Người chính ủy gắn bó với những chiến công của quân đội - Thượng tướng Phạm Ngọc Mậu (1919)

Thượng tướng Phạm Ngọc Mậu là một lão thành cách mạng trung kiên của Đảng, một vị tướng xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam và là người con ưu tú của quê hương Thái Bình. Cuộc đời hoạt động của ông gắn bó nhiều năm với Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông từng giữ các chức vụ như Cục trưởng Cục Cán bộ, Cục trưởng Cục Tổ chức và từ năm 1961 được bổ nhiệm làm Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị cho đến khi nghỉ hưu năm 1989.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, để giữ bí mật việc sử dụng pháo lớn, quân ta đã dùng sức người kéo pháo vào trận địa. Ban Chỉ huy kéo pháo được thành lập gồm các đồng chí Lê Trọng Tấn, Phạm Ngọc Mậu và Phạm Kiệt. Khi đó, Thượng tướng Phạm Ngọc Mậu là Chính ủy Đại đoàn Công pháo 351 kiêm Chính ủy Bộ Chỉ huy kéo pháo Mặt trận Điện Biên Phủ, trực tiếp tham gia chỉ đạo công tác kéo pháo đầy gian khổ và nguy hiểm.

Trong hồi ký “Kéo pháo vào, Kéo pháo ra”, ông đã nhắc lại nhiều tấm gương chiến đấu anh dũng của các chiến sĩ kéo pháo. Có chiến sĩ giữa lúc bom đạn ác liệt đã buộc dây pháo vào người để giữ pháo không lao xuống vực. Ông cũng kể về các chiến sĩ Tiểu đoàn 130 lao vào cứu pháo giữa bom napan và đặc biệt là sự hy sinh của anh hùng Tô Vĩnh Diện lấy thân mình chèn pháo tại Dốc Chuối để cứu khẩu pháo khỏi rơi xuống vực sâu. Những tấm gương ấy đã trở thành biểu tượng về tinh thần chiến đấu quả cảm của quân đội ta trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Thượng tướng Phạm Ngọc Mậu tiếp tục có nhiều đóng góp trong công tác Đảng và công tác chính trị của quân đội. Trong kháng chiến chống Mỹ và các cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam, biên giới phía Bắc, ông cùng Tổng cục Chính trị chỉ đạo triển khai nhiều biện pháp nhằm phát huy sức mạnh tinh thần của toàn quân, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền Tổ quốc. Ông qua đời năm 1993 tại Hà Nội, để lại nhiều dấu ấn sâu sắc trong lịch sử quân đội Việt Nam.