Người chiến sĩ quyết tử – Vũ Xuân Thiều
Trong chiến dịch “Điện Biên Phủ trên không” năm 1972, khi tên lửa đã hết, phi công Vũ Xuân Thiều đã quyết định lao thẳng máy bay vào B-52 của địch. Cú va chạm quyết định đã tiêu diệt mục tiêu, nhưng anh cũng anh dũng hy sinh. Hành động cảm tử ấy thể hiện tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” của người lính không quân.
Vũ Xuân Thiều (1945–1972) là thượng úy Không quân Nhân dân Việt Nam, được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông được biết đến là phi công cảm tử trong Chiến dịch “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” năm 1972, khi lao máy bay MiG-21 vào phá hủy B-52 của Không lực Hoa Kỳ.
Key facts
Sinh: 1945, xã Hải An, huyện Hải Hậu, Nam Định
Hy sinh: 28/12/1972, Sơn La
Quân hàm: Thượng úy, Trung đội trưởng Đại đội 9, Trung đoàn 927
Danh hiệu: Anh hùng LLVT nhân dân (1994)
Đơn vị: Sư đoàn 371, Quân chủng Phòng không – Không quân
Cuộc đời và sự nghiệp ban đầu
Vũ Xuân Thiều xuất thân trong gia đình trí thức Công giáo tại Hà Nội, từng học Trường THPT Chu Văn An và Đại học Bách khoa Hà Nội. Năm 1965, ông tình nguyện nhập ngũ, được chọn vào lực lượng không quân và gửi sang Liên Xô học lái tiêm kích. Năm 1968, sau khi hoàn thành xuất sắc khóa huấn luyện, ông trở về nước phục vụ trong Trung đoàn Không quân Sao Đỏ (E921).
Trận chiến đêm 28 tháng 12 năm 1972
Trong chiến dịch tập kích B-52 của Mỹ, Vũ Xuân Thiều được giao xuất kích từ sân bay Cẩm Thủy (Thanh Hóa). Sau hai lần phóng tên lửa không hạ được mục tiêu, ông đã lao thẳng chiếc MiG-21 của mình vào B-52 Mỹ đang chở bom, khiến cả hai nổ tung trên bầu trời Sơn La. Ông hy sinh trong nhiệm vụ, được coi là “phi công cảm tử đầu tiên của Không quân Việt Nam”.
Ghi nhận và tưởng niệm
Sau chiến tranh, Vũ Xuân Thiều được phong tặng Huân chương Quân công hạng Ba và danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân (1994). Tên ông được đặt cho nhiều con đường, trường học tại Hà Nội, Nam Định, Đà Nẵng, Nha Trang và Thái Nguyên, trong đó có Trường Tiểu học Vũ Xuân Thiều ở quận Long Biên, Hà Nội.
Di sản và ý nghĩa
Hình ảnh “phi công cảm tử” Vũ Xuân Thiều đã trở thành biểu tượng cho tinh thần chiến đấu quả cảm của Không quân Nhân dân Việt Nam. Câu nói của ông trước khi chiến đấu – “Nếu bắn không rơi, tôi sẽ làm quả tên lửa thứ ba” – được xem là minh chứng cho ý chí hy sinh vì Tổ quốc.
