Người cô giáo giữ lớp học giữa vùng trắng bom đạn Quảng Bình

Những năm 1969–1972, Quảng Bình là tuyến đầu của miền Bắc, nơi tiếng bom gần như không ngớt. Trường học liên tục bị đánh sập, nhiều gia đình phải sơ tán vào hang đá hoặc đào hầm trú ẩn sau nhà.

Bà Phạm Thị Lan khi ấy mới tốt nghiệp sư phạm và được phân công dạy học tại một xã ven biển thường xuyên bị ném bom. Ngày đầu đến trường, bà đứng lặng khi thấy lớp học chỉ còn nền gạch vỡ và vài bức tường cháy xém.

Người dân khuyên bà nên chuyển công tác vì quá nguy hiểm. Nhưng nhìn những đứa trẻ cầm sách cũ đứng chờ, bà quyết định ở lại.

Bà cùng phụ huynh đào một lớp học dưới lòng đất. Bàn ghế được ghép từ gỗ nhặt lại sau những trận bom. Bảng đen làm từ cánh cửa cũ.

Mỗi buổi học đều có người trực còi báo động. Hễ nghe tiếng máy bay, cả lớp lập tức tắt đèn, ngồi im trong hầm.

Một buổi sáng, khi bà đang dạy học sinh tập đọc thì bom rơi rất gần. Đất đá trút xuống làm một góc hầm sập xuống, một em nhỏ bị mắc kẹt.

Bà Lan lao đến dùng tay đào đất cứu học sinh trong tiếng trẻ con khóc thét. Khi kéo được em ra ngoài, hai bàn tay bà đã bật máu.

Sau trận bom ấy, nhiều phụ huynh sợ hãi muốn cho con nghỉ học. Buổi tối hôm đó, bà đi từng nhà thuyết phục. Bà nói: “Chiến tranh rồi sẽ qua, nhưng con chữ của các em không thể mất.”

Nhiều năm sau, rất nhiều học sinh của bà trở thành bác sĩ, kỹ sư, giáo viên. Trong ngày họp lớp sau gần 40 năm, một học sinh cũ ôm bà khóc và nói: “Cô đã dạy chúng em cách đứng vững giữa những ngày đáng sợ nhất.”

Bà Lan nói điều khiến bà hạnh phúc nhất không phải danh hiệu nào, mà là việc những đứa trẻ năm xưa đã trưởng thành trong hòa bình.