Người con anh dũng thôn Gừa

Thật tình cờ, chúng tôi đến đúng vào ngày húy nhật thứ 63 của ông (ông hy sinh ngày 23 tháng Giêng năm Giáp Ngọ 1954).

Sau khi thắp nén hương lên bàn thờ liệt sĩ, chúng tôi được ông Nguyễn Sỹ Đóa (con rể liệt sĩ) và rất đông bà con thân thích đến dự ngày húy nhật kể cho nghe về sự hy sinh anh dũng của ông. Ông Nguyễn Đình Tăng, người tận mắt chứng kiến sự kiên trung, bất khuất của chiến sĩ du kích Hoàng Văn Sứng trước lúc ngã xuống kể lại: Buổi sáng hôm đó, khi quân Bảo Hoàng từ bốt Cõi và bốt Ghéo càn về làng, bộ phận cảnh giới sau khi phát hiện quân địch đã kịp thời thông báo cho đội du kích thôn mang theo vũ khí xuống hầm ẩn nấp, còn nhân dân thì tập trung tại một số địa điểm đã quy định từ trước. Lúc bấy giờ, Thôn đội trưởng là đồng chí Nguyễn Đình Hán và người em họ là Hoàng Văn Sứng giữ chức Thôn đội phó. Tuy đoán trong làng có quân du kích ẩn náu nhưng địch không biết ở đâu. Bởi vậy, vừa đi chúng vừa hô hét: “Ra ngay, chúng tao biết chỗ chúng mày rồi”. Một du kích của ta do quá sợ hãi vì địch đứng cạnh cửa hầm nên đã leo lên và bị bắt. Sau một hồi tra tấn dã man, anh ta không chịu được đòn đau nên đã khai ra hầm ẩn nấp của Thôn đội phó Hoàng Văn Sứng. Đây là một căn hầm hai cửa được đào ngay tại nhà, sau khi xác định cửa hầm, chúng tiến hành đào bới, nhưng vẫn đề cao cảnh giác.

Biết trước khó có thể thoát được, anh Sứng hô to khẩu hiệu “Đảng Lao động Việt Nam muôn năm! Hồ Chủ tịch muôn năm!” rồi ném ra một trái lựu đạn. Do đã có sự cảnh giác từ trước nên chỉ có một tên bị thương. Anh Sứng tiếp tục rút trái lựu đạn thứ hai và cũng là trái cuối cùng, hai tay ôm vào bụng rồi kích nổ nhưng anh chỉ bị thương nặng, nát hai tay và giập ổ bụng. Căm tức, biết rằng đối phương không còn khả năng kháng cự, chúng kéo anh ra khỏi hầm rồi tiếp tục đánh đập...

Ngừng lại một chút kìm nén xúc động, ông Tăng kể tiếp: Chúng đánh anh ấy dã man lắm! Tôi và một số bà con, trong đó có mẹ anh Sứng là bà Nguyễn Thị Dề, vợ anh là Lại Thị Nảy bế đứa con gái mới được 23 ngày tuổi là Hoàng Thị Dũng, người thì quay đi, người thì cắn vành khăn vuông trùm mặt để chúng không phát hiện được đó là người thân đang khóc. Nhưng cụ Dề quá đau lòng vì đứa con mình rứt ruột đẻ ra tay đã nát, ruột đã lộ ra khỏi ổ bụng vẫn bị địch xuống tay tàn ác, không kìm chế được nên bật khóc nức nở. Ngay lập tức, chúng biết đó là người thân của anh Sứng nên bắt cụ. Sau một hồi tra tấn, chúng bắn thẳng vào đầu anh rồi quay sang đánh đập tôi, anh Tời và cụ Dề. Vẫn chưa hả dạ, chúng lôi cụ ra lấy búa đinh đập vào đầu gối và các khớp xương, dìm cụ xuống bể rồi mới thả cụ về. Ba ngày sau, phần vì đau đớn thể xác, phần vì lòng dạ xót con, từ đó cụ bị tâm thần hoảng loạn cho đến khi mất. Thôn đội trưởng Nguyễn Đình Hán khi nghe tin em bị giết đã rời khỏi nơi ẩn nấp trở về với ý định trả thù. Nhưng, đi đến cách nơi anh Sứng ngã xuống khoảng vài chục mét thì bị địch phục kích bắn chết. Như vậy, trong một ngày hôm đó, làng chúng tôi hy sinh cả hai đồng chí cán bộ, hai anh ấy ngã xuống cùng một ngày, cách nhau chỉ vài chục mét.

Hằng năm, đến ngày giỗ của hai liệt sĩ, người thân và nhân dân thôn Gừa vẫn kể lại chuyện xưa, nhắc con cháu ghi nhớ tấm gương chiến đấu gan dạ, không chịu khuất phục của những người con quê hương...