NGƯỜI CHỈ HUY CỦA NHỮNG TRẬN ĐÁNH ĐẶC CÔNG TÁO BẠO
Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, lực lượng đặc công được biết đến bởi cách đánh đặc biệt: bí mật, bất ngờ, táo bạo và chính xác. Gắn với quá trình hình thành, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng này có một người cán bộ đã trải qua nhiều chiến trường, từ những ngày đầu kháng chiến chống Pháp ở Khánh Hòa đến những trận đánh lớn trong kháng chiến chống Mỹ. Đó là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Thiếu tướng Nguyễn Tư Cường, tên thật là Nguyễn Cụ, thường gọi là Tư Cường.
Nguyễn Tư Cường sinh năm 1927 tại Ninh Đa, Ninh Hòa, Khánh Hòa. Ông nhập ngũ năm 1945 và được kết nạp Đảng năm 1946. Trong kháng chiến chống Pháp, ông chiến đấu tại Mặt trận Nha Trang – Khánh Hòa, Liên khu 5, trưởng thành từ một chiến sĩ đến cán bộ chỉ huy. Theo tư liệu lịch sử, ông đã tham gia và chỉ huy 101 trận đánh, bảy lần bị thương nhưng vẫn không rời trận địa.
Những năm đầu chiến đấu đã hình thành ở Nguyễn Tư Cường bản lĩnh của một cán bộ đặc công. Năm 1947, tại trận phục kích đèo Phượng Hoàng trên đường 21, ông chỉ huy một trung đội bộ đội địa phương phối hợp với bộ đội chủ lực. Khi trận đánh diễn ra giằng co, ông tổ chức lực lượng vòng sang bên sườn rồi bất ngờ xung phong vào đội hình quân Pháp. Cách đánh táo bạo này làm đội hình đối phương rối loạn, tạo điều kiện để lực lượng ta tiêu diệt gần một tiểu đoàn địch. Theo tư liệu được ghi lại, trận đánh đã loại khỏi vòng chiến đấu 75 tên địch và đốt cháy 5 xe.
Năm 1948, tại trận Hòn Khói, Nguyễn Tư Cường tiếp tục thể hiện rõ phẩm chất của một người chỉ huy xung kích. Ngay từ đầu trận, ông vượt qua hàng rào dây thép gai, dùng lựu đạn đánh vào lỗ châu mai của lô cốt để mở đường cho đồng đội. Sau đó, dù bị thương, ông vẫn bình tĩnh chỉ huy trung đội tiến công, bắt sống 38 quân địch và thu toàn bộ vũ khí. Những trận đánh như Hòn Khói giúp hình thành phong cách chiến đấu đặc trưng của ông: nắm chắc tình hình, trực tiếp tiếp cận mục tiêu, đánh nhanh và duy trì quyền chủ động trong mọi tình huống.
Đến trận Vạn Khê năm 1952, yếu tố bất ngờ tiếp tục được Nguyễn Tư Cường vận dụng hiệu quả. Khi biết địch chuẩn bị tổ chức càn quét nhưng cơ sở của ta chưa kịp chuẩn bị, ông bí mật đưa trung đội vượt qua nhiều vòng kiểm soát và bố trí trận địa phục kích ngay gần cửa đồn. Khi quân địch vừa ra khỏi đồn, lực lượng của ông bất ngờ nổ súng, tiêu diệt một tiểu đội, khiến đối phương hoảng loạn phải rút vào đồn cố thủ và từ bỏ cuộc càn trong ngày hôm đó.
Năm 1953, tại Đại Mỹ, Nguyễn Tư Cường lại thể hiện khả năng trinh sát và tổ chức chiến đấu. Trước một đồn địch được bố phòng nghiêm ngặt, ông kiên trì tiếp cận, điều tra tỉ mỉ hệ thống phòng thủ rồi xây dựng phương án tiến công. Đơn vị thực hiện trận đánh chớp nhoáng, sử dụng thủ pháo đánh chính xác các mục tiêu, tiêu diệt gọn hai trung đội địch rồi rút ra an toàn. Đây là một ví dụ điển hình cho nguyên tắc của chiến thuật đặc công: muốn đánh thắng phải nắm chắc mục tiêu, phát huy yếu tố bí mật và bất ngờ, đồng thời hạn chế tối đa tổn thất lực lượng.
Một trong những chiến công nổi bật cuối thời kỳ chống Pháp là trận đột nhập nhà lao Ninh Hòa tháng 5-1954. Nguyễn Tư Cường chỉ huy ba tiểu đội tiến vào nhà lao, tiêu diệt lực lượng địch bảo vệ và giải thoát khoảng 600 cán bộ, du kích và đồng bào bị giam giữ. Chiến công này diễn ra trong thời điểm cuộc kháng chiến chống Pháp đang bước vào giai đoạn quyết định, chỉ ít ngày sau Chiến thắng Điện Biên Phủ.
Sau Hiệp định Genève, Nguyễn Tư Cường tập kết ra Bắc và tiếp tục gắn bó với quá trình xây dựng lực lượng đặc công. Trong kháng chiến chống Mỹ, ông lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị chỉ huy, trong đó có Phó Tư lệnh Đặc công Miền. Một chiến công tiêu biểu của ông trong giai đoạn này là trận đánh căn cứ Đồng Dù ngày 26-2-1969.
Đồng Dù khi ấy là một căn cứ quân sự quan trọng ở phía Bắc Sài Gòn, được tổ chức phòng thủ kiên cố với nhiều lớp hàng rào dây thép gai, bãi mìn và hệ thống lô cốt. Theo tài liệu lịch sử của Trường Quân sự Quân khu 7, lực lượng đặc công thuộc Bộ Tư lệnh Miền và Sư đoàn 7, dưới sự chỉ huy trực tiếp của Phó Chỉ huy trưởng Đặc công Miền – Anh hùng Nguyễn Cụ (Nguyễn Tư Cường) – đã bí mật cơ động, vượt qua bảy hàng rào dây thép gai để tiếp cận căn cứ. Sau khi mở được cửa, các mũi tiến công đồng loạt đánh vào những mục tiêu chủ yếu. Chỉ sau khoảng 30 phút, lực lượng ta phá hủy cơ bản sở chỉ huy Sư đoàn 25, khu thông tin, đài ra-đa, hai trận địa pháo cùng nhiều lô cốt và hầm ngầm.
Nhìn lại cuộc đời chiến đấu của Nguyễn Tư Cường, có thể thấy một điểm xuyên suốt: ông luôn kết hợp lòng dũng cảm với tư duy tổ chức và nghệ thuật chỉ huy. Từ những trận phục kích ở Khánh Hòa, các trận Vạn Khê, Đại Mỹ, nhà lao Ninh Hòa trong kháng chiến chống Pháp đến trận Đồng Dù trong kháng chiến chống Mỹ, ông đều chú trọng nắm tình hình, nghiên cứu mục tiêu, lựa chọn cách đánh phù hợp và phát huy yếu tố bất ngờ.
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, Nguyễn Tư Cường được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1956. Sau này ông trở thành Thiếu tướng, giữ cương vị Tư lệnh Binh chủng Đặc công và tiếp tục đóng góp vào việc xây dựng, phát triển lực lượng đặc công Việt Nam.
Câu chuyện thời hoa lửa của Nguyễn Tư Cường vì vậy không chỉ là câu chuyện về một người lính gan dạ. Đó còn là câu chuyện về trí tuệ quân sự, ý chí vượt qua thương tích và khả năng biến thế yếu thành thế mạnh bằng cách đánh sáng tạo. Từ một người chiến sĩ trưởng thành trong chiến tranh, ông đã trở thành một trong những cán bộ có đóng góp quan trọng đối với lực lượng đặc công Việt Nam. Hình ảnh Nguyễn Tư Cường nhắc thế hệ hôm nay về giá trị của lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và bản lĩnh dám đối mặt với thử thách trong những hoàn cảnh khắc nghiệt nhất.
