Người chiến sĩ quyết tử Nguyễn Thái Nhự – Một đời gan góc vì Tổ quốc

Năm 1930, tại xã Yên Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An, Nguyễn Thái Nhự ra đời trong một gia đình trung nông. Dù gia đình không thuộc diện quá nghèo khó, tuổi thơ của ông vẫn gắn với những ngày tháng lao động vất vả. Từ nhỏ, ông đã phải sớm rời xa gia đình, đi làm thuê, làm mướn để kiếm sống. Chính những năm tháng nhọc nhằn ấy đã tôi luyện ở ông sức chịu đựng bền bỉ và ý chí không khuất phục trước hoàn cảnh.

Năm 1947, Nguyễn Thái Nhự nhập ngũ. Từ đây, cuộc đời ông bước sang một chặng đường mới – chặng đường gắn liền với chiến trường, với những trận đánh ác liệt và những lần đối mặt trực tiếp với hiểm nguy.

Từ ngày nhập ngũ đến năm 1951, Nguyễn Thái Nhự đã tham gia chiến đấu hơn 60 trận tại chiến trường Cực Nam Trung Bộ. Ở mỗi trận đánh, ông đều thể hiện sự dũng cảm, mưu trí và linh hoạt. Đặc biệt, ông đã 7 lần xung phong vào đội quyết tử để trực tiếp thực hiện những nhiệm vụ nguy hiểm nhất, đánh chiếm và tiêu diệt các cứ điểm của địch. Không một lần nào ông lùi bước; nhiệm vụ được giao đều hoàn thành xuất sắc.

Sự quả cảm của Nguyễn Thái Nhự không chỉ góp phần tạo nên những thắng lợi trên chiến trường mà còn trở thành nguồn động viên mạnh mẽ đối với đồng đội. Mỗi lần ông xung phong đi đầu, các chiến sĩ phía sau lại có thêm niềm tin để tiến lên. Hình ảnh người chiến sĩ sẵn sàng hy sinh vì thắng lợi chung của cách mạng dần trở thành tấm gương tiêu biểu để đồng đội noi theo.

Tháng 4 năm 1947, đơn vị tổ chức đánh bốt ga Sông Lũy (Bình Thuận). Khi ấy, lực lượng ta chưa có bộc phá để phá công sự. Trước tình thế đó, Nguyễn Thái Nhự đã xung phong vác một quả đạn 75 ly, bò sát đến chân tường của bốt rồi đốt cho đạn nổ. Tiếng nổ phá vỡ công sự, mở đường cho bộ đội đồng loạt xung phong. Nhờ đó, đơn vị nhanh chóng tiêu diệt gọn bốt địch.

Năm 1948, trong trận đánh xe lửa ở Suối Dầu (Phan Thiết), Nguyễn Thái Nhự trực tiếp chỉ huy và dẫn đầu tiểu đội tiến công. Các chiến sĩ áp sát đoàn tàu, dùng lựu đạn ném vào các toa xe. Giữa lúc giao chiến, ông táo bạo nhảy lên tàu, đánh chiếm vũ khí của địch, thu được một khẩu trung liên và bắt sống một tên địch.

Tháng 6 năm 1949, Nguyễn Thái Nhự tham gia trận phục kích quân địch trên đoạn đường Suối Kiệt. Khi lệnh xung phong được phát ra, ngay trong những phút đầu tiên, ông đã lao thẳng vào đội hình đối phương, tiêu diệt 3 tên và cướp được một khẩu trung liên.

Có được vũ khí trong tay, ông lập tức sử dụng chính khẩu trung liên ấy để quét mạnh vào đội hình địch, khiến chúng rơi vào thế bị động. Chưa dừng lại, Nguyễn Thái Nhự tiếp tục nhảy lên xe, thu thêm 10 khẩu súng trường rồi dẫn đầu tiểu đội truy kích số địch còn lại.

Trận đánh kết thúc với thắng lợi lớn: ta tiêu diệt 2 trung đội địch, thu 2 xe. Riêng tiểu đội của Nguyễn Thái Nhự đã diệt 9 tên, bắt sống 8 tên, thu 2 khẩu trung liên và 20 khẩu súng trường. Những con số ấy cho thấy sự quyết đoán và táo bạo của người chỉ huy ngay trong những thời khắc ác liệt nhất.

Tháng 2 năm 1950, trong trận đánh đồn D., Nguyễn Thái Nhự tiếp tục nhận nhiệm vụ chỉ huy tiểu đội quyết tử. Để tiếp cận mục tiêu, ông cùng đồng đội hóa trang thành phụ nữ, giả làm người bán hàng rồi tiến vào cổng đồn.

Khi những tên lính địch bước ra mua hàng, Nguyễn Thái Nhự bất ngờ nổ súng, hạ gục chúng ngay tại chỗ. Sau đó, ông lập tức dẫn đầu tiểu đội đánh thẳng vào giữa vị trí địch.

Quân địch chống cự quyết liệt. Trong cuộc chiến đấu, Nguyễn Thái Nhự bị thương vào ngực. Dù vết thương nặng, ông vẫn tự băng bó để tiếp tục chiến đấu. Đúng lúc đó, ông phát hiện hai tên địch đang vật lộn với một chiến sĩ ta. Không thể đứng nhìn đồng đội gặp nguy hiểm, ông cố lê đến gần, dùng súng bắn chết một tên; tên còn lại hoảng sợ bỏ chạy. Ngay sau đó, toàn đơn vị kịp thời xông vào, tiêu diệt hoàn toàn vị trí địch.

Tháng 12 năm 1951, quân ta tổ chức đánh trường sĩ quan Phan Thiết – một vị trí quan trọng nằm sâu trong lòng địch, có địa hình hiểm trở và được phòng thủ nghiêm ngặt.

Nguyễn Thái Nhự dẫn đầu tiểu đội quyết tử bí mật vượt qua một hồ rộng 200 mét. Khi bộ phận bên ngoài bị phát hiện, địch lập tức báo động và trút hỏa lực dữ dội về phía quân ta. Trong hoàn cảnh đó, ông vẫn giữ được sự bình tĩnh, động viên các chiến sĩ tiếp tục bí mật vượt hồ.

Sau khi vượt qua hồ, tiểu đội tiếp tục trườn qua một con dốc cao. Khi đến gần mục tiêu, Nguyễn Thái Nhự bất ngờ chỉ huy các chiến sĩ xông lên, chiếm lô cốt đầu cầu trên đỉnh dốc rồi nhanh chóng phát triển tiến công vào bên trong.

Đòn đánh bất ngờ khiến quân địch không kịp trở tay. Đội hình của chúng rối loạn, lúng túng chống đỡ. Nắm bắt thời cơ, đơn vị lập tức đánh thốc vào vị trí địch. Chỉ sau ít phút, cứ điểm quan trọng này bị san phẳng. Gần 100 tên địch, phần lớn là sĩ quan, bị tiêu diệt; nhiều vũ khí bị phá hủy. Riêng Nguyễn Thái Nhự đã diệt 15 tên địch.

Tháng 1 năm 1953, một tiểu đoàn địch tổ chức càn quét vào vùng Hàm Thuận. Nguyễn Thái Nhự chỉ huy tiểu đội kiên cường đánh lui 5 đợt tiến công liên tiếp, giải thoát 300 đồng bào đang bị địch bắt giữ.

Nhưng quân địch tiếp tục tập trung lực lượng, quyết tâm mở một cuộc càn quét lớn. Nguyễn Thái Nhự được giao nhiệm vụ chỉ huy một tổ ở lại chặn địch, tạo điều kiện cho đơn vị, cơ quan và nhân dân rút sang khu vực khác.

Trận chiến diễn ra vô cùng căng thẳng. Giữa lúc đang trực tiếp chiến đấu, Nguyễn Thái Nhự bị thương nặng. Một viên đạn xuyên từ nách ra lưng. Dù máu chảy nhiều, ông chỉ lấy khăn bịt vết thương lại, trao súng cho đồng đội rồi tiếp tục quan sát trận địa.

Không còn trực tiếp cầm súng, ông vẫn không rời vị trí chiến đấu. Ông hướng dẫn, động viên các chiến sĩ kiên quyết giữ chân địch, từng bước tổ chức phòng ngự để bảo đảm cho đơn vị và nhân dân rút lui an toàn.

Đó cũng chính là hình ảnh tiêu biểu cho phẩm chất của Nguyễn Thái Nhự: dù bị thương, dù đối mặt với hiểm nguy, ông vẫn đặt nhiệm vụ và sự an toàn của đồng đội, của nhân dân lên trên bản thân mình.

Không chỉ nổi bật bởi tinh thần anh dũng trong chiến đấu, Nguyễn Thái Nhự còn là người có ý chí bền bỉ, chịu đựng gian khổ, luôn gắn bó với nhân dân. Trong những năm tháng hoạt động tại chiến trường, ông tích cực bám sát cơ sở, cùng địa phương gây dựng lực lượng, phát triển phong trào chiến tranh du kích, góp phần tạo nên thế trận kháng chiến rộng khắp.

Những cống hiến ấy đã được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý. Nguyễn Thái Nhự được tặng thưởng 1 Huân chương Chiến công hạng nhất, 1 Huân chương Chiến công hạng ba, 1 lần được tuyên dương công trạng trong toàn quân, 5 lần được Liên khu và trung đoàn khen thưởng và được bầu là Chiến sĩ thi đua của toàn Liên khu.

Ngày 7 tháng 5 năm 1956, những đóng góp và chiến công của Nguyễn Thái Nhự được Nhà nước ghi nhận ở cấp độ cao nhất. Ông được Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa tặng thưởng Huân chương Quân công hạng ba và danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Từ một người con quê hương Đô Lương sớm phải xa gia đình đi làm thuê, Nguyễn Thái Nhự đã trở thành một người chiến sĩ trưởng thành trong khói lửa chiến tranh. Hơn 60 trận chiến, 7 lần xung phong vào đội quyết tử, những lần bị thương vẫn kiên quyết bám trụ và hàng loạt chiến công trên chiến trường Cực Nam Trung Bộ đã làm nên hình ảnh một người lính quả cảm, mưu trí và giàu ý chí.

Ở Nguyễn Thái Nhự, lòng dũng cảm không chỉ nằm ở việc dám bước vào nơi nguy hiểm nhất, mà còn thể hiện ở khả năng đứng vững trước gian khổ, biết đặt nhiệm vụ chung lên trên sự an nguy của bản thân. Chính tinh thần ấy đã giúp ông trở thành một trong những tấm gương tiêu biểu của thế hệ chiến sĩ đã chiến đấu và hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.