Người chiến sĩ nằm giữa dòng sông, chờ thời khắc đánh chìm quân thù

Năm 1928, tại xã Ninh Quới, huyện Hồng Dân, tỉnh Minh Hải, Trần Hiền Quang ra đời. Tháng 1 năm 1947, ông nhập ngũ, bắt đầu những năm tháng gắn bó với chiến trường miền Tây Nam Bộ.

Từ năm 1947 đến năm 1954, Trần Hiền Quang hoạt động liên tục tại chiến trường này. Những năm đầu, ông là chiến sĩ bộ binh (1947-1949). Đến khi trở thành chiến sĩ công binh chuyên đánh tàu trên sông (1950-1954), ông càng thể hiện rõ bản lĩnh của một người lính luôn đặt nhiệm vụ tiêu diệt địch và bảo vệ nhân dân lên hàng đầu.

Dù ở bất cứ cương vị nào, Trần Hiền Quang cũng nghiêm túc chấp hành mệnh lệnh, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ. Đặc biệt, trong những trận đánh tàu, ông nổi bật bởi sự gan dạ, mưu trí và khả năng kiên trì chờ đợi thời cơ. Một khi đã quyết định đánh, ông luôn tìm cách đánh thật chắc, tiêu diệt mục tiêu, gây tổn thất lớn cho quân địch rồi đưa đồng đội rút lui an toàn.

Tháng 1 năm 1950, Trần Hiền Quang tham gia trận đánh tàu trên sông Phong Điền (Ô Môn, Cần Thơ). Đây là một khúc sông nằm sâu trong vùng địch kiểm soát. Xung quanh, địch bố trí nhiều bốt và tổ chức phòng thủ chặt chẽ.

Trần Hiền Quang chỉ huy đơn vị bí mật len lỏi suốt đêm để tiếp cận vị trí. Khi trận địa vừa được bố trí xong thì trời bắt đầu rạng sáng. Nhận thấy tình hình có thể nguy hiểm, ông trực tiếp phụ trách hai tổ ở lại, đồng thời cho những anh em khác rút về trước.

Sáng hôm sau, tàu địch xuất hiện. Trần Hiền Quang kiên nhẫn chờ cho chúng tiến thật gần rồi mới chập điện. Một tiếng nổ lớn vang lên, thủy lôi phát nổ, đánh chìm chiếc tàu địch. Không để quân địch còn sống sót có cơ hội chống trả, ông lập tức chỉ huy anh em nổ súng tiêu diệt những tên còn lại rồi nhanh chóng rút khỏi khu vực.

Một trận đánh khác cho thấy rõ hơn sự bình tĩnh và khả năng phán đoán thời cơ của Trần Hiền Quang.

Tháng 3 năm 1952, trong trận đánh tàu trên sông Sa Nô (Ô Môn, Cần Thơ), ông chỉ huy một tổ, bơi thuyền hơn 50 ki-lô-mét để đến nơi bố trí trận địa. Sông sâu, nước chảy xiết, gió rét khiến hành trình vô cùng gian khổ. Nhưng Trần Hiền Quang vẫn gương mẫu, động viên các chiến sĩ kiên trì suốt 24 giờ để bằng mọi giá bố trí được thủy lôi.

Phải đến sáng ngày thứ ba, tàu địch mới xuất hiện. Rút kinh nghiệm từ những trận đánh trước, quân địch đã cho bộ binh đi dọc bờ để yểm hộ tàu. Những toán lính bắt đầu sục tới gần vị trí của ta. Trước tình thế nguy hiểm ấy, Trần Hiền Quang vẫn giữ im lặng, bí mật chờ đợi.

Chỉ đến khi con tàu tiến đúng vào vị trí đã tính toán, ông mới chập điện. Thủy lôi phát nổ dữ dội, chiếc tàu vỡ tung và chìm ngay tại chỗ. Sau đó, Trần Hiền Quang hướng dẫn anh em luồn ra phía sau đội hình địch, tìm đường rút về căn cứ an toàn.

Tháng 12 năm 1952, quân địch mở một cuộc càn lớn. Chúng huy động 25 chiếc tàu cùng 4 tiểu đoàn bộ binh từ Cần Thơ tiến vào vùng mới giải phóng của ta.

Nhận nhiệm vụ đánh địch, Trần Hiền Quang cùng đồng đội nghiên cứu kỹ địa hình, lựa chọn vị trí đặt thủy lôi trên sông Cái Xình (Long Mỹ, Cần Thơ), sau đó đưa bộ đội bí mật vào chiếm lĩnh trận địa.

Chiếc tàu lớn của địch tiến vào và dừng ngay gần quả thủy lôi. Chúng quay mũi tàu vào bờ để chuẩn bị đón quân đổ bộ. Trần Hiền Quang không vội hành động. Ông tiếp tục chờ.

Chỉ khi toàn bộ số lính địch đã lên tàu, ông mới ra lệnh kích nổ.

Tiếng nổ vang lên dữ dội. Chiếc tàu địch bị phá hủy hoàn toàn. Nhiều sĩ quan cùng 100 binh lính bị tiêu diệt. Trận đánh diễn ra nhanh chóng nhưng tạo nên một cú đòn mạnh khiến quân địch hoang mang, buộc chúng phải bỏ dở cuộc càn.

Tháng 12 năm 1953, trên sông Thi Đội (Ô Môn, Cần Thơ), Trần Hiền Quang tiếp tục tham gia một trận đánh tàu. Lần này, ông cùng một chiến sĩ khác phải kiên trì nằm chờ suốt 3 ngày đêm trong điều kiện trời mưa rét, muỗi đốt liên tục. Mục tiêu duy nhất của họ là chờ đúng thời cơ để kích nổ thủy lôi.

Sự kiên trì cuối cùng đã được đền đáp. Trận đánh đánh chìm một tàu địch, đồng thời tiêu diệt gọn một trung đội.

Nhưng có lẽ trận đánh thể hiện rõ nhất bản lĩnh của Trần Hiền Quang là vào tháng 2 năm 1954.

Khi ấy, ông được lệnh đánh đoàn tàu của bộ tham mưu địch từ Cần Thơ, Rạch Giá đi kiểm tra vùng Bến Nhức (Châu Thành, Cần Thơ). Trần Hiền Quang trực tiếp nghiên cứu địa hình, lựa chọn cách tiếp cận rồi đưa anh em vào trận địa.

Để đánh lừa quân địch, tiểu đội của ông sử dụng xuồng, đặt thủy lôi ở dưới và chất những bao đựng rơm lên trên, giả làm dân chở lúa. Chiếc xuồng từ từ tiến đến vị trí đã định.

Sau khi bố trí xong thủy lôi, Trần Hiền Quang cho anh em rút trước, chỉ giữ lại hai người ở bên mình. Đến 6 giờ 30 sáng hôm sau, đoàn tàu địch xuất hiện.

Chiếc tàu nhỏ đi trước để bảo vệ đội hình tiến đến gần sát nơi Trần Hiền Quang đang ẩn nấp. Thế nhưng ông vẫn bình tĩnh để nó đi qua. Mục tiêu thực sự của ông là chiếc tàu chỉ huy phía sau.

Khi chiếc tàu chỉ huy tiến đến đúng vị trí, Trần Hiền Quang mới chập điện.

Thủy lôi phát nổ. Chiếc tàu địch chìm tại chỗ. Toàn bộ tàu bị phá hủy, số sĩ quan và binh lính trên tàu đều bị tiêu diệt.

Vụ nổ diễn ra quá gần khiến Trần Hiền Quang bị sức ép. Dù bị thương và choáng váng, ông vẫn cố gắng dìu một đồng chí thương binh trở về căn cứ an toàn.

Những trận đánh ấy không chỉ đòi hỏi lòng dũng cảm mà còn cần sự kiên nhẫn phi thường. Người chiến sĩ công binh phải nằm im hàng giờ, thậm chí hàng ngày giữa mưa rét, muỗi đốt, dòng nước sâu và sự tuần tra của quân địch. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến cả tổ bị phát hiện. Nhưng Trần Hiền Quang luôn biết cách giữ bình tĩnh, che giấu lực lượng và chờ đúng thời điểm.

Trong suốt 4 năm hoạt động, Trần Hiền Quang còn dẫn đầu đơn vị tích cực tham gia xây dựng phong trào du kích tại địa phương. Những chiến công của ông và đồng đội đã góp phần tạo nên thế trận chiến tranh nhân dân vững chắc trên địa bàn.

Kết quả chiến đấu thật đáng kể: 5 tàu chiến địch bị đánh chìm, 1 xe lội nước bị phá hủy, 2 tàu khác bị đánh hỏng nặng; 12 tên sĩ quan, 46 lính Âu Phi và 491 lính ngụy bị tiêu diệt, cùng nhiều loại vũ khí bị phá hủy. Những chiến thắng ấy có tác dụng lớn đối với chiến trường Khu 9 lúc bấy giờ.

Với những thành tích nổi bật trong chiến đấu, Trần Hiền Quang được tặng thưởng 1 Huân chương Chiến công hạng ba, 6 lần được tiểu đoàn và Quân khu khen thưởng, 4 lần được bầu là Chiến sĩ thi đua của tiểu đoàn và của Quân khu Tây Nam Bộ.

Ngày 7 tháng 5 năm 1956, Trần Hiền Quang được Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa tặng 1 hương Huân chương Quân công hạng ba và danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Từ một chiến sĩ bộ binh đến người lính công binh chuyên đánh tàu trên những dòng sông miền Tây Nam Bộ, Trần Hiền Quang đã để lại dấu ấn bằng một cách chiến đấu rất riêng: không ồn ào, không hấp tấp, mà kiên nhẫn ẩn mình, tính toán từng bước và chỉ ra tay vào đúng khoảnh khắc quyết định.

Giữa những dòng sông sâu, nước chảy xiết và vùng đất luôn bị quân địch kiểm soát, ông đã nhiều lần nằm im chờ đợi trong bóng tối để rồi tạo nên những tiếng nổ làm rung chuyển đội hình đối phương. Nhưng phía sau những chiến công ấy vẫn luôn là hình ảnh một người lính đặt sự an toàn của đồng đội lên hàng đầu – ngay cả khi bản thân bị thương sau vụ nổ, ông vẫn cố dìu đồng đội trở về căn cứ.

Đó chính là phẩm chất làm nên người Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Trần Hiền Quang: gan dạ trong chiến đấu, mưu trí trước hiểm nguy, kiên trì trước gian khổ và luôn hết lòng vì đồng đội, nhân dân và Tổ quốc.