Người chiến sĩ, họa sĩ đã dùng máu từ chính đôi mắt của mình để vẽ nên chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh

Họ và tên đầy đủ: Lê Duy Ứng Ngày sinh: 08/07/1947 Danh hiệu: Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Họa sĩ thương binh nặng 1/4, Nhà điêu khắc. *Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân Lê Duy ỨngKHÁI QUÁT ĐỀ ÁN Giữa những năm tháng chiến tranh khốc liệt, khi lửa đạn bao trùm chiến trường và sự sống được đo bằng từng khoảnh khắc. Đã có những con người bằng ý chí, niềm tin bất diệt, khát vọng mạnh mẽ được cống hiến cho đất nước đã làm nên những câu chuyện vượt lên mọi giới hạn của con người. Đó cũng là lí do mà Đề án “Câu chuyện thời hoa lửa” ra đời để giữ gìn ngọn lửa thiêng liêng của dân tộc. Đi ngược thời gian để níu giữ lại những di sản vô giá, đây không chỉ là một đề án, mà còn là một hành trình của lòng biết ơn sâu sắc, của thế trẻ đối với các vị anh hùng của dân tộc Việt Nam. Ghi lại những câu chuyện chân thực nhất, để dòng chảy lịch sử không chỉ nằm trên trang giấy mà còn thổn thức trong từng nhịp đập con tim. Câu chuyện về người anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Lê Duy Ứng - người chiến sĩ, họa sĩ đã dùng máu từ chính đôi mắt của mình để vẽ nên chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh, gửi gắm trong từng nét vẽ một lòng trung thành tuyệt đối, nghị lực phi thường – một lý tưởng cách mạng không bao giờ tắt. Đó không chỉ là một câu chuyện về nghệ thuật, mà đó còn là bản anh hùng ca thầm lặng về ý chí con người Việt Nam trong những năm tháng gian lao của dân tộc - biểu tượng hoa lửa rực sáng của nghệ thuật gắn liền với lý tưởng cách mạng. ÁNH SÁNG KHÔNG TẮT CỦA NGƯỜI HỌA SĨ THƯƠNG BINH Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Lê Duy Ứng sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở miền Trung, quê ở thôn Cổ Hiền, xã Hiền Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình. Ông là Đại tá Lực lượng vũ trang nhân dân, Họa sĩ thương binh hạng 1/4, nhà điêu khắc. Hiện nay, ông đang sống tại phố Hoàng Mai (Hà Nội). Với hơn 3000 bức tranh, tượng điêu khắc về Hồ Chủ tịch, ông Lê Duy Ứng đã để lại một gia tài đồ sộ, mang nhiều ý nghĩa về nghệ thuật và lịch sử. Niềm say mê hội họa của ông cũng xuất phát từ đam mê của cha mình cũng chính là nhà báo Lê Yến. Vốn có năng khiếu về hội họa từ nhỏ, được người cha là họa sĩ, nhà báo truyền thụ niềm đam mê cùng với sự dẫn dắt của thầy Bùi Đình Sơn. Vào năm 1960, khi học lớp 4 ông đã tập hợp bộ tranh mang tên “Xấu nên tránh, tốt nên làm” để tham gia phòng triển lãm tranh tại các xã thuộc huyện Quarnh Ninh. Ông tham gia nhập ngũ vào năm 1971 khi đang là sinh viên Trường Cao đẳng Mỹ thuật Việt Nam thuộc Bộ Văn hóa (nay là Trường Đại học Mỹ thuật Hà Nội thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch): “Tôi đi theo lời kêu gọi của Bác Hồ” - Lê Duy Ứng. Một người chiến sĩ – họa sĩ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ông bị thương nặng và mất đi đôi mắt của mình. Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975 - cuộc chiến ác liệt tại cửa ngõ Sài Gòn, nơi đã để lại một dấu ấn đặc biệt trong lịch sử nghệ thuật và cách mạng Việt Nam và trong cuộc đời cách mạng của người anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Duy Ứng. Trong những ngày cuối cùng của cuộc kháng chiến, rạng sáng ngày 28 tháng 4 năm 1975, người anh hùng Lê Duy Ứng theo đơn vị cùng đồng đội trên chiếc xe tăng 847 thuộc Lữ đoàn Tăng 203 tiến vào căn cứ Nước Trong - cách Sài Gòn chừng 30km. Để ghi lại những hình ảnh chiến đấu trước trận đánh cuối cùng, nơi bộ đội Việt Nam ta chiến đấu anh dũng liên tục ba ngày đêm trong điều kiện vô cùng khốc liệt, chịu nhiều mất mác và tổn thất, nhiều đồng chí đã hy sinh. Một tiếng nổ long trời vang lên, ông bị thương nghiêm trọng do trúng đạn súng chống tăng. Phát đạn làm đứt xích xe tăng, tạo lực va đập mạnh trúng và mặt vào người khiến ông ngã bất tỉnh. Khi tỉnh lại giữa tiếng hô xung phong của các chiến sĩ, cùng hòa vào tiếng bom đạn dồn dập, ông rất tỉnh táo vì trước đó đã vẽ được 19 ký họa, chụp một cuộn phim và quay mấy mét phim và khi trúng đạn những thứ đó vẫn nằm bên cạnh. Ông cố gắng nhưng không thể nhìn thấy mọi vật xung quanh, ông đưa tay lên mặt, cảm nhận rõ máu đang chảy ướt đẫm. Cả hai mắt đều bê bết máu, đầu và ngực đau nhức dữ dội, trong khói lửa mịt mù của chiến trường không có tiếng đáp lời, chỉ còn tiếng bom đạn gầm rú vang lên không ngớt. Bên cạnh ông, người chiến sĩ trinh sát đã anh dũng hy sinh. Trong hoàn cảnh bị thương nặng, giữa nổi đau thể xác lẫn tinh thần, người anh hùng lực lựng vũ trang nhân dân Lê Duy Ứng vẫn giữ được sự tỉnh táo. Ông nhận thức rõ tình trạng nguy kịch của bản thân “mắt phải bị lòi ra ngoài, bị một quả đạn mà mắt rơi ra ngoài, mắt trái cũng bị mạnh vào và trên đầu cũng đầy mảnh” và kinh nghiệm trên chiến trường nhiều năm cho người chiến sĩ biết rằng “bị thương mà tỉnh táo là sắp hy sinh”, cho rằng mình khó có thể sống sót và qua khỏi, ông muốn để lại một điều gì đó có ý nghĩa cho dân tộc. Khoảnh khắc giữa sự sống và cái chết đang cận kề, hình ảnh Bác Hồ hiện ra trong tâm trí ông thật rõ nét, sáng ngời - như một niềm hy vọng để ông tiếp tục sống. Trong những giây phút tỉnh táo cuối cùng, người anh hùng Lê Duy Ứng đã rút cặp vẽ bên cạnh, trải từ giấy crô-ki, thấm máu trên đôi mắt bị thương của mình để vẽ chân dung Bác cùng với lá cờ Tổ quốc, cờ Đảng bay phấp phới sau lưng Người và ghi đậm dòng chữ: "Ánh sáng niềm tin! Con xin nguyện dâng Người tuổi thanh xuân". Sau khi ký tên rất cẩn thận và bỏ bức tranh vào ngực trái tim mình rồi lại ngất đi. Bức tranh vẽ Bác Hồ bằng chính máu mắt của Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Duy Ứng Dường như số phận chưa khép lại trang đời người lính họa sĩ. Đồng đội kéo ông ra khỏi chiếc xe tăng đang cháy rừng rực, bảo vệ và che chắn cho ông. Ông nhớ lại và vô cùng cảm động. Trong nhiều lần cấp cứu, ông rơi vào tình trạng ngừng thở. Khi đến trạm quân y, ông được đưa thẳng vào nhà xác, nhưng giữa bóng tối của cái chết, kỳ tích đã xảy ra. Người anh hùng dân tộc đã tỉnh lại, khẽ thều thào xin nước, một chiến sĩ quân y tình cờ đi ngang nghe thấy, lao vào kiểm tra và phát hiện ông vẫn còn sống vội vã đưa ông xuống một căn hầm trú ẩn nhỏ. Ngay sau đó, một quả pháo nổ rầm, đất đá nổ tung sập nhà xác. Người anh hùng Lê Duy Ứng đã may mắn sống sót lần hai. Nhưng khi đưa ông ra ngoài vùng Xuân Lộc, ông lại tắt thở một lần nữa. Tưởng chừng số phận đã khép lại với người anh hùng dân tộc, khi đưa đi an táng, ông lại tỉnh dậy, may mắn thoát khỏi lưỡi hái tử thần lần thứ ba. Sau đó, ông được đưa ra tuyến sau đến Viện Quân y ở Nha Trang rồi tiếp tục chuyển về Viện Quân y 108 tại Hà Nội để điều trị. Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Lê Duy Ứng từng chia sẻ về Bác khi được hỏi trong trong một lần đi giao lưu và triển lãm tại nước ngoài, tại Thụy Điển, Nhật Bản. Ông được hỏi: “Tại sao lúc ngã xuống trong bom đạn ác liệt như vậy mà hoạ sĩ không nghĩ đến cha mẹ mà lại vẽ Chủ tịch Hồ Chí Minh?” – Lê Duy Ứng trả lời rằng: “Bác Hồ của chúng tôi là một vị lãnh tụ vĩ đại, một người giúp gia đình tôi có cơm no, áo ấm và Bác Hồ là điều thiêng liêng đối với tôi. Khi nghĩ đến Bác Hồ, trong tâm khảm bừng lên nguồn sáng bất diệt. Nguồn sáng đó đã thôi thúc tôi, đã gây cho tôi nhiều cảm hứng để sáng tạo nghệ thuật. Cho nên sau này tôi mới vẽ Bác Hồ, cũng như tạc tượng Bác Hồ nhiều đến như vậy”. Có thể thấy, người anh hùng Lê Duy Ứng ở những khoảnh khắc khó khăn nhất ông vẫn luôn một lòng hướng về Hồ Chủ Tịch và lá cờ Tổ quốc thân yêu. Và niềm tin của ông đã thành sự thật, ngày 30/4/1975, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam (QGPMNVN) tiến vào Sài Gòn, dẫn tới sự sụp đổ của Việt Nam Cộng hòa và kết thúc chiến tranh Việt Nam. Khi không còn nhìn thấy ánh sáng, ông Lê Duy Ứng từng rơi vào cảm giác tuyệt vọng, tưởng như cuộc sống đã khép lại. Thế nhưng trong những năm tháng điều trị tại Trường Thương binh hỏng mắt ở Hà Nội, ông dần tìm lại niềm tin và ý chí sống. Những câu chuyện kể về Bác Hồ, đặc biệt là chuyến thăm thương binh đêm 30 Tết Bính Thân (năm1956), đã để lại trong ông ấn tượng sâu sắc. Trước nỗi đau của những người lính mất đi ánh sáng, Bác ân cần nói: “Các chú thương binh tàn nhưng không phế”. Câu nói ấy trở thành nguồn động viên lớn, giúp ông Lê Duy Ứng vượt qua mặc cảm và không buông xuôi số phận. Và nhờ cs sự khích lệ của Giáo sư, bác sĩ Đào Xuân Trà đã mở ra cho ông một hướng đi mới. Từ lời khuyên thử sức với điêu khắc, ông dần tìm thấy giá trị của bản thân và tiếp tục cống hiến cho cuộc đời. Mỗi bức ký họa ông thực hiện là một lát cắt sống động, chân thực của cuộc chiến đấu giải phóng dân tộc - nơi máu, lửa và tinh thần quật cường được khắc họa bằng trái tim của người lính - họa sĩ. Với chiến công xuất sắc trong cuộc kháng chống Mỹ cứu nước, ông đã được Đảng, Nhà nước ta tặng thưởng: Huân chương Chiến công hạng (Nhất, Nhì, Ba), Huân chương Kháng chiến chống Mỹ, cứu nước hạng Ba, Huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng Ba. Ngày 30 – 10 – 2013, ông vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Ông đã thổi hồn vào hàng ngàn bức tranh, hàng trăm bức tượng - những tác phẩm ra đời từ bóng tối nhưng rực sáng nghị lực phi thường. Ngoài ra, ông còn tổ chức 44 cuộc triển lãm nghệ thuật, giành được 09 giải thưởng mỹ thuật trong và ngoài nước. Trong suốt 45 năm qua, ông vẫn bền bỉ sáng tác, mãi cho đến ngày nay, cái tên Lê Duy Ứng vẫn là một trong những cánh chim đầu đàn trong làng họa sĩ cách mạng Việt Nam. Bây giờ, dù tuổi đã cao, Đại tá - họa sĩ Lê Duy Ứng vẫn miệt mài sáng tác trong ngôi nhà tại Hà Nội, nơi ông dành phần lớn không gian làm bảo tàng trưng bày tác phẩm nghệ thuật, ký họa chiến trường và cả những kỷ vật mang đậm dấu ấn lịch sử, ký ức và lòng tri ân. Ông còn là người truyền lửa, đi khắp mọi miền đất nước, chia sẻ câu chuyện chiến đấu và nghị lực sống với thế hệ trẻ. Ông tự học tiếng Anh mỗi ngày để có thể giới thiệu với bạn bè quốc tế về bảo tàng và cuộc đời mình - bằng chính giọng kể của người trong cuộc. Và có lẽ bức tranh vẽ Bác Hồ bằng chính mảng màu - màu máu - màu của dòng máu chảy trong chính cơ thể ông, màu của dòng máu mà kẻ thù vừa tước khỏi đôi mắt ông, màu của lá cờ Tổ quốc, màu của lý tưởng, niềm tin và chiến thắng huy hoàng sẽ là bức tranh đặc biệt nhất, quý giá nhất của ông và của toàn dân tộc Việt Nam. Là lời tuyên ngôn thầm lặng nhưng bất khuất của một người lính – người nghệ sĩ, gửi trọn cả cuộc đời mình cho Tổ quốc. Dường như đây không chỉ là một bức tranh mà là kết tinh của ý chí không khuất phục, của niềm tin sắt son vào con đường cách mạng, khát vọng cống hiến chưa bao giờ tắt. Trong sắc đỏ ấy có nỗi đau, có mất mát nhưng trên hết là ánh sáng của lòng yêu nước, của lý tưởng cao đẹp và của niềm tin vào ngày toàn thắng. Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Duy Ứng và Bức tranh vẽ Bác Hồ bằng chính máu mắt của ông LIÊN HỆ BẢN THÂN VỀ VIỆC HÌNH THÀNH Ý THỨC HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN QUA CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA “ÁNH SÁNG KHÔNG TẮT CỦA NGƯỜI HỌA SĨ THƯƠNG BINH” Sinh viên thường là những người trẻ tuổi nằm trong khoảng từ 18 đến 22 tuổi, đây là một giai đoạn trong cuộc đời mà họ có cơ hội khám phá một môi trường mới mẻ và rộng lớn hơn. Trong khoảng thời gian này, các bạn trẻ thường mở rộng, thiết lập các mối quan hệ xã hội và tương tác với nhiều người hơn, giúp họ phát triển về nhiều mặt. Đây cũng là lúc các bạn hình thành lối sống, quan điểm cá nhân, cũng như hình thành cái nhìn sâu sắc hơn về bản thân và thế giới xung quanh. Không chỉ vậy, sinh viên còn được xem như là lực lượng tri thức nòng cốt, chủ nhân của đất nước trong tương lai, là đội ngũ đông đảo góp phần xây dựng và phát triển quốc gia trong quá trình hội nhập mở rộng. Từ câu chuyện thời hoa lửa của anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Lê Duy Ứng giúp sinh viên nhận thức sâu sắc hơn về lòng yêu nước và lý tưởng sống. Đó không phải là những điều lớn lao, xa vời mà nó thể hiện ở việc mỗi người biết sống có mục tiêu, có trách nhiệm với bản thân và xã hội, lý tưởng sống còn gắn liền với việc xác định con đường nghề nghiệp và định hướng cống hiến lâu dài cho đất nước. Qua đó, chúng ta càng thấy rõ niềm tin về Đảng, về Bác Hồ kính yêu chính là ngọn đuốc soi đường, là điểm tựa tinh thần vững vàng trước hy sinh, mất mát và thử thách khốc liệt của chiến tranh cho các thế hệ người Việt Nam trong những năm tháng gian lao của lịch sử. Dù trong hoàn cảnh đau thương, mất mác nhất, người anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Lê Duy Ứng vẫn giữ vững niềm tin vào Bác Hồ và con đường cách mạng. Đối với thế hệ sinh viên hôm nay, niềm tin đó tiếp tục được nuôi dưỡng bằng việc học tập tư tưởng, đạo đức của Hồ Chí Minh. Sống có lý tưởng, có trách nhiệm và góp phần xây dựng đất nước ngày càng phát triển trong thời bình, không chạy theo lối sống thực dụng hay những giá trị lệch chuẩn. Việc học tập và hình thành ý thức học tập, nắm vững tư tưởng và đạo đức của Hồ Chí Minh mang lại ý nghĩa sâu sắc và rất quan trọng với sinh viên, đặc biệt cần thiết trong bối cảnh hiện nay khi mà đất nước đang tập trung vào công nghiệp hóa và hiện đại hóa. Đồng thời gắn chặt với sự phát triển của nền kinh tế dựa trên tri thức và hội nhập vào cuộc sống toàn cầu hiện đại. Sinh viên còn được xem như là lực lượng tri thức nòng cốt, chủ nhân của đất nước trong tương lai, là đội ngũ đông đảo góp phần xây dựng và phát triển quốc gia trong quá trình hội nhập mở rộng. Do đó, việc học tập và hình thành ý thức học tập, nắm vững tư tưởng và đạo đức của Hồ Chí Minh mang lại ý nghĩa sâu sắc và rất quan trọngđối với sinh viên trong bối cảnh hiện nay khi mà đất nước đang tập trung vào công nghiệp hóa và hiện đại hóa, đồng thời gắn chặt với sự phát triển của nền kinh tế dựa trên tri thức và hội nhập vào cuộc sống toàn cầu hiện đại. Người anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Lê Duy Ứng còn cho chúng ta thấy được sự mạnh mẽ, kiên cường, vượt qua mọi khó khăn thử thách của cuộc sống. Ông đã khẳng định rằng giá trị con người không nằm ở sự toàn vẹn về thể chất mà còn nằm ở ý chí, nghị lực và tinh thần vươn lên không ngừng. Là thế hệ sinh viên chúng ta cần học tậ và noi theo tấm gương sáng của ông, luôn giữ vững niềm tin vào bản thân, chủ động rèn luyện tri thức, kỹ năng và bản lĩnh sống. Mỗi thử thách trong học tập và cuộc sống chính là cơ hội để chúng ta trưởng thành hơn, từ đó sống có trách nhiệm, biết cống hiến và góp phần xây dựng xã hội ngày càng tốt đẹp Từ đề án này, bản thân tôi là một người sinh viên sư phạm – người giáo viên Mầm non trong tương lai, tôi càng cảm nhận sâu sắc hơn ý nghĩa từ câu chuyện thời hoa lửa của anh hùng anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Lê Duy Ứng. Những hy sinh, mất mát mà ông đã trải qua không chỉ gợi lên lòng biết ơn đối với thế hệ đi trước, mà còn đặt ra cho tôi trách nhiệm lớn lao trong việc giữ gìn, truyền tải và bồi dưỡng những giá trị tốt đẹp cho các thế hệ học sinh sau này. Dù các em mầm non còn nhỏ, chưa thể hiểu hết được những hy sinh lớn lao của cha ông ta ngày trước nhưng thông qua cách sống, cách cư xử và tấm gương của người giáo viên, các em sẽ dần hình thành những phẩm chất tốt đẹp như biết yêu hương, đất nước. Chính vì vậy, tôi cần không ngừng rèn luyện đạo đức, chuyên môn và kỹ năng sư phạm, để sau này có thể trở thành người không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn góp phần nuôi dưỡng tâm hồn, lý tưởng sống cho các em ngay từ những năm tháng đầu đời. Sinh ra và lớn lên trong thời bình, tôi càng hiểu rõ và thấm nhuần những hy sinh, mất mát mà các thế hệ cha ông ta, những người anh hùng thế hệ trước đã trải qua để giành lại độc lập, tự do cho dân tộc. Những người anh hùng ra đi trong khói lửa chiến tranh năm xưa cũng chính là những thế hệ trẻ, những sinh viên của thời đại trước, sẵn sàng gác lại ước mơ riêng để lên đường bảo vệ Tổ quốc. Nhận thức được điều đó, tôi càng thấy rõ trách nhiệm của bản thân trong việc học tập, rèn luyện và xứng đáng với sự hy sinh lớn lao ấy để tiếp nối và gìn giữ những giá trị tốt đẹp mà các thế hệ đi trước đã để lại. LIÊN HỆ TUYÊN TRUYỀN MỌI NGƯỜI CÙNG THỰC HIỆN Trong thời đại xã hội phát triển không ngừng và càng ngày càng hiện đại, tiên tiến như hiện nay cũng là một cơ hội để kẻ xấu lạm dụng. Họ tuyên truyền, đăng các bài viết với thông tin sai sự thật, xuyên tạc về Đảng về Bác Hồ kính yêu và các vị anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Trước những điều này, tôi luôn nâng cao tinh thần cảnh giác và không đăng tải, tán đồng, chia sẻ, phát tán những thông tin xấu, sai lệch, giả mạo, xuyên tạc, kiên quyết đấu tranh phản bác những điều sai trái của các thế lực thù địch để bảo vệ tư tưởng Hồ Chí Minh. Chính vì điều này, tôi không ngừng học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, tích cực rèn luyện đạo đức, tác phong, lối sống trong sáng, lành mạnh, tránh xa các tệ nạn xã hội, đấu tranh chống các biểu hiện của lối sống thực dụng, chối bỏ các giá trị văn hoá - đạo đức truyền thống của dân tộc... để có đủ kiến thức, thông tin cụ thể chính xác tuyên truyền cho người thân trong gia đình cũng như lối xóm biết được, vận động mọi người cùng chung tay để tránh bị kẻ xấu lợi dụng. Bên cạnh đó, khuyến khích các thành viên trong gia đình cũng như trong lối xóm nâng cao kiến thức thông qua sách báo, Internet. Từ đó, giúp mọi người nhận thức đúng đắn về lịch sử dân tộc, lý tưởng cách mạng, không bị xuyên tạc của các thế lực thù địch trong và ngoài nước. Việc lan tỏa những câu chuyện cảm động, giàu giá trị nhân văn từ Đề án “Câu chuyện thời hoa lửa” góp phần giúp mọi người hiểu rõ hơn về tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường và khát vọng cống hiến của các thế hệ cha ông ta, những người anh hùng bao thế hệ trước, để từng câu chuyện, từng giọt nước mắt và nụ cười của quá khứ được sống lại trọn vẹn. Những trang sử sống sẽ được lan tỏa, nâng cao trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc giữ gìn, phát huy những giá trị tốt đẹp ấy. Ngọn lửa của lòng yêu nước của niềm tự hào và khát vọng cống hiến sẽ được thắp lên rực rỡ, trao truyền bất tận cho các thế hệ mai sau. Một số tác phẩm của Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Lê Duy Ứng: