"Người chỉ huy quân sự" giật ngọn cờ cướp chính quyền tại Nghệ An và vùng Phủ Diễn

Trương Vân Lĩnh (nguyên Trưởng ban Quân sự Tỉnh ủy Nghệ An, Hiệu trưởng Trường Quân chính Nhượng Bạn) là nhà hoạt động cách mạng tiền bối, người học trò xuất sắc được đào tạo tại Trường Quân sự Hoàng Phố, có công lớn trong việc xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng và trực tiếp chỉ huy cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền tại thị xã Vinh và tỉnh Nghệ An trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Trương Vân Lĩnh sinh năm 1902 tại làng Nghi Trung, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Sớm thấu hiểu nỗi đau mất nước, ông dấn thân vào con đường hoạt động yêu nước và được tổ chức cử sang Quảng Châu (Trung Quốc) gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên năm 1925. Tại đây, ông được chọn học tại Trường Quân sự Hoàng Phố danh tiếng, trở thành một trong những cán bộ chỉ huy quân sự đầu tiên của cách mạng Việt Nam, sát cánh cùng các đồng chí Nguyễn Sơn, Lê Hồng Phong trong giai đoạn phôi thai của lực lượng vũ trang cách mạng.

Trải qua hàng chục năm hoạt động gian khổ, bị thực dân Pháp bắt giam, truy nã gắt gao và bị đày qua nhiều nhà tù mật thám, Trương Vân Lĩnh vẫn giữ trọn khí tiết kiên trung của người cộng sản. Trở về quê hương Xô viết Nghệ Tĩnh trong giai đoạn tiền khởi nghĩa (1944 – 1945), ông được Tỉnh ủy Nghệ An giao trọng trách Trưởng ban Quân sự Tỉnh ủy. Với kiến thức quân sự chính quy và bản lĩnh dạn dày, ông đã lặn lội qua các huyện Nghi Lộc, Yên Thành, Diễn Châu để huấn luyện các Đội Tự vệ Cứu quốc, trang bị vũ khí thô sơ và tổ chức các đội danh dự Việt Minh bí mật.

Sáng ngày 21 tháng 8 năm 1945, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Trương Vân Lĩnh và Ban Khởi nghĩa tỉnh Nghệ An, hơn 3 vạn quần chúng nhân dân cùng các đội tự vệ vũ trang rầm rộ tiến vào thị xã Vinh - Bến Thủy. Trước khí thế áp đảo cùng sự bố trí lực lượng mưu lược của ông, quân Nhật buộc phải thu quân về đồn cố thủ, Tỉnh trưởng chính quyền tay sai hàng hàng đầu và giao nộp toàn bộ ấn tín cho chính quyền cách mạng lâm thời.

Thắng lợi áp đảo, trọn vẹn tại thị xã Vinh dưới sự chỉ huy quân sự tài ba của đồng chí Trương Vân Lĩnh đã đập tan bộ máy tay sai phong kiến - phát xít tại trung tâm chính trị miền Trung, tạo đà cho toàn bộ các huyện miền núi và đồng bằng Nghệ An nổi dậy giành chính quyền hoàn toàn trong Mùa thu Độc lập 1945.