Người chiến sĩ công binh đi về phía quả bom
Giữa những năm tháng chiến tranh phá hoại ác liệt của đế quốc Mỹ trên miền Bắc, nơi vùng biển Hải Hậu ngày đêm chìm trong khói lửa và tiếng bom rơi, có một người lính công binh đã lặng lẽ lấy thân mình che chở cho sự bình yên của nhân dân. Ông là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thành Chung – người đã bước vào cửa tử với sự bình thản và lòng quả cảm của một người lính suốt đời đặt Tổ quốc lên trên bản thân mình.
Nguyễn Thành Chung sinh năm 1934 tại xã Hải Trung, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Vùng quê ven biển ấy quanh năm gió mặn, bãi cát dài và những con sóng bạc đầu không chỉ nuôi lớn con người bằng phù sa biển cả mà còn hun đúc nên biết bao người con giàu ý chí, giàu lòng yêu nước. Từ thuở nhỏ, ông đã quen với cuộc sống lam lũ của người dân miền biển, quen với sự khắc nghiệt của thiên nhiên và chính điều đó đã tạo nên ở ông sự rắn rỏi, điềm đạm cùng một tinh thần trách nhiệm mạnh mẽ với quê hương.
Năm 1954, chàng thanh niên Nguyễn Thành Chung xung phong nhập ngũ. Sau thời gian phục viên, đến năm 1965, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, ông tiếp tục tái ngũ và được giao làm trợ lý công binh Huyện đội Hải Hậu vào năm 1970. Đây cũng là giai đoạn quân đội Mỹ điên cuồng đánh phá miền Bắc nhằm cắt đứt tuyến chi viện cho chiến trường miền Nam. Hải Hậu với vị trí nằm giữa các cửa sông, tuyến giao thông ven biển và những bến vận tải quan trọng trở thành mục tiêu đánh phá dữ dội của máy bay Mỹ.
Bom đạn trút xuống không chỉ phá hủy nhà cửa, đê điều mà còn để lại vô số bom nổ chậm, bom từ trường và thủy lôi cực kỳ nguy hiểm. Những quả bom nằm im lìm giữa lòng sông hay bên các tuyến đê biển giống như những cái bẫy tử thần có thể phát nổ bất cứ lúc nào, đe dọa trực tiếp tính mạng của nhân dân. Trong hoàn cảnh ấy, người lính công binh Nguyễn Thành Chung luôn là người đi đầu trong những nhiệm vụ nguy hiểm nhất. Ông cùng đồng đội ngày đêm rà phá bom mìn, nghiên cứu cách tháo gỡ những loại bom mới của địch để giữ cho tuyến giao thông được thông suốt, để tàu thuyền chở lương thực vẫn có thể ra vào an toàn và để người dân yên tâm lao động, sản xuất.
Đồng đội nhớ về ông như một người lính công binh gan dạ nhưng vô cùng điềm tĩnh. Có những ngày ông cùng dân quân tự vệ dùng tôn rà thủy lôi trên sông, trực tiếp kích nổ những quả bom nguy hiểm để mở đường cho tàu vận tải. Công việc ấy luôn đối diện với cái chết, bởi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến người lính công binh tan biến giữa tiếng nổ dữ dội. Nhưng Nguyễn Thành Chung chưa bao giờ lùi bước. Với ông, phía sau mỗi quả bom chưa nổ là sự sống của nhân dân, là sự bình yên của quê hương, là trách nhiệm của một người lính đối với đất nước.
Ngày 14 tháng 10 năm 1972, sau một trận ném bom ác liệt xuống khu vực phía đông huyện Hải Hậu, một quả bom lớn chưa phát nổ nằm trên tuyến đường ra đê sông Sò thuộc xã Hải Lộc. Qua khảo sát thực tế, lực lượng công binh xác định đây là loại bom thế hệ mới có sức công phá rất lớn, cấu tạo phức tạp và cực kỳ nguy hiểm. Nếu phát nổ, nó có thể phá hủy tuyến đê biển, gây thiệt hại nghiêm trọng cho khu dân cư và các công trình phục vụ chiến đấu.
Huyện đội quyết định phải tháo gỡ quả bom thay vì kích nổ tại chỗ để bảo vệ nhân dân. Khi nhiệm vụ được giao cho tổ công tác công binh, Nguyễn Thành Chung là người xung phong trực tiếp thực hiện. Trước lúc làm nhiệm vụ, ông bình tĩnh nói với đồng đội: “Đây là quả bom có sức công phá lớn, rất nguy hiểm và phức tạp. Tất cả mọi người phải sơ tán khỏi khu vực nguy hiểm. Chỉ một mình tôi đối mặt với tử thần. Có chết thì chỉ một mình tôi chết, còn các đồng chí phải sống để đánh Mỹ đến cùng”.
Câu nói ấy khiến tất cả những người có mặt lặng đi. Không ai muốn để ông đi một mình, nhưng ai cũng hiểu rằng người chiến sĩ công binh ấy đã chọn nhận lấy phần nguy hiểm nhất về phía mình để giữ sự sống cho đồng đội và nhân dân. Sau khi mọi người sơ tán đến nơi an toàn, Nguyễn Thành Chung lặng lẽ tháo bỏ những vật dụng kim loại trên người, tay cầm một thanh tre rồi chậm rãi bước về phía quả bom. Giữa không gian lặng ngắt của bãi đê ven biển, từng bước chân của ông khiến mọi người nghẹn thở dõi theo. Đó không chỉ là bước chân của một người lính đi làm nhiệm vụ, mà còn là bước chân của sự hy sinh thầm lặng và cao cả.
Rồi bất ngờ, một tiếng nổ kinh hoàng vang lên, đất trời rung chuyển, khói đen và cát bụi phủ kín cả vùng đê biển. Nguyễn Thành Chung đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ tháo gỡ bom, bảo vệ sự an toàn cho nhân dân và quê hương.
Sự hy sinh của ông khiến đồng đội và nhân dân vô cùng đau xót, nhưng cũng làm sáng ngời phẩm chất cao đẹp của người lính công binh Việt Nam trong thời chiến. Đó là lòng quả cảm, tinh thần trách nhiệm và đức hy sinh cao cả của một con người sẵn sàng lấy thân mình che chở cho cuộc sống bình yên của nhân dân. Ông ngã xuống giữa thời hoa lửa, nhưng chính sự hy sinh ấy đã góp phần giữ vững hậu phương kháng chiến, giữ gìn những tuyến đê, dòng sông và sự sống của quê hương Hải Hậu trong những năm tháng chiến tranh ác liệt nhất.
Năm 2014, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Nguyễn Thành Chung. Đó không chỉ là phần thưởng cao quý dành cho cá nhân ông mà còn là sự tri ân sâu sắc đối với những người lính công binh đã âm thầm đối mặt với hiểm nguy để bảo vệ nhân dân trong chiến tranh.
Hôm nay, chiến tranh đã lùi xa. Những vùng quê ven biển Hải Hậu đã bình yên trong tiếng sóng và màu xanh của cuộc sống mới. Nhưng câu chuyện về người chiến sĩ công binh năm xưa vẫn còn được nhắc lại bằng tất cả sự xúc động và kính phục. Bởi có những con người tuy ra đi trong lặng lẽ nhưng sự hy sinh của họ lại hóa thành ánh lửa bất diệt trong ký ức quê hương và dân tộc. Nguyễn Thành Chung đã đi về phía quả bom để nhân dân được đi về phía sự sống, và chính điều đó đã làm nên vẻ đẹp bất tử của người lính Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh.
Có những con người đã hóa thành bất tử không phải bởi họ sống bao lâu, mà bởi cách họ sẵn sàng ngã xuống cho Tổ quốc và nhân dân được bình yên.
