Người chiến sĩ cộng sản cuối cùng bị hành hình bằng máy chém

Hoàng Lê Kha sinh năm 1917 tại làng Trang Các, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa. Giác ngộ cách mạng từ sớm, ông vinh dự đứng vào hàng ngũ của Đảng khi chỉ mới 19 tuổi. Tốt nghiệp trường Bách nghệ Hà Nội, Hoàng Lê Kha hăng hái tham gia các hoạt động truyền bá chữ quốc ngữ và vận động quần chúng đứng lên đòi dân chủ. Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ (1954), ông từ Sài Gòn trở về Tây Ninh, giữ vai trò Ủy viên thường vụ Tỉnh ủy, trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng trong những năm tháng khó khăn nhất.

Ngày 2/10/1959, Hoàng Lê Kha bị đưa ra xét xử tại tòa án quân sự đặc biệt của chính quyền Sài Gòn ở Tây Ninh. Trước vành móng ngựa, ông hiên ngang khẳng định con đường cộng sản, đồng thời lên án chế độ phản dân, hại nước. Rạng sáng 12/3/1960, ông bị hành quyết bằng máy chém, trở thành nạn nhân cuối cùng của cực hình tàn bạo này.

Năm 1997, Hoàng Lê Kha được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Ngay tại nơi ông ngã xuống, chính quyền và người dân Tây Ninh đã xây dựng một khu tưởng niệm trang trọng. Đồng thời, cái tên Hoàng Lê Kha cũng được đặt cho một ngôi trường trên địa bàn thành phố, trở thành trường chuyên THPT có chất lượng đào tạo hàng đầu cả nước.