của Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I – Bộ Công an, trận đánh đã tiêu diệt hơn 250 tên tề, ngụy ác ôn, đồng thời giải cứu cán bộ, đảng viên và nhân dân bị địch giam giữ.

Chiến công này thể hiện khả năng tổ chức, chỉ huy và tinh thần chiến đấu quyết liệt của Nguyễn Kim Vang cùng cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị.

2. Bảo vệ cán bộ Trung ương Cục miền Nam

Tháng 9/1968, Nguyễn Kim Vang được giao phụ trách một tổ trực tiếp bảo vệ đoàn cán bộ của Trung ương Cục miền Nam và cán bộ địa phương đi công tác.

Đường hành quân thường xuyên bị địch phục kích, gài mìn và theo dõi. Trong những chuyến công tác, ông thường đi đầu nắm tình hình, kiểm tra và phá gỡ bom mìn, dọn đường, bảo đảm an toàn cho cán bộ.

Nhiệm vụ bảo vệ cán bộ đòi hỏi người chiến sĩ phải có bản lĩnh, sự tỉnh táo, khả năng phán đoán nhanh và tinh thần sẵn sàng hy sinh. Nguyễn Kim Vang luôn thể hiện rõ những phẩm chất ấy.

3. Trận Hòn Giang năm 1969 – biểu tượng của tinh thần hy sinh vì đồng đội

Một trong những chiến công tiêu biểu nhất trong cuộc đời Nguyễn Kim Vang là trận chiến tại Hòn Giang, Sơn Hòa, Phú Yên, tháng 4/1969.

Khi một hội nghị an ninh toàn tỉnh được tổ chức tại đây, do có nội gián, địch huy động lực lượng lớn bao vây khu vực hội nghị.

Trước tình thế nguy hiểm, Nguyễn Kim Vang tổ chức lực lượng đưa các đại biểu rút khỏi vòng vây.

Sau khi bảo đảm cho cán bộ rút lui, ông ở lại cùng 7 chiến sĩ, trực tiếp tổ chức đánh chặn địch.

Cuộc chiến diễn ra trong 3 ngày 3 đêm.

Lực lượng do Nguyễn Kim Vang chỉ huy đã kiên cường cầm chân và tiêu hao lực lượng địch, tạo điều kiện để các cán bộ cùng gần 100 người dân thoát khỏi vòng vây an toàn.

Trận Hòn Giang là minh chứng nổi bật cho phẩm chất của Nguyễn Kim Vang:

Khi đồng đội và cán bộ đã an toàn, ông sẵn sàng ở lại nơi nguy hiểm nhất để chiến đấu và bảo vệ họ.

Đó không chỉ là lòng dũng cảm mà còn là tinh thần trách nhiệm, tình đồng chí, đồng đội và sự hy sinh vì nhiệm vụ.

Ông có đầy đủ những phẩm chất nổi bật của người Anh hùng quê hương Nghĩa Hành.

Qua quá trình học tập, công tác và chiến đấu, Nguyễn Kim Vang để lại hình ảnh một người cán bộ có nhiều phẩm chất đáng quý:

Một là, lòng yêu nước và lý tưởng cách mạng.

Từ một học sinh miền Nam tập kết ra Bắc, ông đã tự nguyện trở về chiến trường miền Nam khi đất nước còn chìm trong chiến tranh.

Hai là, tinh thần dũng cảm, kiên cường.

Trong những trận chiến ác liệt, ông luôn sẵn sàng nhận nhiệm vụ khó khăn và nguy hiểm.

Ba là, tinh thần trách nhiệm cao.

Ông luôn đặt nhiệm vụ bảo vệ cán bộ, đồng đội và nhân dân lên trên sự an toàn của bản thân.

Bốn là, tình đồng chí, đồng đội sâu sắc.

Nguyễn Kim Vang luôn gần gũi, thương yêu đồng đội và sẵn sàng chia sẻ những khó khăn, gian khổ với cán bộ, chiến sĩ.

Năm là, năng lực tổ chức và chỉ huy.

Từ Nghệ An, Lào Cai đến chiến trường Phú Yên, ông từng bước trưởng thành và trở thành người cán bộ có năng lực tổ chức, chỉ huy và vận động quần chúng.

Nguyễn Kim Vang hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ nhưng những năm tháng cống hiến của ông đã trở thành một phần đáng tự hào trong truyền thống cách mạng của quê hương Nghĩa Hành và của lực lượng An ninh vũ trang miền Nam.

Tên tuổi của ông hôm nay không chỉ được lưu giữ trong các tài liệu lịch sử mà còn được đặt cho trường học, đường phố và các công trình tưởng niệm, trở thành một địa chỉ giáo dục truyền thống cho các thế hệ trẻ.

“Sống có lý tưởng – Học tập có trách nhiệm – Đoàn kết và yêu thương

– Sẵn sàng cống hiến cho quê hương, đất nước.”

Đó chính là những giá trị mà thế hệ trẻ hôm nay có thể tiếp nối từ tấm gương của Anh hùng, liệt sĩ Nguyễn Kim Vang – người con ưu tú của quê hương Nghĩa Hành, Quảng Ngãi.