Người chiến sĩ xung kích của Tiểu đoàn 261 – Giron

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Minh Tua, còn được biết đến với tên Nguyễn Văn Nhịn, là một chiến sĩ tiêu biểu của Tiểu đoàn 261 – Giron, đơn vị chủ lực đầu tiên của Quân khu 8 trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Ông quê ở Vĩnh Châu, huyện Tuyên Bình, tỉnh Kiến Tường và trưởng thành trong chiến đấu tại chiến trường Đồng bằng sông Cửu Long. Tên tuổi Nguyễn Minh Tua gắn đặc biệt với Chiến thắng Ấp Bắc ngày 2-1-1963 và trận đánh khu trù mật Thiên Hộ đầu năm 1964 – một chiến công nổi bật góp phần làm nên danh hiệu Anh hùng của ông.

Từ chiến trường Ấp Bắc đến người chiến sĩ anh hùng

Ngày 2-1-1963, quân đội Sài Gòn mở cuộc hành quân “Đức Thắng 1/63”, tiến công khu vực Ấp Bắc, xã Tân Phú, huyện Cai Lậy, tỉnh Mỹ Tho (nay thuộc tỉnh Tiền Giang). Đây là một cuộc hành quân quy mô lớn, sử dụng bộ binh kết hợp trực thăng vận, thiết giáp, pháo binh và lực lượng đường thủy. Mục tiêu của đối phương là bao vây, tiêu diệt lực lượng cách mạng đang hoạt động tại khu vực này.

Trong đội hình chiến đấu của ta có Tiểu đoàn 261, phối hợp với bộ đội địa phương và du kích. Nguyễn Minh Tua khi đó là một chiến sĩ trực tiếp tham gia trận đánh. Ông chứng kiến và góp phần vào cuộc chiến đấu kéo dài từ sáng đến tối, khi lực lượng cách mạng phải đối mặt với ưu thế lớn về quân số và phương tiện chiến tranh của đối phương.

Điểm nổi bật của trận Ấp Bắc là lực lượng cách mạng đã kiên quyết bám trụ, đánh trả nhiều đợt tiến công, làm thất bại cách đánh dựa vào “trực thăng vận” và “thiết xa vận”. Theo Báo Quân đội nhân dân, Tiểu đoàn 261 cùng bộ đội địa phương và du kích đã phối hợp đẩy lùi nhiều đợt tiến công trên bộ, trên không và đường thủy; 3 xe bọc thép M113 bị phá hủy, 8 máy bay trực thăng bị bắn rơi, tạo nên một chiến thắng có tiếng vang lớn.

Đối với Nguyễn Minh Tua, Ấp Bắc là một dấu mốc quan trọng trong quá trình trưởng thành chiến đấu. Tư liệu của Báo Đồng Tháp ghi lại rằng sau này, khi nhắc về trận đánh, ông đặc biệt ấn tượng với Đặng Minh Nhuận (Bảy Đen) – Đại đội trưởng Đại đội 1, người đã trực tiếp chỉ huy lực lượng bám trụ. Những lời kể của Nguyễn Minh Tua cho thấy ông không chỉ là người tham gia chiến đấu mà còn là một nhân chứng trực tiếp của một trận đánh có ý nghĩa lớn đối với chiến trường miền Nam.

Khu trù mật Thiên Hộ – trận đánh làm nên tên tuổi

Nếu Ấp Bắc là nơi Nguyễn Minh Tua được tôi luyện trong thực chiến thì khu trù mật Thiên Hộ là trận đánh ghi dấu rõ nét chiến công của ông.

Đầu năm 1964, Tiểu đoàn 261 – Giron tổ chức tiến công khu trù mật Thiên Hộ, nằm tại xã Hậu Mỹ, huyện Cái Bè, tỉnh Mỹ Tho (nay thuộc tỉnh Tiền Giang). Đây là một khu trù mật có quy mô lớn, được xây dựng nhằm kiểm soát dân cư và hạn chế hoạt động của lực lượng cách mạng.

Trong trận đánh, Nguyễn Minh Tua giữ nhiệm vụ chỉ huy tiểu đội xung kích. Khi trận đánh diễn ra ác liệt, ông cùng lực lượng xung kích vượt qua hỏa lực đối phương, tiến thẳng vào sở chỉ huy. Sau khi chiếm được vị trí quan trọng này, Nguyễn Minh Tua đã cắm lá cờ chiến thắng do Cuba trao tặng cho Tiểu đoàn 261 lên nóc lô-cốt của ba cố vấn Mỹ. Chi tiết này được Báo Quân đội nhân dân và Báo Đồng Tháp ghi nhận như một trong những hình ảnh tiêu biểu của trận đánh Thiên Hộ.

Chiến công tại Thiên Hộ có ý nghĩa không chỉ ở việc phá vỡ một khu trù mật lớn mà còn thể hiện sự trưởng thành của lực lượng chủ lực Khu 8 trong việc đánh vào hệ thống kiểm soát nông thôn của đối phương. Nếu các trận đánh nhỏ trước đó chủ yếu nhằm phá đồn, diệt lực lượng bảo an, thì việc tiến công khu trù mật Thiên Hộ cho thấy lực lượng cách mạng đã có khả năng tổ chức những trận đánh quy mô lớn hơn, phối hợp nhiều lực lượng và đánh vào mục tiêu có hệ thống phòng thủ tương đối chặt chẽ.

Lá cờ Giron và tình đoàn kết Việt Nam – Cuba

Tên gọi Tiểu đoàn 261 – Giron cũng bắt nguồn từ một câu chuyện đặc biệt. Sau Chiến thắng Ấp Bắc, Chủ tịch Cuba Fidel Castro quyết định trao tặng cho Tiểu đoàn 261 lá cờ chiến thắng trên bãi biển Giron – nơi quân và dân Cuba đánh bại cuộc đổ bộ của lực lượng được Mỹ hậu thuẫn năm 1961. Từ đó, Tiểu đoàn 261 mang thêm tên Giron, trở thành biểu tượng của tình đoàn kết chiến đấu giữa Việt Nam và Cuba.

Vì vậy, hình ảnh Nguyễn Minh Tua cắm lá cờ Giron lên nóc sở chỉ huy tại Thiên Hộ mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là dấu hiệu của một mục tiêu quân sự đã bị đánh chiếm mà còn là biểu tượng của tinh thần quốc tế và tình hữu nghị giữa hai dân tộc Việt Nam – Cuba trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, đế quốc.

Sau chiến công Thiên Hộ, Nguyễn Minh Tua được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông được ra Hà Nội trong những năm chiến tranh và sau đó đại diện Đoàn Dũng sĩ miền Nam sang thăm Cuba, được tận mắt đến bãi biển Giron – nơi đã trở thành một phần ký ức đặc biệt trong cuộc đời người chiến sĩ.

Một đời người gắn với chiến trường miền Nam

Nguyễn Minh Tua tiếp tục chiến đấu và công tác trong lực lượng vũ trang. Năm 1972, ông từng trở lại vùng Mỹ Thiện, Cái Bè, Tiền Giang và được Trung đoàn 88 gặp gỡ. Báo Thanh Niên từng ghi lại hồi ức của một cựu chiến binh về lần gặp Anh hùng Nguyễn Minh Tua, qua đó cho thấy hình ảnh người chiến sĩ năm xưa vẫn in đậm trong ký ức đồng đội.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục phục vụ trong quân đội, mang quân hàm Đại tá và từng giữ chức Chủ nhiệm Hậu cần Bộ Chỉ huy Quân sự TP Hồ Chí Minh. Ông từ trần ngày 23-5-2023, hưởng thọ 88 tuổi. Báo Quân đội nhân dân ghi nhận ông được tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ, cứu nước hạng Nhất và các Huân chương Chiến sĩ giải phóng.

Dấu ấn của một người lính thời hoa lửa

Câu chuyện của Anh hùng Nguyễn Minh Tua tiêu biểu cho một thế hệ chiến sĩ trưởng thành từ những trận đánh ác liệt trên chiến trường Khu 8. Từ Ấp Bắc năm 1963 đến Thiên Hộ năm 1964, ông đã trực tiếp tham gia những trận đánh có ý nghĩa quan trọng trong quá trình phát triển của lực lượng vũ trang cách mạng ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Điều đáng nhớ nhất ở Nguyễn Minh Tua không chỉ là hình ảnh người chiến sĩ xung kích vượt qua lửa đạn, mà còn là tinh thần chủ động tiến công, lòng dũng cảm và ý thức hoàn thành nhiệm vụ trong những thời điểm quyết định. Hình ảnh ông cắm lá cờ Giron lên nóc sở chỉ huy Thiên Hộ đã trở thành một biểu tượng đẹp của chiến thắng, ý chí chiến đấu và tình đoàn kết quốc tế.

Nhìn lại cuộc đời ông, có thể thấy một bài học nổi bật của thời hoa lửa: trong hoàn cảnh khó khăn, con người có thể vượt qua sự chênh lệch về phương tiện và điều kiện vật chất bằng ý chí, lòng dũng cảm, sự đoàn kết và khả năng tổ chức chiến đấu. Nguyễn Minh Tua cùng những đồng đội của Tiểu đoàn 261 – Giron đã góp phần viết nên một chương đáng nhớ trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ ở Nam Bộ, để lại cho các thế hệ sau ký ức về một thời tuổi trẻ đã sống, chiến đấu và cống hiến trọn vẹn cho đất nước.