NGƯỜI CHỈ HUY CỤM TÌNH BÁO H.63

Nguyễn Văn Tàu, bí danh Tư Cang, sinh năm 1928 tại Long Phước, Bà Rịa. Ông tham gia Việt Minh khi còn trẻ, sau năm 1954 tập kết ra Bắc và được đào tạo nghiệp vụ tình báo. Từ khoảng năm 1961 đến 1973 là giai đoạn hoạt động tình báo sôi nổi nhất của ông. Tháng 4 năm 1962, ông được giao phụ trách Cụm tình báo H.63, đơn vị có nhiệm vụ tổ chức mạng lưới, bảo đảm liên lạc và khai thác nguồn tin, trong đó có điệp viên Phạm Xuân Ẩn. Tư Cang vừa chỉ huy mạng lưới vừa nhiều lần trực tiếp vào nội đô để gặp nguồn tin, nhận tài liệu và xử lý thông tin. Hoạt động của H.63 diễn ra trong điều kiện phải giữ bí mật tuyệt đối, bởi một mắt xích bị lộ có thể kéo theo cả mạng lưới. Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, các nguồn tin tình báo từ nội đô có vai trò quan trọng trong việc nắm tình hình đối phương. Đến những ngày cuối tháng 4 năm 1975, Tư Cang tiếp tục có mặt trong lực lượng chiến đấu ở hướng Sài Gòn, gắn với trận giữ cầu Rạch Chiếc để bảo đảm đường tiến quân vào trung tâm. Sau chiến tranh, ông mang quân hàm Đại tá, viết hồi ký và nhiều lần kể lại hoạt động của mạng lưới tình báo H.63 cũng như những đồng đội đã hy sinh.

Sau chiến tranh, ông tiếp tục công tác và nhiều lần kể lại hoạt động của Cụm H.63, những đồng đội đã hy sinh và các trận đánh cuối tháng 4/1975. Những ký ức này bổ sung cho hồ sơ về một cán bộ vừa làm tình báo chiến lược, vừa trực tiếp tham gia công tác chỉ huy chiến đấu.

Trong Tổng tiến công năm 1968, mạng lưới tình báo của ông tiếp tục cung cấp thông tin phục vụ chỉ huy. Đến tháng 4/1975, ông đảm nhiệm nhiệm vụ trong Lữ đoàn Đặc công biệt động 316. Đơn vị tham gia đánh và giữ cầu Rạch Chiếc - một vị trí quan trọng trên hướng Đông tiến vào Sài Gòn. Từ đêm 26/4, các bộ phận vào vị trí, chiến đấu trong nhiều ngày để giữ đường cho lực lượng chủ lực tiến vào trung tâm. Sau ngày 30/4, Nguyễn Văn Tàu cùng đồng đội tiếp quản các mục tiêu; tại Bộ Tổng Tham mưu quân đội Sài Gòn, ông nhìn thấy hồ sơ đối phương lập về chính mình nhưng nhiều thông tin gia đình vẫn chưa bị phát hiện.

Sau quá trình hoạt động vũ trang và được đào tạo nghiệp vụ, ông trở thành cán bộ tình báo. Từ tháng 4/1962, ông được giao chỉ huy Cụm tình báo H.63. Đây là mạng lưới hoạt động sâu trong Sài Gòn - Gia Định, trong đó có những đầu mối thu thập tài liệu chiến lược. Công việc của người chỉ huy không chỉ là nhận tin mà còn phải tổ chức giao liên, bảo vệ điệp viên, kiểm tra độ tin cậy, giữ bí mật các mối liên hệ và chuyển tài liệu ra căn cứ. Cụm H.63 hoạt động nhiều năm trong điều kiện bị truy lùng gắt gao và được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1971.