Người con Cao Bằng và cánh tay gửi lại nơi chiến trường Đông Khê

Có những câu chuyện lịch sử chỉ nằm trên những trang sách. Nhưng cũng có những câu chuyện khi được nghe kể lại khiến chúng ta có cảm giác như đang đứng giữa một mùa chiến trận đã rất xa, nghe tiếng bước chân của những người lính năm xưa, nhìn thấy những con người bằng tuổi ông, tuổi cha mình ngày hôm nay đang tiến về phía trước trong khói lửa.

Là một học sinh đang học tập tại Trường THPT Bế Văn Đàn, tôi may mắn được sinh ra và lớn lên trên quê hương Cao Bằng – vùng đất địa đầu Tổ quốc, nơi mỗi ngọn núi, dòng suối dường như đều mang trong mình một câu chuyện lịch sử. Trong rất nhiều những người con ưu tú của quê hương, tôi đặc biệt xúc động khi tìm hiểu về Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu – người đã để lại một câu chuyện đầy xúc động về lòng yêu nước, ý chí chiến đấu và sự hy sinh vì Tổ quốc.

Anh hùng La Văn Cầu sinh năm 1932, là người dân tộc Tày, quê ở Phong Nặm, Trùng Khánh, Cao Bằng. Tên tuổi của ông gắn liền với Chiến dịch Biên giới Thu – Đông năm 1950, đặc biệt là trận đánh Đông Khê – một trận đánh có ý nghĩa quan trọng trong chiến dịch. Ông đã chiến đấu với tinh thần quả cảm, trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của người chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam.

Nhưng điều khiến tôi ám ảnh nhất không phải là những con số hay những chiến công được ghi trong lịch sử. Đó là câu chuyện về cánh tay của người chiến sĩ trẻ La Văn Cầu.

Trong trận đánh Đông Khê, khi đang cùng đồng đội tiến công cứ điểm của địch, ông bị thương rất nặng. Cánh tay bị gãy nát, không thể tiếp tục chiến đấu như bình thường. Trong hoàn cảnh ấy, trước mắt ông là sự sống và cái chết, là nỗi đau thể xác và nhiệm vụ chiến đấu. Thế nhưng, ông đã quyết định tiếp tục tiến lên. Theo những tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, ông nhờ đồng đội chặt đứt cánh tay bị thương để khỏi vướng, sau đó dùng tay trái ôm bộc phá tiếp tục đánh mở đường, tạo điều kiện cho đơn vị tiến công đồn địch.

Tôi đã đọc đi đọc lại câu chuyện ấy nhiều lần.

Tôi tự hỏi: Một người phải có lòng dũng cảm lớn đến thế nào mới có thể vượt qua nỗi đau khủng khiếp ấy? Một người phải có niềm tin mãnh liệt đến thế nào mới có thể tiếp tục tiến về phía trước khi chính cơ thể mình đã bị thương nặng?

Và rồi tôi nhận ra rằng, điều làm nên một người anh hùng không chỉ là sức mạnh thể chất. Đó còn là sức mạnh của ý chí, lòng yêu nước và trách nhiệm đối với đồng đội, với Tổ quốc.

La Văn Cầu khi ấy còn rất trẻ. Còn chúng tôi – những học sinh THPT Bế Văn Đàn hôm nay – cũng đang ở độ tuổi thanh xuân. Chúng tôi đến trường mỗi ngày, mang theo sách vở, điện thoại, những ước mơ về tương lai. Chúng tôi có thể than phiền vì một bài kiểm tra khó, một tiết học dài, một buổi sáng phải thức dậy sớm. Nhưng những người trẻ như La Văn Cầu năm xưa lại phải đối diện với bom đạn, với sự sống và cái chết.

Sự so sánh ấy khiến tôi càng trân trọng cuộc sống hôm nay.

Chúng tôi được học tập trong hòa bình bởi đã có biết bao thế hệ thanh niên Việt Nam đánh đổi tuổi trẻ, sức khỏe, thậm chí cả tính mạng của mình. Họ không được sống những năm tháng thanh xuân bình thường như chúng tôi. Họ đã gửi lại tuổi trẻ của mình nơi chiến trường để đất nước có được những ngày tháng hòa bình.

Điều đặc biệt khiến câu chuyện về Anh hùng La Văn Cầu trở nên gần gũi với tôi chính là ông là người con của Cao Bằng. Trên mảnh đất quê hương mà chúng tôi đang sống và học tập, lịch sử không phải là điều gì quá xa xôi. Đó là Đông Khê, là đường số 4, là những địa danh mà chúng tôi có thể tìm hiểu, đến thăm và nghe kể từ những người đi trước.

Cao Bằng hôm nay đã thay đổi rất nhiều. Những con đường ngày càng rộng hơn, trường học khang trang hơn, cuộc sống của người dân ngày càng tốt đẹp hơn. Những học sinh như chúng tôi được học ngoại ngữ, tiếp cận công nghệ, sử dụng Internet và có cơ hội nhìn ra thế giới.

Nhưng càng được sống trong hòa bình, tôi càng nghĩ rằng chúng ta không được phép quên những người đã làm nên hòa bình ấy.

Ngày 24/6/2026, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu qua đời. Tin ấy khiến tôi càng muốn tìm hiểu nhiều hơn về cuộc đời của ông. Một người đã từng đi qua chiến tranh, mang trên mình thương tật nhưng vẫn sống một cuộc đời có ý nghĩa, đã trở thành một phần của lịch sử dân tộc.

Có lẽ, với thế hệ chúng tôi, “tri ân” không chỉ là đặt một bó hoa trước tượng đài hay dành một phút mặc niệm. Tri ân còn là biết lịch sử, hiểu lịch sử và kể lại lịch sử.

Đó cũng là lý do tôi muốn viết câu chuyện này.

Tôi muốn các bạn học sinh cùng trường biết rằng, ngay trên quê hương Cao Bằng của chúng ta đã từng có những người trẻ như thế. Họ đã sống một tuổi trẻ rất khác với chúng ta – một tuổi trẻ không có những lựa chọn dễ dàng, nhưng lại có một lý tưởng lớn lao: độc lập cho dân tộc.

Tôi cũng muốn tự nhắc nhở mình rằng, thế hệ trẻ hôm nay không cần phải cầm súng ra chiến trường để thể hiện lòng yêu nước. Trong thời bình, yêu nước có thể bắt đầu từ những việc rất bình dị: học tập nghiêm túc, sống có trách nhiệm, biết giúp đỡ người khác, giữ gìn bản sắc quê hương, bảo vệ môi trường, sử dụng mạng xã hội văn minh và không thờ ơ trước những vấn đề của cộng đồng.

Nếu thế hệ cha anh đã dùng tuổi trẻ để bảo vệ Tổ quốc, thì trách nhiệm của chúng tôi là dùng tuổi trẻ để xây dựng và phát triển Tổ quốc.

Nếu các anh hùng năm xưa đã để lại máu xương trên từng tấc đất quê hương, thì chúng tôi phải biết trân trọng từng ngày được học tập dưới mái trường, từng con đường bình yên mình đi qua và từng cơ hội mà cuộc sống hòa bình mang lại.

Tôi nghĩ về cánh tay của người chiến sĩ La Văn Cầu đã gửi lại nơi chiến trường Đông Khê năm ấy.

Một cánh tay đã mất.

Nhưng một lý tưởng thì còn mãi.

Một con người đã đi qua.

Nhưng câu chuyện về lòng dũng cảm của ông vẫn còn được kể lại cho những thế hệ sau.

Và hôm nay, câu chuyện ấy đến với chúng tôi – những học sinh Trường THPT Bế Văn Đàn.

Có thể chúng tôi không được nhìn thấy những người anh hùng của “thời hoa lửa”. Nhưng chúng tôi có thể lắng nghe câu chuyện của họ. Có thể ghi nhớ tên họ. Có thể kể lại cho bạn bè, cho thế hệ sau. Và quan trọng nhất, chúng tôi có thể sống sao cho xứng đáng với những gì thế hệ cha anh đã hy sinh.

“Câu chuyện thời hoa lửa” vì thế không chỉ là câu chuyện của quá khứ. Đó còn là lời nhắn gửi của quá khứ đối với hiện tại và tương lai.

Từ Cao Bằng – mảnh đất địa đầu Tổ quốc – chúng em xin được cúi đầu tưởng nhớ những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.

Xin được tri ân những người đã dành cả tuổi trẻ cho đất nước.

Và xin được hứa rằng: Chúng em sẽ không quên.

Bởi lịch sử chỉ thực sự sống mãi khi có những thế hệ trẻ tiếp tục nhớ, tiếp tục kể và tiếp tục viết nên những trang mới bằng chính cuộc sống của mình.