Người chiến sĩ trẻ và “Tiếng hát tử tù” trong ngục Chí Hòa

Ông Lê Quang Vịnh sinh năm 1936, quê ở Thừa Thiên Huế. Ông từng là giáo sư Toán tại Trường Petrus Ký ở Sài Gòn. Từ khi còn nhỏ, ông đã trải qua những biến cố của chiến tranh. Năm 14 tuổi, ông chứng kiến cha mình bị lính Pháp bắn. Sự việc đó đã để lại trong ông những ấn tượng sâu sắc và góp phần khiến ông sớm tham gia các hoạt động yêu nước.

Ông Lê Quang Vịnh kể lại những năm tháng đấu tranh bị địch bắt

Ảnh: Ngọc Dương

Năm 1950, khi mới 14 tuổi, ông tham gia phong trào học sinh kháng chiến ở Huế, thực hiện các hoạt động như rải truyền đơn, viết khẩu hiệu đấu tranh. Sau Hiệp định Genève năm 1954, ông tiếp tục tham gia các hoạt động trong phong trào thanh niên. Khi vào Sài Gòn, ông vừa học tập vừa tham gia phong trào học sinh, sinh viên. Đến năm 1961, ông rời Sài Gòn để hoạt động tại Khu đoàn Sài Gòn – Gia Định.

Một sự kiện đặc biệt trong cuộc đời ông là ngày 24 tháng 5 năm 1962, ông bị tuyên án tử hình. Sau khi bị đưa vào trại giam Chí Hòa, ông vẫn giữ vững tinh thần và không khuất phục. Trong thời gian bị biệt giam, ông viết bài thơ “Tiếng hát tử tù”. Bài thơ sau đó được đưa ra ngoài và góp phần cổ vũ tinh thần đấu tranh của phong trào học sinh, sinh viên.

Sau đó, án tử hình của ông được thay đổi và ông bị đưa ra giam giữ tại Côn Đảo. Từ năm 1962 đến năm 1975, ông trải qua khoảng 14 năm tù đày. Trong hoàn cảnh bị giam cầm khắc nghiệt, ông cùng các đồng đội vẫn tiếp tục đấu tranh và tổ chức học tập trong nhà tù. Những năm tháng ấy cho thấy nghị lực và tinh thần kiên định của ông cũng như của nhiều người yêu nước lúc bấy giờ.

“Trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn, con người vẫn có thể giữ gìn ý chí, niềm tin và tình yêu đối với quê hương, đất nước.”

Điều khiến em ấn tượng nhất là dù phải đối mặt với án tử hình và những năm tháng tù đày, ông Lê Quang Vịnh vẫn giữ vững niềm tin và tinh thần của mình. Câu chuyện của ông khiến em hiểu rằng trong những hoàn cảnh vô cùng khó khăn, con người vẫn có thể giữ gìn ý chí, niềm tin và tình yêu đối với quê hương, đất nước.

Sau năm 1975, ông Lê Quang Vịnh tiếp tục công tác và đảm nhiệm nhiều vị trí, trong đó có Bí thư Côn Đảo, Phó Trưởng ban Dân vận Trung ương và Trưởng ban Tôn giáo Chính phủ. Sau khi nghỉ hưu, ông trở về Huế và lưu giữ nhiều tư liệu, hiện vật gắn với cuộc đời mình và những người từng bị giam giữ tại Côn Đảo.

Em tìm hiểu thông qua các bài viết, hình ảnh và tư liệu lịch sử về phong trào học sinh, sinh viên ở miền Nam, về nhà tù Côn Đảo và những câu chuyện được ghi lại về cuộc đời ông. Qua việc tìm hiểu, em nhận ra rằng để hiểu lịch sử, chúng ta không chỉ đọc những sự kiện trong sách giáo khoa mà còn có thể tìm hiểu qua câu chuyện của những con người đã trực tiếp trải qua lịch sử.

Qua câu chuyện của ông Lê Quang Vịnh, em hiểu rằng lịch sử không chỉ có những ngày tháng và những trận đánh được ghi trong sách giáo khoa, mà còn được tạo nên từ cuộc đời của những con người thật. Những câu chuyện của nhân chứng giúp chúng em hình dung rõ hơn về những khó khăn, mất mát và sự hy sinh mà thế hệ cha ông đã trải qua.

Em rất xúc động và biết ơn những người đã dành tuổi trẻ của mình cho đất nước. Những câu chuyện như của ông Lê Quang Vịnh giúp thế hệ học sinh chúng em hiểu hơn về giá trị của cuộc sống hòa bình hôm nay.

Là một học sinh lớp 6, em chưa thể làm những việc lớn lao, nhưng em nghĩ mình có thể chăm chỉ học tập, biết yêu thương mọi người, trân trọng lịch sử và cố gắng trở thành một người có ích cho gia đình và xã hội.

Câu chuyện của những người đi trước sẽ không bị lãng quên
nếu thế hệ hôm nay biết lắng nghe, ghi nhớ và kể lại.

Tư liệu hình ảnh: Thanh Niên / Ngọc Dương