Người chiến sĩ công binh mở đường cho chiến dịch

Phan Tư sinh năm 1931 tại xã Thọ Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Tháng 6-1951, ông nhập ngũ vào Trung đội 51, Đại đội 124, Tiểu đoàn 555 thuộc Cục Công binh. Từ khi nhập ngũ đến hết Chiến dịch Điện Biên Phủ, ông liên tục tham gia nhiều chiến dịch lớn ở Bắc Bộ và luôn hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao bằng tinh thần dũng cảm, trách nhiệm và sáng tạo.

Trong thời gian chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ, đơn vị của Phan Tư được giao nhiệm vụ phá thác trên sông Nậm Na để mở tuyến vận chuyển từ biên giới Việt - Trung về Lai Châu. Đây là nhiệm vụ hết sức khó khăn bởi trên tuyến sông dài hơn 70km có hàng trăm thác ghềnh hiểm trở, khiến nhiều bè mảng chở gạo bị vỡ và chìm xuống sông. Trước yêu cầu cấp bách của chiến dịch, Phan Tư đã xung phong nghiên cứu cách phá thác. Sau nhiều lần khảo sát dưới dòng nước chảy xiết, ông trực tiếp mang khối thuốc nổ đặt vào kẽ đá, phá thông thác Chiềng Nưa và mở luồng cho bè mảng vận chuyển hàng hóa.

Từ thực tế công việc, Phan Tư tiếp tục tìm ra những cách làm hiệu quả và an toàn hơn. Ông sáng kiến gói thuốc nổ bằng lá dong rồi buộc chặt để tránh ngấm nước, giúp việc phá thác đạt kết quả tốt. Dù phải làm việc trong điều kiện thời tiết rét buốt, thiếu thốn lương thực và sinh hoạt giữa vùng núi hoang vu, ông cùng đồng đội vẫn kiên trì hoàn thành nhiệm vụ. Sau gần hai tháng lao động gian khổ, trung đội của ông đã hoàn thành xuất sắc công tác phá thác, góp phần bảo đảm tuyến vận chuyển phục vụ chiến dịch.

Khi chiến dịch bước vào giai đoạn quyết liệt, Phan Tư cùng đơn vị tiếp tục làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông và phá bom nổ chậm trên các tuyến đường tiếp tế. Trong điều kiện địch liên tục ném bom đánh phá, ông vẫn dũng cảm bám trụ tại các trọng điểm để quan sát vị trí bom rơi, đánh dấu cho đồng đội xử lý. Có lần, trước một quả bom nổ chậm nằm giữa mặt đường khiến dân công không thể qua lại, ông đã đứng cạnh quả bom làm tín hiệu dẫn đường để mọi người vượt qua an toàn.

Trong suốt quá trình phục vụ Chiến dịch Điện Biên Phủ, Phan Tư luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, ý chí vượt khó và lòng dũng cảm. Những đóng góp của lực lượng công binh trong việc mở đường, phá thác, phá bom và bảo đảm giao thông đã góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của chiến dịch.

Với những thành tích xuất sắc trong chiến đấu và công tác, ngày 31-8-1955, Phan Tư được Chủ tịch nước tặng Huân chương Quân công hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.