Người chiến sĩ quân y và hai cái Tết giữa Trường Sơn
Nguyễn Kiên là một chiến sĩ quân y từng có nhiều năm phục vụ trên tuyến Trường Sơn. Hai câu chuyện ông nhớ sâu sắc nhất là Tết Canh Tuất 1970, khi vừa cấp cứu thương binh vừa kiệt sức đến mức ngủ quên trong lúc đang ăn miếng thịt gà; và Tết Nhâm Tý 1972, khi ông cùng đồng đội đào đất giữa trận bom để cứu những chiến sĩ bị vùi lấp. Câu chuyện nổi bật ở tình đồng đội và công việc thầm lặng của những người quân y nơi tuyến lửa.
Năm 1962, Nguyễn Kiên vào học Trường Y sĩ Nam Định. Đến năm cuối khóa, khi quân đội tuyển sinh viên ngành y để bổ sung lực lượng cho chiến trường miền Nam, ông tình nguyện tham gia. Năm 1966, ông nhập ngũ; đến năm 1968 được điều động về Bộ Tư lệnh 559 và phục vụ tại nhiều binh trạm trên tuyến Trường Sơn cho đến năm 1975.
Trong những năm ấy, nhiệm vụ của người quân y là cấp cứu, điều trị và chăm sóc thương binh, bệnh binh trong điều kiện thiếu thốn và thường xuyên bị đánh phá.
Tết Canh Tuất 1970, trong những ngày trước, trong và sau Tết, thương binh được chuyển về liên tục. Đơn vị của Nguyễn Kiên đóng tại khu vực Đường 16, quanh các trọng điểm 500 và 300. Ông cùng đồng đội vừa cứu chữa thương binh, vừa phải cơ động tránh bom.
Đến chiều mồng Hai Tết, sau nhiều ngày gần như thức trắng, ông mới trở về hầm. Đồng đội đưa cho ông phần thức ăn ngày Tết, trong đó có thịt gà. Đang ăn, ông ngủ quên lúc nào không hay; khi tỉnh dậy, miếng thịt vẫn còn trên tay. Đây là một chi tiết được ông trực tiếp kể lại với Báo Quân đội nhân dân.
Nhưng chỉ ít ngày sau, Nguyễn Kiên bị sốt rét rừng, nhiệt độ trên 40°C và rơi vào trạng thái mê man. Trong lúc đồng đội đang làm nhiệm vụ, ông đã tự lấy ven và tiêm thuốc cho mình, sau đó tiếp tục trở lại công việc cứu chữa thương binh.
Tết Nhâm Tý 1972 – đào đất tìm đồng đội
Hai năm sau, Tết Nhâm Tý 1972 lại để lại một ký ức đặc biệt.
Nơi đóng quân của Đại đội 2 bị máy bay đánh bom. Hai chiến sĩ hy sinh, hai người khác bị đất đá vùi lấp. Nguyễn Kiên cùng bộ phận quân y và cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 161 lập tức tổ chức tìm kiếm. Họ vừa đào vừa áp tai xuống đất để nghe tiếng động, bởi nếu cuốc mạnh có thể làm người mắc kẹt bị thương thêm.
Sau một thời gian, họ nghe thấy tiếng kêu nhỏ. Khi đào đến nơi, họ phát hiện hai chiến sĩ nằm úp lên nhau. Một người còn sống tên Phú, người còn lại đã hy sinh.
Nguyễn Kiên nhanh chóng tiêm thuốc giúp Phú dễ thở. Khi tỉnh lại, câu hỏi đầu tiên của Phú là hỏi về người đồng đội nằm bên cạnh. Khi biết người ấy đã hy sinh, Phú bật khóc. Chi tiết này được Nguyễn Kiên kể lại trong hồi ức của mình.
Chi tiết đáng nhớ
“Đang ăn miếng thịt gà thì ngủ quên” và “áp tai xuống đất để tìm đồng đội” là hai hình ảnh rất đời thường nhưng đặc biệt ám ảnh trong câu chuyện của Nguyễn Kiên.
Một bên cho thấy sự kiệt sức của người lính quân y sau những ngày liên tục cứu chữa thương binh; bên kia thể hiện sự khẩn trương nhưng hết sức cẩn trọng khi tìm người bị vùi lấp.
